W pomiarach przemieszczeń obiektów inżynierskich (np. zapór betonowych) kluczowe jest rozdzielenie dwóch ról punktów geodezyjnych:
- punkty odniesienia – znaki stabilne, zakładane poza strefą możliwych odkształceń, tworzące bazę/układ odniesienia dla całej obserwacji,
- punkty kontrolowane – znaki na obiekcie (lub w jego bezpośrednim otoczeniu), których położenie może się zmieniać i które są obserwowane w kolejnych epokach pomiarowych.
Jeżeli na schemacie dwa punkty (tu: 1 i 2) są pokazane jako elementy "zewnętrzne" i mają stanowić podstawę wyznaczania przemieszczeń pozostałych znaków, to nazywa się je właśnie punktami odniesienia. Tylko mając stabilne odniesienie można porównywać wyniki z różnych terminów i rozstrzygać, czy zmiany wynikają z ruchu obiektu, czy z błędu pomiaru.
Odpowiedź "kontrolnymi" jest myląca, bo w praktyce "kontrolny" bywa używany potocznie, natomiast w tym typie zadania rozróżnia się głównie odniesienie (stabilne) oraz obiekt obserwowany (kontrolowany). Odpowiedź "kontrolowanymi" dotyczy punktów, które mogą ulec przemieszczeniu – zwykle są na konstrukcji, a nie stanowią bazy porównawczej. Odpowiedź "odbicia" nie jest nazwą kategorii punktów w geodezyjnym monitoringu przemieszczeń; odnosi się raczej do zjawiska/cechy sygnału lub powierzchni, a nie do funkcji punktu w sieci obserwacyjnej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest mowa o wyznaczaniu przemieszczeń "względem" czegoś, najczęściej chodzi o punkty odniesienia (stabilne), a nie o punkty na samym obiekcie.
