Na mapach górniczych stosuje się znaki umowne, aby w sposób jednoznaczny i znormalizowany przedstawić wyrobiska oraz elementy geologiczne, w tym zaburzenia tektoniczne. W tym zadaniu kluczowe jest odczytanie dwóch informacji naraz: rodzaju struktury (co to jest) oraz stopnia pewności (czy jest stwierdzona, czy przypuszczalna).
1) Linia ciągła a przerywana
W kartografii górniczej obiekt stwierdzony przedstawia się linią ciągłą, natomiast obiekt przypuszczalny (domniemany na podstawie danych pośrednich) – linią przerywaną. Na ilustracji widać odcinki z przerwami, więc jest to oznaczenie przypuszczalne.
2) Kierunek strzałek a typ uskoku
Uskok to przemieszczenie bloków skalnych wzdłuż powierzchni zrzutu. Strzałki/trójkąty na symbolu pokazują kierunek względnego ruchu. Strzałki skierowane ku górze są charakterystyczne dla uskoku odwróconego (kompresyjnego), gdzie blok naduskokowy przemieszcza się ku górze względem poduskokowego. To odróżnia go od uskoku normalnego, w którym oznaczenia wskazują przeciwny zwrot.
Wniosek: ponieważ znak jest przerywany (przypuszczalny) i ma strzałki w górę (odwrócony), poprawna odpowiedź to uskok odwrócony przypuszczalny.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Granica filara ochronnego – to oznaczenie dotyczy elementu organizacyjno-bezpieczeństwowego eksploatacji i ma inną symbolikę niż tektoniczne strzałki wskazujące ruch bloków.
- Wymycie pokładu stwierdzone – "stwierdzone" powinno być prezentowane linią ciągłą, a ponadto wymycie to inny typ zjawiska geologicznego niż uskok (brak tu charakterystycznego zapisu ruchu bloków).
- Nasunięcie pokładu – choć bywa mylone z zaburzeniami kompresyjnymi, ma odrębne znaki umowne; w tym zadaniu decydują strzałki prostopadłe do linii i przerywany przebieg, typowe dla uskoku odwróconego przypuszczalnego.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy linia jest ciągła/przerywana (pewność obiektu), a dopiero potem analizuj symbole na linii (typ zaburzenia). Taka kolejność ogranicza pomyłki.
