KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 30.
Na rysunku przedstawiono symbol graficzny
Ilustracja przedstawia symbol graficzny multipleksera z dwoma wejściami sterującymi (S1, S2) oraz czterema wejściami danych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Multiplekser wybiera jedno z wielu wejść danych i kieruje je na jedno wyjście. Liczba wejść sterujących (linii adresowych) n pozwala wybrać 2n wejść danych. Dlatego dwa wejścia sterujące odpowiadają wyborowi spośród czterech wejść danych, czyli MUX 4:1.

Pełne wyjaśnienie:

Multiplekser (MUX) to układ cyfrowy, który przełącza jedno z wielu wejść danych na jedno wspólne wyjście. Wybór aktywnego wejścia odbywa się przez wejścia sterujące (zwane też liniami adresowymi lub selektami).

Kluczowa zależność brzmi: jeśli MUX ma n wejść sterujących, to może wskazać 2n różnych stanów adresu, czyli obsługuje 2n wejść danych. Zatem:

  • 1 linia sterująca → 2 wejścia danych (MUX 2:1),
  • 2 linie sterujące → 4 wejścia danych (MUX 4:1),
  • 3 linie sterujące → 8 wejść danych (MUX 8:1).

Odpowiedź "multipleksera z dwoma wejściami sterującymi, czterema wejściami danych" pasuje do tej relacji 2n i do typowego sposobu opisu symboli MUX na schematach.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • Warianty z demultiplekserem odwracają funkcję układu: demultiplekser rozdziela jedno wejście danych na jedno z wielu wyjść, również sterowane liniami adresowymi. To inny blok i inny sens "kanałów".
  • Warianty z czterema wejściami sterującymi i dwoma wejściami danych są nielogiczne funkcjonalnie w klasycznej definicji MUX/DEMUX: 4 linie adresowe kodują 16 stanów, więc typowo odpowiadają 16 kanałom, a nie 2.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy symbol przedstawia wybór jednego wejścia na wyjście (MUX) czy rozdział jednego wejścia na wyjścia (DEMUX), a potem sprawdź, czy liczby spełniają zależność 2n.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multiplekser (MUX) to układ, który wybiera jedno z wielu wejść danych i podaje je na jedno wyjście. W praktyce pozwala przełączać sygnały, oszczędzać linie transmisyjne lub realizować wybór kanału sterowaniem (liniami adresowymi).
Demultiplekser (DEMUX) działa odwrotnie niż MUX: ma zwykle jedno wejście danych i kieruje je na jedno z wielu wyjść wybrane liniami sterującymi. Różnica polega na kierunku "scalania" i "rozdzielania" kanałów danych.
Najpierw sprawdź, po której stronie symbolu jest "wiele linii" i po której "jedna". Jeśli wiele linii to wejścia, a jedna to wyjście – typowo jest to MUX. Jeśli odwrotnie (jedno wejście, wiele wyjść) – DEMUX.
Wejścia sterujące to linie adresowe kodujące wybór kanału. Dwie linie mogą przyjąć 4 kombinacje (00, 01, 10, 11), czyli pozwalają wskazać jeden z czterech kanałów danych. To ogólna zasada: 2n kanałów dla n linii sterujących.
Na schematach wejścia sterujące często opisuje się jako S0, S1 (select), czasem jako A0, A1 (adres). Dodatkowo może występować wejście EN (zezwolenie). Nazwy zależą od konwencji rysunku i dokumentacji.
W klasycznych multiplekserach i demultiplekserach tak: liczba kanałów jest potęgą dwójki wynikającą z kodowania adresu. Wyjątki mogą dotyczyć układów specjalnych lub uproszczonych symboli, dlatego warto czytać opis na rysunku i zwracać uwagę, czy nie ma dodatkowych bloków (np. dekoderów).
Najczęstsze pomyłki to: mylenie MUX z DEMUX przez podobną nazwę, nieuwzględnienie, że linie sterujące nie są liniami danych, oraz ignorowanie zasady 2n. Pomaga szybkie sprawdzenie: ile linii danych odpowiada liczbie selektów.
Ideę multipleksowania spotyka się w łączeniu wielu strumieni w jeden tor transmisyjny (np. wybór kanałów, przełączanie ścieżek sygnału, koncentracja). W urządzeniach abonenckich i torach telekomunikacyjnych może to być realizowane logicznie lub programowo, nie tylko układem MUX.
Policz liczbę linii sterujących n i oblicz 2n. Wynik to maksymalna liczba kanałów danych (dla MUX) albo kanałów wyjściowych (dla DEMUX) wybieranych adresem. To szybka metoda kontroli, czy opis w odpowiedzi ma sens.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych bloków: bramki, przerzutniki, dekodery, MUX/DEMUX. Ucz się patrzeć na kierunek przepływu sygnału (wejścia/wyjścia) i na linie sterujące. Pomaga też rozwiązywanie krótkich zadań z tabelą prawdy i zależnością 2n.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Multiplekser wybiera jedno z wielu wejść danych i kieruje je na jedno wyjście."

Materiały:

  • Podstawy techniki cyfrowej: rozdziały o multiplekserach i demultiplekserach
  • Ćwiczenia z czytania schematów logicznych i blokowych
  • Karty katalogowe układów MUX/DEMUX (sekcje: opis funkcji, symbole, tabele prawdy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego