KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 15.
Zamieszczony rysunek przedstawia schemat działania
Ilustracja przedstawia schemat działania filtra workowego, używanego w technice ochrony środowiska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr workowy rozpoznaje się na schemacie po obecności elementu filtracyjnego z workami/tkaniną, przez które przepływa zapylony gaz, a pył osadza się na powierzchni i jest okresowo strzepywany. Elektrofiltr miałby układ elektrod i pole elektryczne, cyklon charakterystyczny ruch wirowy, a komora osadcza duże wyhamowanie przepływu bez przegrody filtracyjnej.

Pełne wyjaśnienie:

Schemat filtra workowego (filtracji tkaninowej) odpowiada urządzeniu, w którym gaz z pyłem przechodzi przez przegrodę filtracyjną (worki, rękawy, tkanina lub włóknina). Cząstki stałe są zatrzymywane na powierzchni materiału, tworząc warstwę pyłu, a oczyszczony gaz opuszcza urządzenie. W praktyce filtr workowy ma też elementy związane z regeneracją (np. strzepywanie, przedmuch impulsowy), co bywa widoczne na schematach.

Odpowiedź "filtra workowego." jest zgodna z zasadą działania: kluczowe jest tu fizyczne przesączanie gazu przez materiał filtracyjny i separacja pyłu na przegrodzie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego schematu filtra workowego:

  • "elektrofiltra." Elektrofiltr wykorzystuje zjawiska elektrostatyczne: jonizację, elektrody i osadzanie pyłu na płytach/elektrodach zbiorczych. Schemat zwykle pokazuje układ elektrod i zasilanie wysokim napięciem, a nie worki filtracyjne.
  • "komory osadczej." Komora osadcza działa głównie przez zmniejszenie prędkości przepływu i grawitacyjne opadanie cząstek. Nie ma przegrody filtracyjnej; jest to rozwiązanie prostsze i o niższej skuteczności dla drobnych pyłów.
  • "cyklonu." Cyklon separuje pył siłą odśrodkową w wirującym strumieniu. Na schematach widać zwykle część cylindryczno-stożkową oraz charakterystyczny tor przepływu (wir), a nie element filtracyjny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku pojawia się przegroda filtracyjna (worki/rękawy) i mechanizm oczyszczania tej przegrody, najczęściej chodzi o filtr workowy. Gdy dominują elektrody i zasilanie – elektrofiltr; gdy widzisz stożek i wir – cyklon; gdy tylko "duża skrzynia" do wyhamowania – komora osadcza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr workowy to odpylacz, w którym zapylony gaz przepływa przez materiał filtracyjny (worki/rękawy z tkaniny lub włókniny). Pył osadza się na powierzchni worków, a oczyszczony gaz jest odprowadzany dalej. Stosuje się go m.in. do ograniczania emisji pyłu w instalacjach przemysłowych.
Najczęściej widać komorę z elementami filtracyjnymi (workami/rękawami) oraz zaznaczony przepływ: gaz brudny wpływa, przechodzi przez przegrodę filtracyjną, a gaz czysty wypływa. Często występuje też mechanizm regeneracji, np. strzepywanie lub przedmuch impulsowy.
Filtr workowy zatrzymuje pył na przegrodzie filtracyjnej (filtracja przez tkaninę), natomiast cyklon rozdziela pył siłą odśrodkową w wirującym strumieniu gazu. Cyklon zwykle ma mniejszą skuteczność dla bardzo drobnych cząstek, ale bywa prostszy i odporny na wysokie temperatury.
Elektrofiltr wykorzystuje pole elektryczne: pył jest jonizowany i przyciągany do elektrod zbiorczych. W filtrze workowym separacja zachodzi mechanicznie na materiale filtracyjnym. Na schemacie elektrofiltra pojawiają się elektrody i zasilanie wysokim napięciem, a nie worki filtracyjne.
Komora osadcza to urządzenie, w którym zmniejsza się prędkość przepływu gazu, aby cięższe cząstki mogły opaść grawitacyjnie. Stosuje się ją zwykle jako wstępny etap odpylania (dla większych cząstek) lub tam, gdzie wymagana jest prosta konstrukcja, a skuteczność dla drobnych pyłów nie musi być wysoka.
Filtry workowe są zwykle skuteczne dla drobnych i średnich frakcji pyłu, bo separacja zachodzi na przegrodzie filtracyjnej i warstwie pyłowej. Ostateczna skuteczność zależy od rodzaju materiału filtracyjnego, prędkości filtracji, warunków pracy oraz sposobu regeneracji worków.
Tak, ponieważ na powierzchni worków gromadzi się warstwa pyłu, rośnie opór przepływu i spada wydajność. Regeneracja polega na okresowym oczyszczeniu worków, np. przez strzepywanie, wstrząsanie lub przedmuch sprężonym powietrzem (impulsy). Pył spada do leja i jest usuwany.
Częsty błąd to wybór na podstawie samej funkcji ("odpylacz") bez analizy cech schematu. Uczniowie mylą cyklon z komorą osadczą lub filtr workowy z innym filtrem, gdy rysunek jest uproszczony. Pomaga sprawdzenie: czy jest przegroda filtracyjna, wir przepływu, czy układ elektrod.
Cyklon ma charakterystyczny kształt cylindryczno-stożkowy i zaznaczony ruch wirowy gazu. Zwykle wlot jest styczny, a pył opada do dolnego leja. Jeśli schemat pokazuje głównie wir i stożek, a nie przegrodę filtracyjną, to najczęściej jest to cyklon.
Warto porównać na jednej kartce cztery urządzenia: filtr workowy, elektrofiltr, cyklon i komorę osadczą, zapisując po 3 cechy rozpoznawcze każdego. Ćwicz na schematach: zaznacz wlot gazu brudnego, miejsce separacji pyłu i wylot gazu czystego. To zmniejsza ryzyko zgadywania.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Filtr workowy rozpoznaje się na schemacie po obecności elementu filtracyjnego z workami/tkaniną, przez które przepływa zapylony gaz, a pył osadza się na powierzchni i jest okresowo strzepywany."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ochrony powietrza i odpylania (schematy urządzeń)
  • Karty katalogowe i opisy działania odpylaczy: filtry workowe, cyklony, elektrofiltry
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących rozpoznawania aparatów ochrony powietrza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego