KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 38.
Na rysunku przedstawiono sposób wykonania pomiaru
Ilustracja przedstawia sposób wykonania pomiaru zagłębienia nitów na tarczy sprzęgła, co jest związane z kwalifikacją M43
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar pokazany na rysunku dotyczy oceny, jak głęboko łby nitów są osadzone poniżej powierzchni roboczej okładziny ciernej.
To właśnie "zagłębienie nitów" decyduje, czy nity nie zaczną rysować elementów współpracujących. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych cech: geometrii tarczy, zużycia nitów lub rowków okładziny.

Pełne wyjaśnienie:

W elementach ciernych z okładziną nitowaną (np. tarcze sprzęgieł/hamulców spotykane w pojazdach i maszynach rolniczych) ważnym parametrem kontrolnym jest zagłębienie łbów nitów względem powierzchni roboczej okładziny. Oznacza to, że łeb nitu powinien być osadzony poniżej powierzchni ciernej – tak, aby podczas pracy nie kontaktował się z elementem współpracującym.

Odpowiedź "zagłębienia nitów" jest poprawna, ponieważ sposób przyłożenia przyrządu w takim pomiarze ma na celu porównanie poziomu powierzchni okładziny z poziomem łba nitu (czyli sprawdzenie, ile "brakuje" do zrównania). Taki pomiar stosuje się w praktyce, aby ocenić, czy okładzina nie jest zużyta do stopnia, przy którym nity mogłyby wystawać lub być zbyt blisko powierzchni roboczej.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych wielkości:

  • "wichrowatości tarczy" dotyczy odchyłek kształtu (bicia/odkształcenia) całej tarczy jako elementu obrotowego. Sprawdza się ją zwykle w innym miejscu i inną metodyką, koncentrując się na płaszczyźnie tarczy podczas obrotu, a nie na relacji łba nitu do okładziny.
  • "stopnia zużycia nitów" odnosi się do samego nitu (np. jego ścierania/odkształceń). W praktyce nity ocenia się głównie pośrednio przez zagłębienie i stan połączenia, ale celem przedstawionego pomiaru nie jest "zużycie nitu" jako takie, tylko jego osadzenie względem okładziny.
  • "głębokości rowków na powierzchni roboczej okładziny ciernej" dotyczy struktury okładziny (rowkowania, rys, nierówności). To inny parametr i wymagałby pomiaru charakterystycznych wgłębień/rowków, a nie punktu odniesienia na łbie nitu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się zarówno parametry geometrii tarczy, jak i parametry okładziny oraz nitów, kluczowe jest rozpoznanie, co jest bazą pomiaru i do czego porównuje się wskazanie przyrządu. Jeśli porównuje się powierzchnię roboczą do łba nitu, chodzi o zagłębienie nitów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagłębienie nitów to odległość, o jaką łeb nitu jest "schowany" poniżej powierzchni roboczej okładziny ciernej. Parametr ten jest ważny, bo zbyt małe zagłębienie oznacza ryzyko kontaktu nitów z elementem współpracującym i uszkodzeń (rysy, przegrzanie).
Mierzy się je, aby ocenić, czy okładzina nie jest zużyta do granicy, przy której nity mogą zacząć pracować zamiast materiału ciernego. To szybki wskaźnik bezpieczeństwa eksploatacji i podstawa decyzji o wymianie lub regeneracji elementu ciernego.
Przy zagłębieniu nitów punktem odniesienia jest łeb nitu i powierzchnia okładziny, a wynik mówi o "schowaniu" nitu. Przy ocenie zużycia okładziny zwykle interesuje nas jej grubość lub ubytek materiału w szerszym obszarze, niekoniecznie względem nitów.
Zbyt małe zagłębienie oznacza, że łby nitów są blisko powierzchni roboczej. W praktyce może to prowadzić do zarysowania elementów współpracujących, pogorszenia przenoszenia momentu/hamowania, drgań, hałasu oraz szybszego niszczenia całego zespołu (np. docisku, bębna).
Nie. "Zużyte nity" opisują stan samych nitów (np. odkształcenia, poluzowanie, uszkodzenia), a "małe zagłębienie" mówi o tym, jak blisko powierzchni roboczej znajduje się łeb nitu. Najczęściej problem wynika ze zużycia okładziny, a nie z "ścierania" nitu.
W zależności od konstrukcji i dostępu można stosować m.in. suwmiarkę z funkcją głębokościomierza, głębokościomierz lub czujnik zegarowy z odpowiednią podstawą. Kluczowe jest stabilne oparcie na powierzchni okładziny i prawidłowe dosunięcie końcówki do łba nitu.
Typowe błędy to: oparcie przyrządu na zabrudzeniu zamiast na powierzchni okładziny, pomiar na nierówności lub przy krawędzi, brak powtarzalności (różne miejsca dają różne wyniki), a także pomylenie punktu pomiaru (rowek/rysę) z łbem nitu.
Jest istotny przy objawach poślizgu sprzęgła, szarpania, spadku siły przenoszenia napędu albo nietypowych dźwiękach. W maszynach rolniczych, pracujących często pod dużym obciążeniem i w zapyleniu, kontrola elementów ciernych pomaga uniknąć awarii w sezonie.
Zwichrowatość dotyczy geometrii tarczy jako całości i objawia się m.in. biciem, nierówną pracą oraz problemami z wysprzęglaniem. Problemy okładziny/nitów dotyczą głównie powierzchni ciernej (zużycie, przegrzanie, zbliżenie nitów) i zwykle ocenia się je lokalnymi pomiarami na okładzinie.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie celu pomiaru po sposobie oparcia przyrządu i punkcie odniesienia. Pomaga też znajomość typowych parametrów kontrolnych elementów ciernych: grubości okładziny, zagłębienia nitów, śladów przegrzania i uszkodzeń mechanicznych oraz umiejętność wskazania, co dany pomiar wyklucza.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych cech: geometrii tarczy, zużycia nitów lub rowków okładziny."

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe (DTR) producentów sprzęgieł/hamulców stosowanych w maszynach rolniczych
  • Podręczniki szkolne z diagnostyki i napraw układów przeniesienia napędu
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (suwmiarka, czujnik zegarowy, głębokościomierz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego