KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 1.
Na rysunku przedstawiono umowny znak, którym na mapie górniczej oznacza się
Ilustracja przedstawia umowny znak stosowany na mapach górniczych, oznaczający wychodnię pokładu przypuszczalną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Znak umowny na mapie górniczej służy do przedstawienia przebiegu wychodni pokładu. Określenie przypuszczalna oznacza, że położenie wychodni jest wnioskowane z danych i nie jest potwierdzone bezpośrednimi obserwacjami, a nie że opisuje uskok, zrost lub wymycie.

Pełne wyjaśnienie:

Na mapach górniczych obiekty geologiczne i górnicze przedstawia się za pomocą znaków umownych. Wychodnia pokładu to miejsce (linia) przecięcia się pokładu z powierzchnią terenu lub granicą utworów, co na mapie pokazuje się symbolem/liną zgodną z przyjętą legendą.

Odpowiedź "wychodnię pokładu przypuszczalną" jest właściwa, ponieważ człon "przypuszczalna" wskazuje na interpretację: przebieg wychodni został wyznaczony na podstawie pośrednich danych (np. rozpoznania, korelacji, ekstrapolacji), a nie z jednoznacznego odsłonięcia czy pomiaru. Taki zapis jest typowy dla kartografii geologicznej/górniczej, gdzie rozróżnia się elementy pewne i wnioskowane.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych typów zjawisk:

  • "wymycie pokładu" dotyczy przerwania/zaniku pokładu wskutek procesów erozyjnych lub sedymentacyjnych; na mapie zwykle ma odrębny sposób oznaczania i nie jest tożsame z linią wychodni.
  • "zrost pokładów" opisuje sytuację, gdy dwa pokłady łączą się w jeden; to zjawisko stratygraficzne/strukturalne, prezentowane inaczej niż przebieg wychodni.
  • "uskok pionowy" jest zjawiskiem tektonicznym (przemieszczenie wzdłuż powierzchni uskoku). Oznacza się go innymi symbolami, zwykle wskazującymi przebieg uskoku i ewentualnie kierunek/rzut przemieszczenia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że w kartografii "pewne" i "przypuszczalne" elementy często różnią się stylem zapisu (np. ciągła vs przerywana linia), a kwalifikator "przypuszczalna" niemal zawsze dotyczy stopnia rozpoznania, a nie rodzaju zjawiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wychodnia pokładu to linia/obszar, gdzie pokład dochodzi do granicy rozpoznania (np. powierzchni terenu lub kontaktu z innymi utworami). Na mapie pokazuje się ją znakiem umownym zgodnym z legendą, aby wskazać przebieg występowania pokładu w terenie.
Ponieważ stopień rozpoznania złoża bywa różny. "Pewna" wynika z bezpośrednich danych (np. odsłonięć lub jednoznacznych pomiarów), a "przypuszczalna" jest wnioskowana z danych pośrednich. To pomaga ocenić ryzyko błędu interpretacji przy planowaniu robót.
Oznacza, że przebieg elementu geologicznego jest interpretowany, czyli wyznaczony na podstawie analizy i ekstrapolacji danych, a nie potwierdzony wprost obserwacją. W praktyce takie elementy traktuje się ostrożniej podczas projektowania i prowadzenia eksploatacji.
Wychodnia opisuje przebieg pokładu na granicy jego występowania, natomiast uskok pionowy to dyslokacja tektoniczna powodująca przesunięcie warstw. Odróżnia się je po symbolu i opisie w legendzie: uskok zwykle ma własny znak, niezależny od oznaczeń pokładów.
Najczęstsze to: ignorowanie legendy, mylenie symboli o podobnej grafice oraz pomijanie kwalifikatorów typu "przypuszczalna". Uczniowie często wybierają odpowiedź kojarzącą się z zagrożeniem (np. "uskok"), zamiast dopasować znak do obiektu geologicznego.
Nie. Wychodnia dotyczy miejsca, gdzie pokład dochodzi do granicy występowania (np. do powierzchni), a wymycie oznacza lokalny zanik/przerwanie pokładu wskutek procesów erozyjnych lub sedymentacyjnych. Na mapie są to różne zjawiska i mają różne oznaczenia.
Zrost pokładów to sytuacja, gdy dwa (lub więcej) pokłady łączą się w jeden, co wpływa na interpretację budowy złoża. Na mapie i przekrojach geologicznych pokazuje się to w sposób opisowy i symboliczny, ale nie należy mylić tego z oznaczeniem wychodni.
Najlepiej pracować na rzeczywistych przykładach map z legendą: codziennie rozpoznawać kilkanaście symboli i tłumaczyć ich znaczenie własnymi słowami. Pomaga też łączenie symbolu z pojęciem (wychodnia, uskok, wymycie) oraz krótkie fiszki ze stopniem pewności (pewne/przypuszczalne).
Gdy roboty zbliżają się do granic rozpoznania złoża lub gdy planuje się wyrobiska w rejonie o słabszym rozpoznaniu. Wtedy elementy "przypuszczalne" wymagają ostrożniejszego doboru zabezpieczeń, większej weryfikacji geologicznej i częstszego aktualizowania dokumentacji.
Kluczowe są: legenda, skala, układ współrzędnych, opisy warstw/pokładów, linie przekrojów, a także daty aktualizacji mapy. Bez tych danych łatwo o błędną interpretację, nawet gdy sam znak umowny wydaje się znany z innych materiałów.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Znak umowny na mapie górniczej służy do przedstawienia przebiegu wychodni pokładu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z mierniczości górniczej dotyczące map i znaków umownych (legenda map górniczych)
  • Podręczniki do geologii górniczej (pojęcia: pokład, wychodnia, zrost, wymycie, uskok)
  • Przykładowe mapy górnicze z legendą używane w kształceniu zawodowym (ćwiczenia z rozpoznawania znaków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego