KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 34.
W którym z mierników wilgotności podczas pomiaru wykorzystywane jest zjawisko rozszerzania lub kurczenia się elementu detekcyjnego zależnie od wilgotności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Higrometr bimetaliczny zalicza się do przyrządów, w których wskazanie wynika z mechanicznej zmiany elementu detekcyjnego (odkształcenia/zmiany wymiaru) zależnej od wilgotności. Psychrometr opiera się na różnicy temperatur (parowanie), kondensacyjny na punkcie rosy, a pojemnościowy na zmianie pojemności elektrycznej czujnika.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy miernika wilgotności, w którym podczas pomiaru wykorzystywane jest mechaniczne rozszerzanie lub kurczenie się elementu detekcyjnego zależnie od zawartości pary wodnej. W takim podejściu wilgoć powoduje zmianę właściwości (np. wymiaru/odkształcenia) elementu czujnikowego, a układ mechaniczny zamienia tę zmianę na wskazanie.

Odpowiedź "W higrometrze bimetalicznym." pasuje do opisu, ponieważ jest to przyrząd zaliczany do rozwiązań mechanicznych, w których informacja o wilgotności jest związana ze zmianą stanu/odkształcenia elementu pomiarowego, a następnie przenoszona na wskazówkę lub przetwornik.

Pozostałe propozycje dotyczą innych, typowych zasad pomiaru:

  • "W psychrometrze Assmanna." – psychrometria jest metodą pośrednią: wykorzystuje się dwa pomiary temperatury (suchą i "mokrą"), a wilgotność wyznacza się z efektu chłodzenia przez parowanie. Nie jest to pomiar oparty o rozszerzanie/kurczenie elementu czujnikowego pod wpływem wilgoci.
  • "W higrometrze kondensacyjnym." – metoda kondensacyjna wiąże się z określaniem warunków, przy których zaczyna się wykraplanie (punkt rosy). Kluczowe jest zjawisko kondensacji, a nie mechaniczna zmiana wymiaru elementu detekcyjnego zależna od wilgotności.
  • "W wilgotnościomierzu pojemnościowym." – czujnik pojemnościowy działa elektrycznie: wilgoć zmienia właściwości dielektryczne materiału, co powoduje zmianę pojemności. Zmiana jest mierzona elektronicznie, a nie jako rozszerzanie/kurczenie elementu detekcyjnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa typu "rozszerzanie", "kurczenie", "odkształcenie", "element detekcyjny", zwykle chodzi o przyrządy mechaniczne (odkształcenie elementu), a nie o metody termodynamiczne (psychrometr/punkt rosy) ani stricte elektryczne (pojemnościowe/rezystancyjne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że czujnik reaguje mechanicznie: zmienia swoje wymiary lub kształt wraz ze zmianą wilgotności. Układ pomiarowy przekształca to odkształcenie na wskazanie (np. wychylenie wskazówki). To inny mechanizm niż pomiar punktu rosy czy metody elektroniczne.
Psychrometr Assmanna wykorzystuje dwa termometry: "suchy" i "mokry". Parowanie z osłony mokrego termometru obniża jego temperaturę. Z różnicy temperatur wyznacza się wilgotność metodą pośrednią (tablice/obliczenia). Nie polega to na odkształcaniu elementu pod wpływem wilgoci.
Higrometr kondensacyjny wyznacza wilgotność przez obserwację warunków, w których zaczyna się kondensacja pary wodnej, czyli przez punkt rosy. W praktyce mierzy temperaturę, przy której pojawia się wykroplenie na chłodzonym elemencie, a z niej oblicza się wilgotność.
Nie. Wilgotnościomierz pojemnościowy działa elektrycznie: wilgoć zmienia właściwości dielektryczne materiału czujnika, co powoduje zmianę pojemności. Zmiana jest mierzona przez układ elektroniczny. To inny typ przetwarzania niż rozszerzanie/kurczenie elementu mechanicznego.
Psychrometria kojarzy się z parowaniem i dwoma temperaturami (sucha/mokra). Metoda kondensacyjna kojarzy się z punktem rosy i pojawieniem się skroplin na chłodzonym elemencie. Gdy w treści jest "kondensacja" lub "punkt rosy", to zwykle metoda kondensacyjna.
Punkt rosy jest bezpośrednio związany z ilością pary wodnej w gazie: po schłodzeniu do tej temperatury para zaczyna się wykraplać. Z punktu rosy można wyznaczyć parametry wilgotności. Dlatego jest to popularna, przemysłowa metoda kontroli wilgotności, zwłaszcza dla gazów procesowych.
Najczęstsze pomyłki to wybieranie psychrometru "bo jest znany" oraz mylenie mechanicznego odkształcenia z elektroniczną zmianą pojemności. Warto szukać słów-kluczy: parowanie (psychrometr), kondensacja/punkt rosy (kondensacyjny), pojemność (pojemnościowy), odkształcenie (mechaniczny).
Gdy surowce są higroskopijne (łatwo chłoną wodę), w procesach suszenia, przy magazynowaniu proszków i granulatów oraz w układach sprężonego powietrza i gazów technologicznych. Wilgotność wpływa na jakość produktu, bezpieczeństwo (zbrylanie, korozja) i stabilność procesu.
Zalety: szybka odpowiedź, łatwa integracja z automatyką, ciągły odczyt. Wady: wrażliwość na zanieczyszczenia, starzenie materiału czujnika i potrzeba okresowej kalibracji. W trudnych warunkach procesowych (pył, opary) dobór osłon i serwis są kluczowe.
Ułóż mapę skojarzeń "nazwa przyrządu → zasada działania": psychrometr (parowanie i dwie temperatury), kondensacyjny (punkt rosy), pojemnościowy (zmiana pojemności), mechaniczny (odkształcenie). Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy w treści, bo to często decyduje o poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że higrometr bimetaliczny zalicza się do przyrządów, w których wskazanie wynika z mechanicznej zmiany elementu detekcyjnego (odkształcenia/zmiany wymiaru) zależnej od wilgotności.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (DTR/standardy branżowe) dotyczących klasyfikacji i budowy higrometrów mechanicznych.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii przemysłowej (dział: pomiar wilgotności)
  • Instrukcje DTR/artykuły producentów czujników wilgotności opisujące zasadę działania psychrometrów, czujników pojemnościowych i pomiaru punktu rosy
  • Podstawy fizyki: parowanie, punkt rosy, zależność wilgotności względnej od temperatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego