KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono szkic niwelacji
Ilustracja przedstawia szkic niwelacji punktów rozproszonych, co jest związane z kwalifikacją TECHNIK GEODETA - KWALIFIKACJA
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Niwelacja punktów rozproszonych" dotyczy wyznaczania wysokości punktów rozmieszczonych nieregularnie w terenie, a szkic pokazuje zwykle pojedyncze stanowiska i celowania do różnych, nieukładających się w linię lub siatkę punktów. W niwelacji siatkowej punkty tworzą regularną siatkę, a w profilach/przekrojach układają się wzdłuż osi.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga rozpoznania rodzaju niwelacji na podstawie szkicu polowego. W praktyce geodezyjnej szkic jest "skrótowym zapisem" organizacji pomiaru: pokazuje stanowiska instrumentu, kierunki celowań oraz rozmieszczenie punktów, dla których wyznacza się wysokości.

Odpowiedź "punktów rozproszonych" jest właściwa, gdy szkic przedstawia pomiar wielu punktów leżących w terenie w układzie nieregularnym (bez jednej osi oraz bez regularnej siatki). Taki pomiar stosuje się np. wtedy, gdy trzeba określić rzędne wybranych punktów sytuacyjnych, naroży, załamań terenu lub punktów do dalszych prac, a ich położenie nie tworzy prostego profilu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego szkicu?

  • "siatkowej" – niwelacja siatkowa zakłada regularne rozmieszczenie punktów (np. w oczkach kwadratów/prostokątów). Na szkicu powinien być widoczny układ uporządkowany i powtarzalny, ułatwiający późniejsze opracowanie (np. model terenu).
  • "profilów i przekrojów" – niwelacja profili/przekrojów jest związana z pomiarem wzdłuż linii (oś profilu) oraz na liniach poprzecznych. Na szkicu zwykle widać ciąg punktów wzdłuż trasy (np. droga, rów, rurociąg), a nie rozrzucone punkty w różnych kierunkach.
  • "reperów" – repery to punkty wysokościowe o znanej (lub wyznaczanej) rzędnej, wykorzystywane jako odniesienie. Szkic niwelacji reperów dotyczyłby zakładania/łączenia reperów w ciągach, a nie typowego "obstrzeliwania" wielu przypadkowych punktów terenowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń geometrię punktów na szkicu (regularna siatka, jedna oś, czy rozproszenie), a dopiero potem dopasuj nazwę metody. To ogranicza wybór "na skojarzenie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja punktów rozproszonych to pomiar wysokości wielu punktów rozmieszczonych nieregularnie w terenie. W odróżnieniu od profilu (linia) i siatki (układ regularny), punkty nie tworzą stałego wzoru, a pomiar organizuje się tak, by wygodnie "sięgnąć" do różnych punktów z jednego lub kilku stanowisk.
W niwelacji siatkowej punkty pomiarowe tworzą regularny układ (np. kwadraty/prostokąty), co na szkicu widać jako powtarzalną geometrię i równomierne odstępy. Jeśli punkty są "porozrzucane" bez rytmu, to zwykle nie jest siatka, tylko punkty rozproszone.
Niwelacja profili i przekrojów opiera się na punktach leżących wzdłuż osi (profil podłużny) oraz na liniach poprzecznych (przekroje). Na szkicu najczęściej widać wyraźną trasę lub oś obiektu (np. drogi), a punkty układają się wzdłuż niej, a nie w przypadkowych kierunkach.
Bo oba pojęcia dotyczą punktów wysokościowych, ale pełnią inną rolę. Reper jest punktem odniesienia (często stabilizowanym), a "punkty rozproszone" opisują układ i cel pomiaru wielu punktów terenowych. Błąd wynika z kojarzenia słowa "punkt" zamiast analizy układu na szkicu.
Nie. W niwelacji punktów rozproszonych celem jest uzyskanie rzędnych wybranych punktów w różnych miejscach, bez konieczności układania ich w jedną linię profilu. Profil wykonuje się wtedy, gdy interesuje nas zmienność wysokości wzdłuż określonej osi lub trasy.
Najczęściej używa się niwelatora (optycznego lub cyfrowego) oraz łaty niwelacyjnej. W zależności od metody i dokładności stosuje się też wyposażenie pomocnicze (statyw, żabki, rejestrację w dzienniku). Dobór sprzętu zależy od wymaganej dokładności i organizacji pomiaru.
Częste są błędy "na skojarzenie": wybór profilu, bo kojarzy się z pomiarami wysokości, mimo że punkty nie leżą wzdłuż osi. Inny błąd to mylenie siatki z rozproszeniem (brak sprawdzenia regularności układu). Pomaga szybkie sprawdzenie: linia, siatka czy nieregularne punkty.
Niwelację siatkową stosuje się, gdy potrzebny jest uporządkowany zestaw rzędnych do opracowania powierzchni, np. do modeli terenu lub robót ziemnych na obszarze. Punkty rozproszone wybiera się, gdy istotne są konkretne, wskazane punkty (naroża, załamania, miejsca projektowe), bez pełnego pokrycia terenu siatką.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie schematów: układ liniowy (profil), układ regularny (siatka), układ nieregularny (punkty rozproszone) oraz szkice związane z reperami. Dobrą metodą jest robienie własnych szkiców do przykładowych sytuacji terenowych i opisywanie, co oznaczają elementy rysunku.
Reper to punkt odniesienia wysokościowego (stabilizowany, opisany). Punkt (terenowy) to dowolne miejsce, dla którego wyznaczasz wysokość. Stanowisko niwelatora to miejsce ustawienia instrumentu, z którego wykonujesz odczyty na łacie. Mylenie ról tych elementów utrudnia rozpoznanie rodzaju niwelacji na szkicu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W niwelacji siatkowej punkty tworzą regularną siatkę, a w profilach/przekrojach układają się wzdłuż osi."

Źródła:

  • Wikipedia: "Niwelacja (geodezja)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja_(geodezja) (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Reper" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Reper (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu "Pomiary wysokościowe" dla technika geodety
  • Zbiory zadań/arkusze próbne dotyczące rozpoznawania szkiców niwelacyjnych
  • Instrukcje ćwiczeniowe z geodezji dotyczące sporządzania szkiców i dzienników niwelacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego