KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 2.
Znakiem umownym przedstawionym na rysunku, na mapie wyrobisk górniczych, oznacza się prąd powietrza
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek, który prawdopodobnie jest fragmentem mapy wyrobisk górniczych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na mapach wyrobisk górniczych znaki umowne prądów powietrza informują jednocześnie o rodzaju prądu (świeży/zużyty) oraz o kierunku (poziomy, wznoszący, schodzący). Znak z rysunku odpowiada prądowi powietrza świeżego prowadzonemu poziomo lub w górę, dlatego ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W wentylacji kopalń podziemnych bardzo ważne jest jednoznaczne oznaczanie na mapach: jakim powietrzem jest przewietrzane wyrobisko oraz w jakim kierunku to powietrze płynie. Dlatego znaki umowne dla prądów powietrza nie opisują tylko "strzałki kierunku", ale zwykle kodują jednocześnie dwie informacje:

  • rodzaj prądu: powietrze świeże (doprowadzane do rejonu robót) albo zużyte (odprowadzane po przewietrzeniu rejonu),
  • kierunek w przestrzeni: przepływ poziomy lub wznoszący, a także wariant schodzący (gdy wyrobisko opada i strumień kieruje się w dół).

Poprawna jest odpowiedź "świeżego poziomy lub wznoszący się", ponieważ przedstawiony znak umowny (z rysunku dołączonego do pytania) odpowiada konwencji oznaczenia prądu świeżego, którego przebieg jest poziomy albo wznoszący. W praktyce oznacza to doprowadzanie powietrza do wyrobiska, a nie jego odprowadzanie jako powietrza zużytego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "świeżego schodzący" – dotyczy innego wariantu kierunku (schodzącego). Nawet jeśli rodzaj prądu byłby świeży, to kierunek w dół jest inną informacją i powinien odpowiadać innemu znakowi.
  • "zużytego poziomy lub wznoszący się" – tu kierunek może brzmieć podobnie, ale rodzaj prądu jest inny. Powietrze zużyte oznacza strumień odprowadzany z rejonu po przewietrzeniu i nie może być utożsamiane ze świeżym doprowadzeniem.
  • "zużytego schodzący" – nie zgadza się ani rodzaj (zużyte zamiast świeżego), ani kierunek (schodzący zamiast poziomy/wznoszący), więc jest to odpowiedź podwójnie błędna.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach warto najpierw rozpoznać rodzaj prądu (świeży/zużyty), a dopiero potem dopasować kierunek (poziomy/wznoszący/schodzący). To zmniejsza ryzyko pomyłki, gdy dwie odpowiedzi różnią się tylko jednym członem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prąd powietrza świeżego to strumień powietrza doprowadzany z wlotu/wentylacji głównej do rejonów pracy, aby zapewnić warunki do oddychania i rozcieńczanie zanieczyszczeń. Na mapach wyrobisk oznacza się go innymi znakami niż prądy powietrza zużytego (powrotne).
Prąd powietrza zużytego (powrotny) to powietrze, które przepłynęło przez rejon robót i jest odprowadzane dalej do wyrobisk odprowadzających, a następnie na powierzchnię. Jest ono bardziej zanieczyszczone i dlatego na mapach ma odrębne oznaczenia od prądów świeżych.
Rozróżnienie "wznoszący" i "schodzący" wynika z tego, czy przepływ odbywa się w wyrobisku o dodatnim czy ujemnym nachyleniu (w górę lub w dół). Na mapie pomaga znak umowny prądu oraz informacja o pochyleniu wyrobiska. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest legenda znaków.
Rozróżnienie jest potrzebne dla bezpieczeństwa: prądy świeże mają zasilać rejony pracy w powietrze dobrej jakości, a prądy zużyte odprowadzać powietrze zanieczyszczone. Błędne oznaczenie na mapie może prowadzić do złej interpretacji wentylacji rejonu i ryzyka narażenia załogi na gazy, pyły lub niedobór tlenu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie "świeże/zużyte", skupienie się tylko na kierunku (poziomy/wznoszący/schodzący) i pominięcie rodzaju prądu oraz odczyt znaku bez odniesienia do legendy. Pomaga metoda dwuetapowa: najpierw rodzaj prądu, potem jego kierunek.
Zwykle nie, ponieważ pytanie dotyczy rozpoznania konkretnego symbolu graficznego. Jeżeli nie widzisz rysunku, musisz mieć podany opis znaku albo legendę, inaczej nie da się jednoznacznie ustalić, czy chodzi o prąd świeży czy zużyty oraz czy jest poziomy, wznoszący lub schodzący.
Najskuteczniejsze jest uczenie się z legendą i wieloma przykładami: wydrukuj kilka map/legend, zakrywaj opisy i próbuj odczytać znaczenie znaków, a potem sprawdzaj. Dobrze działa też grupowanie: osobno prądy powietrza, osobno urządzenia wentylacyjne, osobno kierunki i pochylenia wyrobisk.
Z mapy można odczytać m.in. przebieg dróg powietrza, rozdział prądów na skrzyżowaniach, kierunki przepływu, a często także elementy wentylacji (np. tamy, lutnie, miejsca rozdziału). To pozwala ocenić, jak powietrze dociera do rejonu robót i którędy jest odprowadzane.
Kierunek przepływu wpływa na to, gdzie trafiają zanieczyszczenia (gazy, pył, dym w razie pożaru) i którędy przebiegają drogi ewakuacji. Prawidłowy odczyt mapy pomaga też w planowaniu robót i kontroli przewietrzania. Dlatego oznaczenia prądów (świeże/zużyte oraz kierunek) są krytyczne.
Gdy dwie odpowiedzi różnią się tylko jednym członem, czytaj uważnie całą frazę i szukaj w znaku elementu rozstrzygającego kierunek (czy wskazuje wariant "w górę", czy "w dół"). Pomaga też eliminacja: najpierw ustal, czy symbol dotyczy świeżego czy zużytego powietrza, potem wybieraj wariant kierunku.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na mapach wyrobisk górniczych znaki umowne prądów powietrza informują jednocześnie o rodzaju prądu (świeży/zużyty) oraz o kierunku (poziomy, wznoszący, schodzący).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii i wentylacji kopalń (skrypty szkolne, notatki z zajęć)
  • Ćwiczenia z czytania map wyrobisk górniczych z legendą znaków
  • Zadania egzaminacyjne z rozpoznawania znaków umownych na mapach (prądy powietrza, urządzenia wentylacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego