KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 14.
Na rysunku przedstawiono sposób przygotowania próbki do pomniejszenia metodą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek, który prawdopodobnie odnosi się do procesu przygotowania próbki do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda porcji polega na podzieleniu próbki na kilka równych części i pobraniu określonej liczby porcji w celu zmniejszenia masy przy zachowaniu reprezentatywności. Odróżnia się ją od kwartowania, gdzie próbkę dzieli się na ćwiartki i odrzuca część według ustalonej zasady.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu próbki do dalszych badań (np. rozdrabniania, przesiewania, oznaczeń jakościowych) często trzeba pomniejszyć masę próbki tak, aby nadal była ona reprezentatywna dla badanego materiału. Jedną z technik jest metoda porcji, czyli podział próbki na określoną liczbę porcji (części) i pobranie porcji zgodnie z przyjętym schematem. Celem jest zmniejszenie ilości materiału bez "wypaczenia" udziału frakcji ziarnowych i składników.

Odpowiedź "porcji." jest poprawna, gdy rysunek przedstawia podział próbki na powtarzalne, jednakowe części lub pobieranie kolejnych porcji w sposób uporządkowany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "kwartowania." odnosi się do innej, bardzo charakterystycznej metody: próbkę miesza się, formuje (często w kopiec/warstwę), dzieli na cztery części i odrzuca dwie przeciwległe ćwiartki, a proces może być powtarzany. Jeśli na rysunku nie ma podziału na ćwiartki i odrzucania naprzemiennych części, to nie jest kwartowanie.
  • "stożka." sugeruje technikę związaną z usypywaniem w kształt stożka (kopca) i ewentualnym rozprowadzaniem materiału. Sama obecność kopca/stożka nie przesądza o właściwej metodzie redukcji; kluczowe są kroki podziału i poboru. Jeśli rysunek pokazuje porcjowanie, ta odpowiedź jest myląca.
  • "pierścienia." wskazuje na metodę, w której materiał jest rozkładany w formie pierścienia lub pobór odbywa się z obszaru pierścieniowego. Jeżeli schemat nie pokazuje układu pierścieniowego ani pobierania z "obręczy", to ta nazwa nie opisuje czynności.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na kolejność czynności (dzielenie, odrzucanie, pobieranie) oraz na to, czy schemat pokazuje równe porcje czy raczej ćwiartki (typowe dla kwartowania). Unikniesz wtedy wyboru na podstawie samego kształtu (stożek/pierścień).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomniejszanie próbki to zmniejszenie jej masy/objętości przed analizą lub kolejnymi operacjami, tak aby nadal reprezentowała cały materiał. Robi się to kontrolowanymi metodami podziału, aby ograniczyć wpływ segregacji ziarnowej i nie "zgubić" istotnych frakcji.
Szukaj schematu, w którym próbka jest dzielona na powtarzalne, równe części (porcje), a następnie pobiera się porcje zgodnie z ustaloną regułą. Kluczowe jest porcjowanie i wybór porcji, a nie samo usypanie materiału w określony kształt.
Bo wynik analizy dotyczy całej partii surowca, a nie tylko fragmentu. Jeśli próbka po redukcji nie jest reprezentatywna, wyniki mogą być zaniżone lub zawyżone (np. przez nadmiar drobnych lub grubych ziaren), co prowadzi do błędnych decyzji technologicznych w zakładzie przeróbczym.
Kwartowanie opiera się na podziale próbki na cztery części i odrzucaniu dwóch przeciwległych ćwiartek (często z powtarzaniem). Metoda porcji polega na dzieleniu na porcje i pobieraniu wybranych porcji według reguły. Na rysunku różnią się typowym podziałem i sposobem eliminacji części.
Nie musi. Usypanie próbki w stożek bywa elementem przygotowania (np. mieszania i formowania), ale o metodzie redukcji decyduje sposób podziału i poboru. Kwartowanie ma charakterystyczny podział na ćwiartki i odrzucanie części, a "stożek" opisuje raczej kształt ułożenia materiału.
Najczęstsze to: niedokładne wymieszanie, segregacja ziarnowa (drobne spływają, grube zostają), wybieranie "ładnie wyglądającej" części zamiast losowej/ustalonej, oraz straty materiału (pylenie, rozsyp). Dlatego stosuje się metody z jasno opisanymi krokami.
Stosuje się ją, gdy próbka pierwotna jest zbyt duża do dalszych badań lub operacji (np. rozdrabniania laboratoryjnego, przesiewania, oznaczeń chemicznych). Redukcja pozwala skrócić czas pracy i koszty, ale musi być wykonana tak, by nie zmienić składu próbki.
Operator może uczestniczyć w poborze i przygotowaniu próbek kontrolnych, przekazywać próbki do laboratorium oraz dbać o powtarzalność procedur. Poprawna redukcja wpływa na ocenę jakości surowca i parametry prowadzenia procesu (np. nastawy urządzeń, dobór obiegów kruszenia i klasyfikacji).
Zwykle nie. Kształt (np. stożek, pierścień) może być tylko etapem pomocniczym. W zadaniach liczą się czynności: czy jest porcjowanie, czy dzielenie na ćwiartki, czy odrzucanie części według zasady. Najpierw analizuj kroki procedury, dopiero potem nazwę metody.
Ucz się nazw metod razem z charakterystycznymi krokami i rysunkami: co jest dzielone, ile części powstaje i co się odrzuca. Pomaga też przećwiczenie kilku zadań obrazkowych i zapisanie "cech rozpoznawczych" każdej metody. Na egzaminie porównuj rysunek z tymi cechami.
info

Statystycznie 27% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda porcji polega na podzieleniu próbki na kilka równych części i pobraniu określonej liczby porcji w celu zmniejszenia masy przy zachowaniu reprezentatywności.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/ instrukcje laboratoryjne dotyczące metod redukcji próbki).

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z zakresu próbkowania i przygotowania próbek w przeróbce kopalin (materiały szkolne/branżowe)
  • Instrukcje laboratoryjne zakładu przeróbczego dotyczące redukcji próbki (procedury wewnętrzne)
  • Zestawy rysunków i schematów metod pomniejszania próbki do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego