KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przedstawiono tabliczki znamionowej
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika indukcyjnego, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tabliczka znamionowa silnika indukcyjnego zwykle zawiera parametry typowe dla pracy z prądem przemiennym, m.in. oznaczenie zasilania 1~/3~, częstotliwość w Hz, prędkość obrotową oraz współczynnik mocy cos φ. Takie zestawienie danych pozwala odróżnić ją od tabliczki silnika DC oraz od tabliczek transformatorów.

Pełne wyjaśnienie:

Tabliczka znamionowa służy do jednoznacznej identyfikacji urządzenia oraz do podania jego parametrów znamionowych, czyli takich, które są podstawą doboru zasilania, zabezpieczeń i warunków pracy.

Silnik indukcyjny (asynchroniczny) jest maszyną prądu przemiennego, dlatego na jego tabliczce bardzo często występują informacje charakterystyczne dla AC, takie jak:

  • rodzaj zasilania (np. 1~ lub 3~),
  • częstotliwość (Hz),
  • moc znamionowa, prąd znamionowy oraz napięcie,
  • prędkość obrotowa (obr/min) wynikająca z poślizgu,
  • współczynnik mocy cos φ i/lub sprawność.

Odpowiedź "silnik indukcyjnego" (rozumiana jako tabliczka znamionowa silnika indukcyjnego) pasuje do sytuacji, gdy na rysunku widoczne są właśnie takie parametry typowe dla maszyn wirujących AC.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują w typowym rozpoznaniu tabliczek:

  • "silnika prądu stałego" – dla DC częściej spotyka się oznaczenia napięcia i prądu stałego oraz brak typowych parametrów sieci AC (np. częstotliwości). Konstrukcyjnie i eksploatacyjnie inne są też informacje o komutacji czy rodzaju wzbudzenia.
  • "autotransformatora" – autotransformator jest urządzeniem statycznym, więc tabliczka zwykle akcentuje parametry transformatorowe (napięcia wej./wyj., moc pozorna, prądy), a nie parametry ruchu obrotowego czy cos φ typowy dla odbiornika wirującego.
  • "transformatora" – analogicznie jak wyżej: transformator nie ma prędkości obrotowej ani parametrów związanych z pracą silnika, a opis dotyczy przekładni napięć i mocy pozornej.

W praktyce egzaminacyjnej warto nauczyć się czytania tabliczek przez szukanie "sygnałów rozpoznawczych": obecność Hz i oznaczeń 1~/3~ sugeruje AC, a obecność obr/min oraz cos φ bardzo często kieruje w stronę silnika indukcyjnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabliczka znamionowa to oznaczenie producenta z kluczowymi danymi urządzenia, np. napięciem, prądem, mocą, częstotliwością i prędkością. Ułatwia dobór zasilania, zabezpieczeń i elementów sterowania oraz pozwala poprawnie zidentyfikować typ silnika w serwisie.
Najczęściej są to parametry typowe dla prądu przemiennego: oznaczenie zasilania 1~ lub 3~, częstotliwość w Hz, prędkość obrotowa (obr/min) oraz często cos φ i sprawność. Zestaw takich informacji jest charakterystyczny dla silników indukcyjnych.
Silnik indukcyjny pobiera z sieci moc czynną i bierną, więc istotny jest współczynnik mocy cos φ. Informacja ta pomaga ocenić obciążenie sieci, dobrać zabezpieczenia, przewody oraz urządzenia kompensacji mocy biernej w instalacjach przemysłowych.
Silnik DC jest zasilany prądem stałym, więc zwykle nie ma częstotliwości w Hz ani oznaczeń 1~/3~. W silniku indukcyjnym (AC) częstotliwość i rodzaj zasilania są kluczowe, często podaje się też cos φ oraz prędkość wynikającą z pracy asynchronicznej.
Transformator to urządzenie statyczne, więc jego tabliczka koncentruje się na napięciach uzwojeń, prądach i mocy (często mocy pozornej). Silnik jako maszyna wirująca częściej ma informacje o prędkości obrotowej i parametrach pracy napędu, a nie tylko o przekładni napięć.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń patrzy wyłącznie na moc i napięcie, a pomija sygnały rozpoznawcze, takie jak obr/min, cos φ czy informację o rodzaju zasilania. Pomaga nawyk sprawdzania kilku pól tabliczki, a nie jednego parametru.
Częstotliwość określa, do jakiej sieci jest przeznaczone urządzenie (np. 50 Hz). W silnikach indukcyjnych wpływa na prędkość synchroniczną i dobór falownika. W praktyce serwisowej błędna częstotliwość może oznaczać nieprawidłową pracę lub przegrzewanie.
W dużej części tak: potrzebujesz przede wszystkim napięcia i prądu znamionowego, mocy oraz częstotliwości. Z tabliczki odczytuje się też często prędkość i cos φ. Do pełnego doboru bywa potrzebny także sposób pracy i przeciążalność, ale tabliczka jest punktem wyjścia.
Typowe błędy to mylenie jednostek (kW vs kVA), pomijanie rodzaju zasilania (1~ vs 3~), nieuwzględnianie częstotliwości oraz odczytywanie prądu rozruchowego zamiast znamionowego, jeśli jest podany. Warto czytać tabliczkę "od góry do dołu" i sprawdzać jednostki.
Przerób przykładowe tabliczki: silnik indukcyjny, silnik DC, transformator. Ćwicz rozpoznawanie po 2–3 cechach naraz (np. 3~ + Hz + obr/min). Dobrą metodą jest też robienie krótkich fiszek: "parametr → do jakich urządzeń pasuje".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Takie zestawienie danych pozwala odróżnić ją od tabliczki silnika DC oraz od tabliczek transformatorów."

Źródła:

  • IEC 60034-1: Rotating electrical machines – Part 1: Rating and performance (wymagania dot. danych znamionowych i parametrów maszyn wirujących).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki/napędów elektrycznych dla technika mechatronika (tabliczki znamionowe i parametry maszyn)
  • Karty katalogowe producentów silników indukcyjnych (przykładowe tabliczki znamionowe)
  • Norma dotycząca danych znamionowych i parametrów maszyn wirujących (np. IEC 60034-1)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego