KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono symbol
Ilustracja przedstawia symbol rezystora nastawnego, który jest używany w kontekście techniki pojazdów samochodowych,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystor nastawny rozpoznaje się na schemacie po symbolu rezystora uzupełnionym o oznaczenie regulacji (najczęściej ukośna strzałka lub suwak). Kondensator ma dwie okładki, źródło napięcia oznacza się osobnym symbolem źródła, a żarówka jest odbiornikiem (zwykle okrąg z włóknem/krzyżykiem).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznawania symboli elementów na schematach elektrycznych, co w diagnostyce pojazdów jest kluczowe (czytanie instalacji, lokalizacja elementu, dobór zamiennika).

Rezystor nastawny (np. potencjometr, rezystor regulowany) przedstawia się jako symbol rezystora, do którego dodano oznaczenie możliwości zmiany wartości. W praktyce jest to najczęściej strzałka/ukośna kreska wskazująca regulację lub suwak. Taki zapis informuje, że rezystancję można ustawiać (ręcznie, nastawą serwisową albo jako element regulacyjny w obwodzie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kondensator ma charakterystyczny symbol dwóch okładek (dwie równoległe linie lub linia prosta i wygięta dla elektrolitycznego). Nie ma elementu wskazującego regulację rezystancji.
  • Źródło napięcia oznacza się symbolem źródła (np. okrąg z oznaczeniami biegunów lub symbol baterii). To element "zasilający", a nie regulacyjny.
  • Żarówka jest odbiornikiem energii; jej symbol to zwykle okrąg z oznaczeniem włókna/krzyżykiem. Nie jest to ani rezystor, ani element regulowany.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w symbolu "dodatku", który zmienia znaczenie elementu podstawowego. Dla rezystora nastawnego takim dodatkiem jest znacznik regulacji (strzałka/suwak), a nie sam kształt rezystora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystor nastawny (np. potencjometr) to element, którego rezystancję można regulować. Używa się go do zmiany napięcia w dzielniku, ustawiania punktu pracy lub kalibracji. W pojazdach spotyka się go m.in. w układach regulacji i w czujnikach o wyjściu analogowym.
Na schemacie szukaj symbolu rezystora, do którego dodano oznaczenie regulacji (najczęściej strzałkę lub suwak). To detal odróżniający go od zwykłego rezystora. Bez tej "strzałki/suwaka" symbol wskazuje rezystor stały.
Kondensator jest rysowany jako dwie okładki (dwie linie), co na małym lub nieczytelnym rysunku może przypominać fragmenty innych symboli. Dodatkowo istnieją warianty (elektrolityczny, zmienny), więc bez zwracania uwagi na szczegóły łatwo o pomyłkę.
Źródło napięcia może być oznaczone jako bateria (zestaw dłuższej i krótszej kreski) albo jako źródło w kółku z oznaczeniem biegunów. W odróżnieniu od rezystora nastawnego symbol źródła opisuje zasilanie, a nie element służący do regulacji oporu.
Zwykle nie. Żarówka jest najczęściej rysowana jako okrąg z oznaczeniem włókna lub krzyżykiem. Rezystor (stały lub nastawny) ma zupełnie inną formę. Pomyłki zdarzają się głównie wtedy, gdy rysunek jest uproszczony lub słabo widoczny.
Potencjometr może pełnić rolę czujnika położenia (np. element toru pomiarowego w starszych rozwiązaniach) albo elementu regulacyjnego do nastaw. W diagnostyce ważne jest rozpoznanie go na schemacie i zrozumienie, że jego sygnał może zmieniać się płynnie wraz z ruchem.
Najczęściej myli się elementy przez pomijanie detali (np. strzałki regulacji), zgadywanie na podstawie skojarzeń oraz brak porównania wszystkich opcji. Pomaga nawyk: najpierw identyfikuj "bazowy" symbol (rezystor/źródło/odbiornik), potem sprawdzaj dodatki.
Skuteczne jest uczenie się blokami: rezystory, kondensatory, źródła, odbiorniki. Rób krótkie testy rozpoznawania z losową kolejnością i dopisuj cechy wyróżniające (np. "strzałka = regulacja"). Warto też czytać prawdziwe schematy instalacji.
Jest kluczowa przy lokalizacji usterek (przerwa, zwarcie, spadki napięcia), identyfikacji elementów i pinów złączy oraz planowaniu pomiarów. Znajomość symboli pozwala szybko ocenić, czy w danym miejscu obwodu jest element regulacyjny, filtrujący, czy zasilający.
Rezystor stały ma tylko symbol rezystora. Rezystor nastawny ma dodatkowe oznaczenie zmienności (np. strzałkę, suwak). Jeśli na symbolu widzisz element "wskazujący regulację", interpretuj go jako element nastawny, a nie zwykły rezystor.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Rezystor nastawny rozpoznaje się na schemacie po symbolu rezystora uzupełnionym o oznaczenie regulacji (najczęściej ukośna strzałka lub suwak)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Potencjometr" – opis i symbole (sekcja o zastosowaniach i oznaczeniach). https://pl.wikipedia.org/wiki/Potencjometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Rezystor" – podstawy i odmiany rezystorów. https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits: "Potentiometer" (symbol i podstawowe wyjaśnienie elementu regulowanego). https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/potentiometers/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki/elektroniki (dział: elementy bierne i ich symbole)
  • Zestaw ćwiczeń z czytania schematów elektrycznych (symbole i oznaczenia)
  • Karty powtórkowe: symbole elementów na schematach (rezystory, kondensatory, źródła, odbiorniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego