W wentylacji kopalń podziemnych bardzo ważne jest jednoznaczne oznaczanie na mapach: jakim powietrzem jest przewietrzane wyrobisko oraz w jakim kierunku to powietrze płynie. Dlatego znaki umowne dla prądów powietrza nie opisują tylko "strzałki kierunku", ale zwykle kodują jednocześnie dwie informacje:
- rodzaj prądu: powietrze świeże (doprowadzane do rejonu robót) albo zużyte (odprowadzane po przewietrzeniu rejonu),
- kierunek w przestrzeni: przepływ poziomy lub wznoszący, a także wariant schodzący (gdy wyrobisko opada i strumień kieruje się w dół).
Poprawna jest odpowiedź "świeżego poziomy lub wznoszący się", ponieważ przedstawiony znak umowny (z rysunku dołączonego do pytania) odpowiada konwencji oznaczenia prądu świeżego, którego przebieg jest poziomy albo wznoszący. W praktyce oznacza to doprowadzanie powietrza do wyrobiska, a nie jego odprowadzanie jako powietrza zużytego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "świeżego schodzący" – dotyczy innego wariantu kierunku (schodzącego). Nawet jeśli rodzaj prądu byłby świeży, to kierunek w dół jest inną informacją i powinien odpowiadać innemu znakowi.
- "zużytego poziomy lub wznoszący się" – tu kierunek może brzmieć podobnie, ale rodzaj prądu jest inny. Powietrze zużyte oznacza strumień odprowadzany z rejonu po przewietrzeniu i nie może być utożsamiane ze świeżym doprowadzeniem.
- "zużytego schodzący" – nie zgadza się ani rodzaj (zużyte zamiast świeżego), ani kierunek (schodzący zamiast poziomy/wznoszący), więc jest to odpowiedź podwójnie błędna.
Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach warto najpierw rozpoznać rodzaj prądu (świeży/zużyty), a dopiero potem dopasować kierunek (poziomy/wznoszący/schodzący). To zmniejsza ryzyko pomyłki, gdy dwie odpowiedzi różnią się tylko jednym członem.