KWALIFIKACJA MOT5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 7.
Na rysunku przedstawiono układ hamulcowy bębnowy z systemem rozpierania szczęk
Ilustracja przedstawia schemat układu hamulcowego bębnowego z systemem rozpierania szczęk, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ "simplex" w hamulcu bębnowym rozpoznaje się po typowym, prostym sposobie rozpierania szczęk (najczęściej jeden element rozpierający/cylinderek uruchamia obie szczęki). Nazwy "duplex" i "duo-duplex" odnoszą się do innych rozwiązań konstrukcyjnych, a "samowzmacniający" opisuje zjawisko działania, nie zawsze nazwę układu.

Pełne wyjaśnienie:

W hamulcach bębnowych stosuje się różne rozwiązania rozpierania szczęk, a ich nazwy (np. simplex, duplex, duo-duplex) odnoszą się do konstrukcji i sposobu uruchamiania szczęk. W zadaniu kluczowe jest rozpoznanie układu z rysunku: pokazano hamulec bębnowy z systemem rozpierania szczęk odpowiadający układowi simplex.

Dlaczego "simplex"?
Układ simplex jest traktowany jako rozwiązanie podstawowe: rozpieranie szczęk realizowane jest w typowy, "pojedynczy" sposób (konstrukcyjnie prostszy niż układy z podwójnym rozpieraniem). Na schematach szkolnych najczęściej widać jedno charakterystyczne miejsce/element uruchamiający szczęki oraz elementy podtrzymujące i sprężyny powrotne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "duplex" – nazwa wskazuje na rozwiązanie o innej geometrii uruchamiania szczęk niż w układzie podstawowym; w praktyce wiąże się z innym rozkładem sił i innymi elementami wykonawczymi. Jeśli na rysunku nie widać cech takiego "podwójnego" uruchamiania, wybór tej opcji jest ryzykowny.
  • "duo-duplex" – to kolejny, odmienny wariant konstrukcyjny (zwykle jeszcze bardziej specyficzny od duplex), który ma charakterystyczne cechy rozpoznawcze na schemacie. Gdy rysunek przedstawia prosty system rozpierania, ta odpowiedź jest nieadekwatna.
  • "samowzmacniający" – to przede wszystkim określenie zjawiska w hamulcu bębnowym (część siły hamowania może "pomagać" dociskać szczękę), a nie jednoznaczna nazwa konkretnego układu rozpierania w formie równoważnej do simplex/duplex. Dlatego jako typ układu w tym zestawie odpowiedzi jest opcją mylącą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się nazwy konstrukcyjne (simplex/duplex/duo-duplex) i opis działania ("samowzmacniający"), warto pamiętać, że pytanie dotyczy typu układu rozpoznawanego po budowie, a nie ogólnej cechy pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hamulec bębnowy to hamulec cierny, w którym szczęki z okładzinami dociskane są do wnętrza obracającego się bębna. Docisk wytwarza moment hamujący. W praktyce spotyka się go często na osi tylnej, a jego budowa obejmuje m.in. szczęki, sprężyny i mechanizm rozpierający.
Najczęściej rozpoznaje się go po prostym, "pojedynczym" sposobie uruchamiania szczęk: jeden charakterystyczny element rozpierający inicjuje docisk szczęk do bębna, a reszta elementów pełni funkcje podparcia i powrotu. Na egzaminie warto szukać tej podstawowej, nieskomplikowanej geometrii.
"Samowzmacniający" zwykle opisuje zjawisko pracy hamulca (jak siły tarcia wpływają na docisk szczęk), a nie nazwę układu rozpierania w tej samej kategorii co simplex/duplex/duo-duplex. Gdy pytanie dotyczy typu układu z rysunku, trzeba wybierać nazwę konstrukcji.
Różnice dotyczą sposobu uruchamiania szczęk i wynikającej z tego pracy szczęki wiodącej i wtórnej. Simplex jest traktowany jako rozwiązanie podstawowe i prostsze konstrukcyjnie, a duplex jako wariant o innym układzie sił i elementów wykonawczych. Na schematach te rozwiązania mają inne cechy rozpoznawcze.
Najczęściej w samochodach osobowych na tylnej osi (zwłaszcza w tańszych lub starszych konstrukcjach) oraz w niektórych pojazdach użytkowych. Mechanik spotyka je przy wymianie szczęk, sprężyn, cylinderków, regulacji mechanizmu oraz przy diagnostyce nierównego hamowania lub zapieczeń.
Najczęściej są to: bęben (w przekroju), dwie szczęki z okładzinami, sprężyny powrotne, element rozpierający (np. cylinderek/rozpieracz), punkt podparcia oraz ewentualny mechanizm regulacji luzu. Umiejętność wskazania, co rozpiera szczęki i gdzie, jest kluczowa do rozpoznania typu układu.
W wielu materiałach szkolnych simplex kojarzony jest z pojedynczym elementem wykonawczym, ale na egzaminie należy kierować się tym, co widać na konkretnym rysunku i jakie są cechy rozpierania szczęk. Jeśli rysunek pokazuje podstawowy układ rozpierania, zwykle odpowiada to klasyfikacji simplex.
Częstym błędem jest wybór odpowiedzi na podstawie samej nazwy (bo "duo-duplex" brzmi bardziej zaawansowanie) zamiast analizy schematu. Drugi błąd to mylenie zjawiska "samowzmacniania" z nazwą typu układu. Pomaga porównywanie położenia elementów rozpierających i podparć szczęk.
Najlepiej uczyć się na schematach: porównuj rysunki simplex/duplex/duo-duplex i opisuj własnymi słowami, jak uruchamiane są szczęki. Dodatkowo przećwicz na rzeczywistym zestawie hamulca (jeśli masz dostęp) rozpoznanie cylinderka, rozpieracza, punktów podparcia i sprężyn.
Sprawdź zużycie i zeszklenie okładzin, stan bębna (rowki/średnica), działanie cylinderka lub rozpieracza, poprawność montażu sprężyn oraz regulację luzu. Warto też ocenić, czy szczęki poruszają się swobodnie i czy mechanizm samoregulacji (jeśli jest) nie jest zapieczony.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Układ "simplex" w hamulcu bębnowym rozpoznaje się po typowym, prostym sposobie rozpierania szczęk (najczęściej jeden element rozpierający/cylinderek uruchamia obie szczęki)."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw hamulców pojazdów samochodowych (rozdział o hamulcach bębnowych i typach układów)
  • Katalogi/biuletyny techniczne producentów części hamulcowych (opisy typów simplex/duplex/duo-duplex)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z układów hamulcowych (schematy i przekroje hamulców bębnowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego