KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 36.
Na rysunku przedstawiono tuleję cylindra
Ilustracja przedstawia tuleję cylindra, która jest częścią silnika dwusuwowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tuleja cylindra silnika dwusuwowego ma charakterystyczne porty (otwory/wycięcia) w dolnej lub środkowej części, potrzebne do przepłukania i wydechu. W silniku czterosuwowym wymiana ładunku odbywa się przez zawory w głowicy, więc tuleja jest zwykle gładka. Tuleje sprężarek mają inną funkcję i budowę.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu tulei cylindra opiera się na sposobie wymiany ładunku w silniku. W silniku dwusuwowym cały cykl pracy realizuje się w jednym obrocie wału, a doprowadzenie świeżego powietrza i usunięcie spalin odbywa się przez porty (otwory) w tulei cylindra. Dlatego tuleja dwusuwa ma wyraźne wycięcia/otwory w swojej dolnej (czasem środkowej) części: są to typowo porty przepłukowe oraz wylotowe.

W silniku czterosuwowym wymiana ładunku jest sterowana głównie przez zawory w głowicy. Z tego powodu sama tuleja cylindra jest zwykle gładka (nie wymaga portów roboczych w ściance), a kanały dolotowe i wylotowe prowadzą do zaworów.

Odpowiedź "silnika dwusuwowego" jest poprawna, jeżeli na rysunku tulei widoczne są porty typowe dla procesu przepłukania. To cecha praktycznie niezbędna w dużych silnikach okrętowych, gdzie przepływ powietrza i spalin musi być zrealizowany w krótkim czasie cyklu.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "silnika czterosuwowego" – myli konstrukcję tulei; w czterosuwie nie stosuje się portów przepłukowych w tulei, bo funkcję tę pełnią zawory.
  • "sprężarki chłodniczej" – sprężarka nie ma tulei z portami typowymi dla silników spalinowych; jej elementy robocze i kanały są projektowane pod sprężanie czynnika, a nie przepłukanie cylindra spalinowego.
  • "sprężarki dwustopniowej" – również dotyczy innego urządzenia; dwustopniowość odnosi się do stopni sprężania, a nie do cyklu pracy i portów w tulei.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na tulei widzisz regularne, duże okna/porty w ściance – myśl o dwusuwie. Gdy tuleja jest gładka, a "sterowanie przepływem" realizuje głowica – to typowy trop dla czterosuwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W dwusuwie tuleja ma zwykle porty (okna) w ściance, przez które zachodzi przepłukanie i wydech. W czterosuwie wymiana ładunku odbywa się przez zawory w głowicy, więc tuleja jest zazwyczaj gładka i nie ma dużych portów roboczych.
Dwusuw ma bardzo krótki czas na doprowadzenie powietrza i usunięcie spalin. Porty w tulei umożliwiają szybki przepływ gazów w fazie przepłukania, gdy tłok odsłania okna. To rozwiązanie zastępuje klasyczne sterowanie zaworami jak w czterosuwie.
Najczęściej rozróżnia się porty przepłukowe (doprowadzenie świeżego powietrza) oraz porty wylotowe (odprowadzenie spalin). Na rysunkach widać je jako większe okna/wycięcia w dolnej lub środkowej części tulei, rozmieszczone obwodowo.
Nie zawsze. W obu typach mogą występować otwory technologiczne lub chłodzące, które nie pełnią roli portów roboczych. Kluczowe jest, czy są to duże, regularne okna w ściance cylindra związane z przepływem gazów, a nie drobne kanały lub otwory montażowe.
Porty przepłukowe/wylotowe są zwykle duże i mają kształt okien, a ich rozmieszczenie sugeruje przepływ gazów. Otwory chłodzące są zazwyczaj mniejsze i dotyczą płaszcza chłodzącego. Na egzaminie szukaj cechy funkcjonalnej: "czy to droga dla powietrza/spalin?"
W czterosuwie dolot i wylot są sterowane przez zawory w głowicy, a kanały prowadzą do gniazd zaworowych, nie do okien w tulei. Tuleja ma wtedy głównie zapewnić powierzchnię pracy tłoka i pierścieni oraz prawidłowe odprowadzanie ciepła.
Przepłukanie wymaga jednoczesnego dopływu świeżego powietrza i usuwania spalin. Aby to było możliwe w krótkim czasie, dwusuw stosuje okna w tulei, które są odsłaniane przez tłok. Bez tych portów wymiana ładunku byłaby niewystarczająca.
W praktyce okrętowej duże silniki napędowe bardzo często są dwusuwowe, szczególnie gdy liczy się praca na niskich obrotach i wysoka sprawność. Silniki czterosuwowe spotyka się często jako napędy pomocnicze, np. w zespołach prądotwórczych.
Częstym "haczykiem" są odpowiedzi ze sprężarkami (chłodniczą, dwustopniową). Sprężarki mogą mieć cylinder i tłok, ale ich tuleje nie mają portów typowych dla przepłukania silnika spalinowego. Warto porównać: sprężarka spręża gaz, a silnik wymienia ładunek i odprowadza spaliny.
Ćwicz rozpoznawanie po funkcji: co doprowadza powietrze, co odprowadza spaliny, co uszczelnia, co chłodzi. Warto przeglądać typowe przekroje silników 2T/4T i opisywać na głos cechy: porty w tulei, zawory w głowicy, układ przepłukania. To zmniejsza ryzyko zgadywania.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Tuleja cylindra silnika dwusuwowego ma charakterystyczne porty (otwory/wycięcia) w dolnej lub środkowej części, potrzebne do przepłukania i wydechu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy oraz eksploatacji okrętowych silników spalinowych (dwusuwowych i czterosuwowych)
  • Materiały szkolne/branżowe z rysunku technicznego maszyn okrętowych
  • Instrukcje obsługi i opisy konstrukcji dużych silników okrętowych (sekcja: cylinder liner/tuleja cylindra)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego