KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Na rysunku przedstawiono sposób działania układu
Ilustracja przedstawia schemat działania układu turbodoładowania, który jest istotnym elementem w mechanice pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ turbodoładowania rozpoznaje się po współpracy turbiny napędzanej spalinami ze sprężarką tłoczącą powietrze do dolotu (często także z przewodami doładowania i ewentualnie chłodnicą powietrza). Układ chłodzenia dotyczy cieczy i chłodnicy, paliwowy – wtrysku/pompy, a oczyszczania spalin – katalizatora/filtra.

Pełne wyjaśnienie:

Układ turbodoładowania (doładowania) ma charakterystyczną zasadę działania: energia spalin z kolektora wydechowego napędza turbinę, a ta jest połączona wałkiem ze sprężarką, która spręża powietrze dolotowe i zwiększa jego ciśnienie przed silnikiem. Na schematach zwykle widać dwa tory przepływu: spaliny (od silnika do turbiny i dalej do wydechu) oraz powietrze (od filtra przez sprężarkę do kolektora dolotowego). Taka logika przepływu jednoznacznie wskazuje na turbodoładowanie.

Odpowiedź "chłodzenia w silniku" jest nieprawidłowa, ponieważ układ chłodzenia opiera się na obiegu cieczy (pompa cieczy, kanały wodne, termostat, chłodnica, wentylator). W typowym schemacie chłodzenia nie występuje para elementów turbina–sprężarka napędzana spalinami.

Odpowiedź "paliwowego w silniku" również nie pasuje: układ paliwowy przedstawia zwykle zbiornik, przewody paliwowe, filtr, pompę (niskiego/wysokiego ciśnienia), listwę wtryskową i wtryskiwacze. Kierunki przepływu dotyczą paliwa, a nie sprężania powietrza przez sprężarkę napędzaną turbiną spalin.

Odpowiedź "oczyszczania spalin w silniku" dotyczy elementów takich jak katalizator, filtr cząstek stałych lub inne urządzenia w układzie wydechowym. Ich celem jest redukcja emisji, a schemat zwykle pokazuje przebieg spalin przez elementy oczyszczania, bez toru sprężania powietrza doładowanego.

Wskazówka egzaminacyjna: aby nie pomylić układów, najpierw ustal, jaki czynnik płynie na rysunku (powietrze, spaliny, paliwo, ciecz chłodząca) oraz czy występuje element, który odzyskuje energię spalin i wykorzystuje ją do sprężania powietrza. To najszybciej prowadzi do rozpoznania turbodoładowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Turbodoładowanie to sposób zwiększenia ilości powietrza doprowadzanego do cylindrów przez sprężanie powietrza dolotowego. Sprężarka jest zwykle napędzana turbiną wykorzystującą energię spalin, co pozwala uzyskać wyższy moment i moc przy tej samej pojemności.
Spaliny z silnika napędzają turbinę w części wydechowej. Turbina obraca wałek połączony ze sprężarką w dolocie. Sprężarka zasysa i spręża powietrze, podnosząc ciśnienie w układzie dolotowym, dzięki czemu do cylindrów trafia więcej tlenu.
Szukaj elementów: turbina w torze spalin, sprężarka w torze dolotu i połączenie wałkiem między nimi. Często widać też przewody doładowania oraz ewentualną chłodnicę powietrza doładowanego. Dwa tory przepływu (spaliny i powietrze) to mocna wskazówka.
Oba układy są "przy wydechu", więc łatwo o skojarzenie. Różnica jest taka, że oczyszczanie spalin pokazuje głównie elementy za turbiną lub zamiast niej (katalizator, filtr), a turbodoładowanie musi mieć też tor dolotu ze sprężarką, bo jego celem jest sprężanie powietrza.
Typowo są to: pompa cieczy, termostat, chłodnica, wentylator, przewody oraz kanały wodne w silniku. Układ chłodzenia dotyczy obiegu cieczy i odprowadzania ciepła, więc na schematach nie będzie pary turbina–sprężarka ani przepływu sprężonego powietrza do dolotu.
Układ paliwowy transportuje i dawkuje paliwo (zbiornik, pompy, filtr, wtryskiwacze), a turbodoładowanie spręża powietrze. Na rysunku układu paliwowego widzisz elementy paliwowe i przepływ paliwa, a w turbodoładowaniu – przepływ spalin i powietrza oraz turbinę ze sprężarką.
Intercooler (chłodnica powietrza doładowanego) stosuje się w wielu układach turbodoładowania, aby schłodzić sprężone powietrze. Chłodniejsze powietrze ma większą gęstość, co poprawia napełnienie cylindrów i zmniejsza ryzyko niekorzystnych zjawisk termicznych w silniku.
Typowe objawy to spadek mocy, nierówne przyspieszanie, dymienie, gwizd/hałas z okolicy turbosprężarki lub błędy związane z ciśnieniem doładowania. W praktyce trzeba potwierdzić diagnozę pomiarami (np. parametry doładowania) i kontrolą szczelności dolotu.
Najczęściej: pomijanie kierunków przepływu, mylenie czynnika (paliwo vs powietrze vs ciecz), wybór odpowiedzi "na skojarzenie" oraz brak identyfikacji elementów kluczowych (turbina, sprężarka, wtryskiwacz, chłodnica). Pomaga szybkie wypisanie: co płynie i po co.
Ćwicz rozpoznawanie schematów: dolot/wydech, paliwo, chłodzenie, doładowanie i oczyszczanie spalin. Ucz się po "kotwicach" elementów (np. wtryskiwacz = paliwo, chłodnica = chłodzenie, turbina+sprężarka = doładowanie). Rozwiązuj zadania z rysunkami z arkuszy.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Układ turbodoładowania rozpoznaje się po współpracy turbiny napędzanej spalinami ze sprężarką tłoczącą powietrze do dolotu (często także z przewodami doładowania i ewentualnie chłodnicą powietrza)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Turbospr%C4%99%C5%BCarka - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_ch%C5%82odzenia_silnika_spalinowego - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_wtryskowy - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Dokumentacja serwisowa/naprawcza producentów (schematy układów dolotowych i wydechowych)
  • Podręczniki z budowy silników spalinowych (rozdziały o doładowaniu)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące turbosprężarek i układów doładowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego