KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 37.
Na rysunku przedstawiono wskazania termohigrometru podczas badania powietrza. Wilgotność tego badanego powietrza wynosi
Ilustracja przedstawia termohigrometr, urządzenie używane do pomiaru wilgotności względnej i temperatury powietrza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wilgotność względna to parametr podawany zwykle w procentach (%RH) i w tym zadaniu należy ją odczytać bez obliczeń z wskazań termohigrometru przedstawionych na rysunku. Poprawny odczyt odpowiada wartości 50%; pozostałe wartości nie pasują do wskazania urządzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Termohigrometr to przyrząd służący do jednoczesnego pomiaru temperatury oraz wilgotności powietrza. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi o wilgotność względną, czyli stosunek aktualnej zawartości pary wodnej w powietrzu do maksymalnej możliwej przy danej temperaturze, wyrażony w procentach (często zapisywany jako %RH).

W tym pytaniu nie wykonuje się żadnych przeliczeń: kluczową umiejętnością jest poprawny odczyt wskazania z rysunku (wyświetlacza lub skali). Odpowiedź "50%" jest poprawna, ponieważ odpowiada wartości wilgotności pokazanej przez termohigrometr w momencie badania powietrza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "20%" oraz "22%" to wartości niskiej wilgotności; takie liczby bywają mylone z innym polem odczytu, błędnie odczytaną skalą albo z wynikiem dla innego parametru (np. minimalnym/średnim wskazaniem, jeśli przyrząd prezentuje kilka wartości). Jeśli rysunek wskazuje 50%, wybór 20–22% oznacza typowy błąd odczytu.
  • "9%" jest wartością skrajnie niską dla większości typowych warunków pracy i zwykle wynika z omyłkowego spojrzenia na nie ten fragment wyświetlacza/skali lub z pomylenia jednostek/parametrów. W kontekście termohigrometru taka odpowiedź jest niezgodna z pokazanym wskazaniem.

W praktyce przemysłu chemicznego odczyt wilgotności jest ważny m.in. dla magazynowania surowców higroskopijnych, stabilności mieszanin, zapobiegania zbrylaniu proszków oraz utrzymania powtarzalności procesu. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) czy odczyt dotyczy wilgotności, a nie temperatury, (2) czy jednostką jest % oraz (3) czy nie ma trybu prezentacji kilku wartości (MIN/MAX/AVG), który mógłby zmylić.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność względna to stosunek ilości pary wodnej w powietrzu do ilości maksymalnej możliwej przy tej samej temperaturze, wyrażony w procentach (%RH). Zależy od temperatury, dlatego ten sam "poziom pary" może dawać różne %RH w różnych warunkach.
Najpierw upewnij się, która wartość na rysunku dotyczy wilgotności (zwykle znak % lub RH). Potem odczytaj liczbę dokładnie z tego pola/skali, bez zgadywania. Jeśli urządzenie pokazuje MIN/MAX/AVG, sprawdź, czy wskazanie nie dotyczy jednego z trybów.
Procenty wynikają z definicji wilgotności względnej: to wielkość porównawcza (aktualnie vs maksymalnie możliwie). Dzięki temu łatwo ocenić "jak blisko nasycenia" jest powietrze, co ma znaczenie dla kondensacji, korozji, jakości produktu i komfortu pracy.
W praktyce najczęściej mierzy sygnał czujnika (np. pojemnościowego lub rezystancyjnego), a elektronika przelicza go na %RH. Dokładność zależy od kalibracji, temperatury i stanu czujnika. Dlatego ważne jest okresowe sprawdzanie przyrządów w zakładzie.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt temperatury zamiast wilgotności, przeoczenie znaku %/RH, odczyt z niewłaściwej skali (gdy są dwie), oraz kierowanie się "ładnymi" liczbami (20%, 50%) zamiast rzeczywistego położenia wskazówki/segmentów.
Kontroluje się ją m.in. w magazynach surowców higroskopijnych, przy dozowaniu proszków, w strefach suszenia, w pomieszczeniach z aparaturą wrażliwą na kondensację oraz tam, gdzie wilgoć wpływa na własności produktu (zbrylanie, lepkość, zanieczyszczenia).
Im wyższa wilgotność względna, tym łatwiej osiągnąć punkt, w którym para wodna skrapla się na chłodniejszych powierzchniach. Kondensacja może powodować korozję, zawilgocenie izolacji i problemy jakościowe. W praktyce analizuje się też temperaturę powierzchni i punkt rosy.
W zakładach stosuje się wzorce lub kontrolę porównawczą: odczyt porównuje się z przyrządem referencyjnym albo z komorą/wzorcem wilgotności. Ważne jest prowadzenie zapisów i przestrzeganie terminów kontroli. Brudny lub zawilgocony czujnik może fałszować wynik.
Najczęściej spotkasz %RH (wilgotność względna). W technice pojawiają się też: punkt rosy (°C), wilgotność bezwzględna (np. g/m³) czy stosunek zmieszania. Na egzaminie zawsze patrz na jednostkę przy wskazaniu, bo sama liczba bywa myląca.
Ćwicz na różnych typach wskaźników: analogowych i cyfrowych. Zawsze wykonuj tę samą sekwencję: identyfikuj wielkość, sprawdzaj jednostkę, odczytuj wartość, a na końcu porównuj z odpowiedziami. Unikaj "zgadywania" po intuicji liczbowej.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wilgotność względna to parametr podawany zwykle w procentach (%RH) i w tym zadaniu należy ją odczytać bez obliczeń z wskazań termohigrometru przedstawionych na rysunku."

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), Guide to Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8), część dot. pomiarów wilgotności (Humidity measurements) – https://library.wmo.int/ (dostęp 2026-02-28)
  • Vaisala, Humidity measurement fundamentals / materiały o wilgotności względnej i jej definicji – https://www.vaisala.com/en/measurement/humidity (dostęp 2026-02-28)
  • NIST, psychrometry and humidity (opis wielkości wilgotnościowych i zależności) – https://www.nist.gov/ (wyszukiwanie: humidity/psychrometry) (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe termohigrometrów (odczyt, jednostki, tryby wskazań)
  • Podstawy metrologii przemysłowej: błędy pomiaru, rozdzielczość i odczyt skali
  • Materiały o wilgotności względnej i czujnikach wilgotności (pojemnościowych/rezystancyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego