Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono wskazania przyrządu użytego do pomiaru wartości napięcia. Błąd bezwzględny pomiaru wynosi
Ilustracja przedstawia analogowy miernik napięcia, prawdopodobnie w kontekście egzaminu zawodowego dla technika awionika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Błąd bezwzględny miernika analogowego wyznacza się z klasy dokładności jako procent pełnego zakresu:
Δ = (klasa × zakres)/100.
Z rysunku wynika zakres 15 V (przewody w gniazdach "+" i "15"), a klasa to 0,5. Zatem Δ=(0,5×15)/100=0,075 V, czyli ±0,075 V.

Pełne wyjaśnienie:

Błąd bezwzględny pomiaru (dla miernika wskazówkowego) oznacza maksymalne odchylenie wskazania od wartości rzeczywistej, wyrażone w jednostkach mierzonej wielkości (tutaj w woltach). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się go z klasy dokładności podanej na tarczy.

Klasa dokładności (tu: 0,5) informuje, jaki jest dopuszczalny błąd w procentach pełnego zakresu przyrządu, a nie w procentach aktualnego wskazania. Dlatego najpierw trzeba poprawnie ustalić, jaki zakres jest użyty.

Z rysunku widać, że przewody są podłączone do zacisków oznaczonych "+" oraz "15". Oznacza to, że woltomierz pracuje na zakresie 15 V (pozostałe zaciski "30" i "75" odpowiadają innym zakresom, ale nie są użyte w tym pomiarze). Litera "V" na tarczy potwierdza, że mierzona jest wartość napięcia.

Wzór na błąd bezwzględny z klasy dokładności:

Δ = (klasa dokładności × zakres pomiarowy) / 100

Podstawienie danych:

  • klasa = 0,5
  • zakres = 15 V

Obliczenie: Δ = (0,5 × 15) / 100 = 7,5 / 100 = 0,075 V. Ponieważ jest to granica błędu w obie strony, zapis odpowiedzi ma postać ±0,075 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wartość ±0,15 V odpowiadałaby temu samemu miernikowi, ale przy błędnym przyjęciu zakresu 30 V. Wartość ±0,375 V wynikałaby z przyjęcia zakresu 75 V. Z kolei ±0,5 V to typowy błąd rachunkowy lub mylne potraktowanie liczby 0,5 jako woltów zamiast procentu.

Uwaga praktyczna: napis "3 mA" na tarczy jest parametrem ustroju (czułość/prąd pełnego wychylenia galwanometru), a nie informacją o tym, że wykonywany jest pomiar prądu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest błąd bezwzględny pomiaru napięcia?
Błąd bezwzględny to maksymalna różnica między wskazaniem przyrządu a wartością rzeczywistą, wyrażona w tej samej jednostce (np. V). Dla mierników analogowych często wyznacza się go z klasy dokładności jako procent pełnego zakresu, a nie jako procent aktualnego wskazania.
Jak obliczyć błąd bezwzględny z klasy dokładności 0,5?
Stosuje się wzór: Δ = (klasa × zakres)/100. Klasa 0,5 oznacza 0,5% pełnego zakresu. Najpierw ustal zakres (np. 15 V), a potem policz Δ. Wynik podaje się zwykle jako ±Δ, bo odchylenie może być w obie strony.
Dlaczego w obliczeniach używa się zakresu 15 V, a nie skali 75?
W mierniku wielozakresowym o wyborze zakresu decydują zaciski, do których podłączono przewody. Jeśli przewody są w "+" i "15", to pracujesz na zakresie 15 V, nawet jeśli na tarczy jest też skala do 75. Błąd bezwzględny liczysz zawsze od użytego zakresu.
Co oznacza napis "3 mA" na tarczy miernika?
To informacja o czułości ustroju (prąd pełnego wychylenia galwanometru) w środku miernika. Nie oznacza, że aktualnie mierzony jest prąd 3 mA. W tym zadaniu o rodzaju pomiaru decyduje oznaczenie "V" i podłączenie do zacisków zakresów napięciowych.
Czy błąd bezwzględny zależy od tego, ile pokazuje wskazówka?
Dla klasycznego miernika analogowego błąd wynikający z klasy dokładności jest liczony jako procent pełnego zakresu, więc jest stały w całym zakresie. To znaczy, że przy małych wskazaniach błąd względny (w %) może być duży, mimo że błąd bezwzględny w woltach pozostaje taki sam.
Jakie są typowe pułapki w zadaniach o klasie dokładności miernika?
Najczęściej: (1) wybranie złego zakresu do obliczeń (np. 75 V zamiast 15 V), (2) potraktowanie klasy 0,5 jako wartości w woltach, (3) mylenie parametru "mA" na tarczy z aktualnym pomiarem prądu, (4) liczenie błędu od wskazania zamiast od pełnego zakresu.
Jak odczytać zakres woltomierza z gniazd "+", "15", "30", "75"?
W mierniku z oddzielnymi gniazdami zakresów napięciowych przewód dodatni zwykle jest w "+", a drugi przewód wkłada się do gniazda odpowiadającego maksymalnemu napięciu danego zakresu (np. 15/30/75). Kombinacja użytych gniazd mówi, na jakim zakresie pracuje przyrząd.
Dlaczego odpowiedź ±0,15 V pasowałaby do innego zakresu?
Jeżeli klasa wynosi 0,5, to błąd bezwzględny stanowi 0,5% pełnego zakresu. Dla 30 V byłoby to: (0,5×30)/100 = 0,15 V. Jeśli jednak pomiar wykonano na 15 V (wnioskujemy to z podłączenia), to poprawny błąd jest mniejszy: 0,075 V.
Jak w praktyce awionik wykorzystuje wiedzę o błędzie pomiaru napięcia?
Podczas obsługi technicznej instalacji elektrycznej statku powietrznego wynik pomiaru trzeba interpretować razem z dokładnością przyrządu. Jeśli napięcie jest blisko granicy dopuszczalnej, błąd ±Δ może decydować, czy wynik uznać za zgodny. Dlatego dobiera się też możliwie niski, bezpieczny zakres.
Czy klasa dokładności 0,5 oznacza "bardzo dokładny" miernik?
Klasa 0,5 oznacza, że dopuszczalny błąd to 0,5% pełnego zakresu, co dla przyrządów analogowych bywa dobrą klasą. Nie oznacza jednak, że każdy odczyt jest "prawie idealny" — przy małych wskazaniach błąd względny może być duży. W praktyce ważny jest właściwy dobór zakresu i świadoma interpretacja wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zatem Δ=(0,5×15)/100=0,075 V, czyli ±0,075 V."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z miernictwa elektrycznego (działy: mierniki analogowe, klasa dokładności, błędy pomiarów)
  • Instrukcje obsługi (DTR) analogowych mierników wielozakresowych – interpretacja oznaczeń na tarczy i gniazdach
  • Zadania rachunkowe z wyznaczania błędu bezwzględnego z klasy dokładności dla różnych zakresów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego