Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017 (test 2)



PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono schemat procesu usuwania ze spalin
Ilustracja przedstawia schemat procesu usuwania dwutlenku siarki (SO2) ze spalin, co jest istotne w kontekście ochrony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsiarczanie spalin ma na celu ograniczenie emisji tlenków siarki, przede wszystkim dwutlenku siarki SO2. Wapń (np. w postaci wapna) bywa reagentem sorpcyjnym w instalacji, a nie składnikiem "usuwanym" ze spalin. CO2 i NOx redukuje się innymi technikami.

Pełne wyjaśnienie:

W procesach oczyszczania spalin jednym z najczęstszych celów jest odsiarczanie, czyli usuwanie z gazów odlotowych związków siarki powstających podczas spalania paliw zawierających siarkę (np. węgla). Kluczowym zanieczyszczeniem w tym obszarze jest dwutlenek siarki SO2 – gaz kwaśny, który w atmosferze uczestniczy w przemianach prowadzących m.in. do zakwaszenia środowiska.

Dlatego odpowiedź "SO2" pasuje do schematu procesu usuwania składnika ze spalin: instalacja odsiarczania ma za zadanie wychwycić ten składnik z mieszaniny gazów.

  • "Ca" nie jest typowym składnikiem spalin, który się usuwa. W praktyce związki wapnia (np. wapno lub wapień) pełnią rolę reagenta/sorbentu, który wiąże SO2 w produkt stały. To częsty błąd: mylenie "substancji użytej w procesie" z "substancją usuwaną".
  • "CO2" jest głównym produktem spalania, ale klasyczne instalacje odsiarczania nie służą do jego wychwytywania. Redukcja CO2 (CCS/CCU) to inna grupa technologii, zwykle znacznie bardziej złożona i kosztowna.
  • "NOx" (tlenki azotu) ogranicza się głównie w procesach odazotowania, np. metodami katalitycznymi lub niekatalitycznymi. Chociaż także dotyczy to spalin, jest to inny cel technologiczny niż odsiarczanie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz etap kontaktu gazu z sorbentem/roztworem i "neutralizację" składnika kwaśnego, najczęściej chodzi o usuwanie SO2. Gdy pojawia się amoniak lub katalizator – częściej dotyczy to NOx.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odsiarczanie spalin i jaki związek usuwa?
Odsiarczanie spalin to proces oczyszczania gazów odlotowych ze związków siarki, głównie z dwutlenku siarki SO2. Celem jest ograniczenie emisji gazów kwaśnych do atmosfery. W praktyce SO2 jest wiązany przez sorbent, często na bazie wapnia.
Dlaczego w odsiarczaniu spalin często pojawia się wapno lub wapień?
Wapno lub wapień działają jako sorbent, czyli reagent, który reaguje z SO2 i pozwala przenieść go z fazy gazowej do produktu stałego lub zawiesiny. To nie wapń jest "usuwany" ze spalin, tylko dzięki niemu usuwa się SO2.
Co oznacza symbol SO2 w kontekście ochrony powietrza?
SO2 to dwutlenek siarki, gaz powstający głównie podczas spalania paliw zawierających siarkę. Jest traktowany jako ważny zanieczyszczający składnik spalin, ponieważ może prowadzić do zakwaszenia środowiska i stanowi obciążenie dla jakości powietrza.
Czy CO2 usuwa się w tych samych instalacjach co SO2?
Nie. Klasyczne instalacje odsiarczania są projektowane do usuwania SO2 i innych składników kwaśnych, a nie do wychwytu CO2. Ograniczanie CO2 wymaga zwykle technologii CCS/CCU, innej aparatury i innych reagentów oraz warunków procesu.
Jak odróżnić odsiarczanie spalin od odazotowania na schemacie?
Odsiarczanie zwykle pokazuje kontakt spalin z sorbentem (np. wapiennym) lub absorpcję w roztworze i neutralizację składnika kwaśnego. Odazotowanie NOx często wiąże się z dodatkiem amoniaku/urei oraz (w wersji katalitycznej) z reaktorem katalitycznym.
Jakie są typowe zanieczyszczenia usuwane ze spalin w zakładach przemysłowych?
Najczęściej usuwa się pył (odpylanie), związki siarki (odsiarczanie – SO2) oraz tlenki azotu (odazotowanie – NOx). Każda grupa zanieczyszczeń ma inne metody redukcji, dlatego na egzaminie warto kojarzyć nazwę procesu z konkretnym składnikiem.
Dlaczego odpowiedź "Ca" bywa myląca w pytaniach o oczyszczanie spalin?
"Ca" kojarzy się z wapnem/wapieniem, które są często obecne w instalacji odsiarczania. To prowadzi do błędu: zdający wybiera reagent, a nie substancję usuwaną. W takich pytaniach należy wskazać zanieczyszczenie w spalinach (np. SO2), a nie materiał zużywany w procesie.
Kiedy w ochronie środowiska stosuje się instalacje odsiarczania spalin?
Stosuje się je wtedy, gdy źródło emisji (np. kotły energetyczne, niektóre procesy przemysłowe) wytwarza znaczące ilości SO2 z powodu spalania paliw z zawartością siarki. Celem jest ograniczenie emisji do atmosfery i poprawa jakości powietrza.
Jakie produkty mogą powstawać po związaniu SO2 w instalacji odsiarczania?
Po związaniu SO2 z sorbentem powstają produkty w fazie stałej lub w zawiesinie, zależnie od metody. W wariantach wapniowych może powstawać m.in. materiał gipsopodobny. Na egzaminie ważniejsze jest jednak rozpoznanie, że celem procesu jest usunięcie SO2.
Jak przygotować się do pytań o zanieczyszczenia spalin na egzaminie?
Ucz się "parami": proces → zanieczyszczenie (np. odsiarczanie → SO2, odazotowanie → NOx, odpylanie → pył). Ćwicz rozpoznawanie schematów i pamiętaj, że reagenty (np. wapno) to nie to samo co składnik usuwany z gazu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odsiarczanie spalin ma na celu ograniczenie emisji tlenków siarki, przede wszystkim dwutlenku siarki SO2."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Flue-gas desulfurization (FGD)" (opis celu procesu: usuwanie SO2) - https://www.britannica.com/technology/flue-gas-desulfurization (dostęp: 2026-02-27)
  • U.S. EPA, Acid Rain Program / SO2 basics (informacje o SO2 jako zanieczyszczeniu ze spalania paliw i metodach ograniczania) - https://www.epa.gov/acidrain (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia, "Odsiarczanie spalin" / "Flue-gas desulfurization" (przegląd procesu i wskazanie SO2 jako usuwanego składnika) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsiarczanie_spalin (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony powietrza atmosferycznego (emisje i metody redukcji)
  • Materiały szkoleniowe z technologii oczyszczania spalin (odsiarczanie/odazotowanie)
  • Dokumentacje techniczne instalacji FGD (opis procesu, bilans reagentów i produktów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego