KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 14.
Na rysunku przedstawiono wał korbowy rzędowego silnika
Ilustracja przedstawia wał korbowy rzędowego silnika dwucylindrowego, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę cylindrów silnika rzędowego można rozpoznać po liczbie powtarzalnych wykorbień/czopów korbowych na wale: każdy cylinder ma przypisany korbowód pracujący na swoim czopie. Rysunek przedstawia układ odpowiadający wariantowi dwucylindrowemu.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku tłokowym wał korbowy zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków (przez korbowody) na ruch obrotowy. Kluczową wskazówką, pozwalającą rozpoznać liczbę cylindrów na rysunku wału korbowego silnika rzędowego, jest liczba wykorbień, czyli miejsc, gdzie znajdują się czopy korbowe (powierzchnie, na których pracują panewki korbowodowe).

W typowym ujęciu konstrukcyjnym dla silnika rzędowego obowiązuje zależność: każdy cylinder = jeden korbowód = praca na jednym czopie korbowym. Dlatego liczba czopów korbowych (a więc i wykorbień) odpowiada liczbie cylindrów. Analizując rysunek wału, należy więc:

  • zidentyfikować czopy główne (podparcie wału w bloku) i odróżnić je od czopów korbowych,
  • policzyć wyraźnie powtarzalne wykorbienia/czopy korbowe,
  • powiązać wynik z liczbą cylindrów w rzędzie.

Odpowiedź "dwucylindrowego" jest poprawna, ponieważ przedstawiony wał odpowiada konfiguracji, w której liczba wykorbień wskazuje na dwa współpracujące zespoły tłok–korbowód.

Odpowiedzi "trzy cylindrowego", "czterocylindrowego" i "pięciocylindrowego" są niepoprawne, ponieważ dla tych silników na wale oczekuje się odpowiednio trzech, czterech lub pięciu powtarzalnych wykorbień/czopów korbowych. Częsty błąd zdających polega na wybieraniu najczęściej spotykanej konfiguracji (np. 4 cylindry) zamiast policzenia elementów na rysunku albo na myleniu czopów głównych z korbowymi. Warto trenować rozpoznawanie na kilku przykładach rysunków, bo różnice są widoczne, ale wymagają uważnej obserwacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wał korbowy to element układu korbowo-tłokowego, który zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków (przez korbowody) na ruch obrotowy. Dzięki temu moment obrotowy może być przekazany dalej na sprzęgło, skrzynię biegów i układ napędowy.
Najczęściej liczbę cylindrów rozpoznaje się, zliczając wykorbienia/czopy korbowe (miejsca pracy korbowodów). W silniku rzędowym zwykle każdy cylinder ma własny czop korbowy, więc liczba tych czopów odpowiada liczbie cylindrów.
Czopy główne służą do podparcia wału w łożyskach głównych bloku silnika i ich liczba zależy od projektu konstrukcyjnego (sztywność, długość wału), a nie wprost od liczby cylindrów. Do rozpoznania cylindrów bardziej miarodajne są czopy korbowe.
Czop korbowy (czop korbny) to część wału korbowego, na której pracuje stopa korbowodu z panewką. Jest przesunięty względem osi wału, co tworzy wykorbienie i umożliwia zamianę ruchu tłoka na obrót wału.
Typowe błędy to: mylenie czopów głównych z korbowymi, liczenie elementów tylko po jednej stronie rysunku, wybór "najpopularniejszej" odpowiedzi (np. cztery cylindry) bez analizy oraz pomijanie, że pytanie dotyczy silnika rzędowego.
W wielu typowych konstrukcjach tak się to upraszcza do nauki: jeden cylinder ma "swój" czop korbowy, więc można je zliczać. W praktyce bywają rozwiązania szczególne, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle stosuje się standardową zależność do rozpoznawania konfiguracji.
Przydaje się m.in. przy naprawach głównych silnika, doborze części (wał, panewki, korbowody), analizie nietypowych drgań i hałasów oraz weryfikacji zgodności podzespołów z konkretną wersją jednostki napędowej.
To efekt nawyku i heurystyki: w wielu autach najczęściej spotyka się R4, więc odpowiedź kojarzy się jako "domyślna". Na egzaminie trzeba jednak zawsze oprzeć wybór na cechach rysunku (np. liczbie wykorbień), nie na statystyce spotykanych aut.
Czop główny leży na osi wału i jest miejscem podparcia w bloku, a czop korbowy jest odsunięty od osi (tworzy wykorbienie). Na rysunkach technicznych czopy korbowe widać jako "ramiona"/przesunięte odcinki, do których mocowane są korbowody.
Najlepiej ćwiczyć na zestawie ilustracji: najpierw identyfikuj czopy korbowe, potem je licz, a dopiero na końcu dopasuj liczbę cylindrów. Pomaga też porównywanie kilku rysunków obok siebie oraz krótkie notatki, co na rysunku było "cechą rozpoznawczą".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że liczbę cylindrów silnika rzędowego można rozpoznać po liczbie powtarzalnych wykorbień/czopów korbowych na wale: każdy cylinder ma przypisany korbowód pracujący na swoim czopie.

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy silników spalinowych (układ korbowo-tłokowy)
  • Atlas/album części silników z rysunkami wałów korbowych różnych konfiguracji
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych: rysunek techniczny w motoryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego