KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono wskaźnik metanomierza
Ilustracja przedstawia wskaźnik metanomierza, który jest urządzeniem używanym w górnictwie do pomiaru stężenia metanu w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik pokazuje "zawartość metanu w procentach nastawionego progu wyłączania" oraz ma kontrolkę "BLOKADA". To typowe dla metanomierzy kombajnowych (metanometria wyłączająca), które przy przekroczeniu progu mogą blokować rozruch lub wyłączać zasilanie maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

Panel wskaźnika na rysunku można rozpoznać po funkcji, jaką komunikuje operatorowi. Kluczowy jest napis informujący, że wskazanie dotyczy "zawartości metanu w procentach nastawionego progu wyłączania". Oznacza to, że urządzenie jest elementem systemu zabezpieczeń, w którym zdefiniowano próg (nastawę), a wskaźnik pokazuje, jak blisko osiągnięcia tego progu znajduje się aktualna sytuacja.

Takie rozwiązanie jest charakterystyczne dla metanomierzy kombajnowych typu MK, montowanych na maszynach urabiających. W praktyce metanomierz kombajnowy współpracuje z układem, który w razie przekroczenia wartości granicznej może ograniczyć pracę, zablokować rozruch lub wyłączyć zasilanie urządzenia. Z tym wiąże się obecność kontrolki "BLOKADA" (sygnalizacja stanu uniemożliwiającego bezpieczną pracę) oraz kontrolek takich jak "AWARIA" czy "POMIAR RĘCZNY". Dodatkowo występuje bargraf ze skalą procentową (np. do 100%), co pasuje do idei "procentu progu", a nie wyłącznie do prostego odczytu stężenia.

Odpowiedź "indywidualnego VM." jest nieprawidłowa, ponieważ metanomierze indywidualne służą przede wszystkim do ochrony osobistej górnika: zwykle pokazują bezpośrednio stężenie CH₄ i generują alarmy, ale nie są projektowane jako element automatycznego układu odłączania zasilania maszyny i nie opisują wskazania jako procentu nastawy wyłączania.

Odpowiedź "elektronicznego MMI-01." jest nieprawidłowa w tym ujęciu, bo sama "elektroniczność" nie jest cechą rozstrzygającą; o typie decyduje przeznaczenie i sposób prezentacji wskazania. Na panelu widać cechy systemu kombajnowego (próg wyłączania i blokada), a nie ogólny, uniwersalny miernik.

Odpowiedź "interferencyjnego." także jest nieprawidłowa: interferometryczne metanomierze to rozwiązania optyczne/laboratoryjne, a przedstawiony wskaźnik jest typowym panelem eksploatacyjnym z diodami stanu i bargrafem, przeznaczonym do pracy z maszyną urabiającą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na wskaźniku pojawiają się sformułowania o progu wyłączania oraz sygnalizacja blokady pracy/rozruchu, w pierwszej kolejności rozważ metanomierz kombajnowy (metanometria wyłączająca).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanomierz kombajnowy MK to urządzenie do pomiaru metanu montowane na maszynie urabiającej, będące częścią zabezpieczeń przeciwwybuchowych. Po przekroczeniu nastawionego progu może sygnalizować stan zagrożenia oraz współpracować z blokadą/wyłączaniem zasilania maszyny.
W systemach wyłączających ważne jest, jak blisko jest do nastawionej granicy, od której zadziała blokada lub wyłączenie. Wskazanie "% progu" ułatwia operatorowi szybkie ocenienie marginesu bezpieczeństwa niezależnie od konkretnej nastawy.
Kontrolka "BLOKADA" informuje, że układ bezpieczeństwa nie dopuszcza pracy lub rozruchu maszyny (np. z powodu przekroczenia dopuszczalnych warunków metanowych albo stanu alarmowego). To typowe dla urządzeń współpracujących z automatyką zabezpieczeń.
Patrz na funkcję wskaźnika. Jeśli pojawia się informacja o progu wyłączania, skala 0–100% tej nastawy oraz sygnalizacja typu "blokada/awaria", wskazuje to na metanomierz kombajnowy. Indywidualny zwykle służy ochronie osoby i alarmuje bez wyłączania maszyny.
Metanometria wyłączająca to rozwiązanie, w którym przekroczenie ustalonego progu metanu powoduje automatyczne działania bezpieczeństwa, np. zablokowanie rozruchu lub odłączenie zasilania urządzeń w rejonie zagrożenia. Stosuje się ją m.in. na kombajnach.
Stosuje się je tam, gdzie pracują maszyny urabiające (kombajny ścianowe i chodnikowe) w warunkach zagrożenia metanowego. Czujnik jest w strefie zagrożonej, a wskaźnik w miejscu pracy operatora, aby umożliwić bieżącą kontrolę i reakcję.
Bargraf często pokazuje stopień zbliżenia do progu zadziałania zabezpieczenia, czyli "zawartość metanu w procentach nastawionego progu wyłączania". Dzięki temu operator widzi trend i poziom ryzyka w prostszej formie niż sam odczyt liczbowy.
Z zasady metanomierz indywidualny służy do ochrony osobistej i alarmowania użytkownika, a nie do sterowania zasilaniem maszyny. Funkcje blokady/wyłączania realizują układy metanometrii wyłączającej powiązane z urządzeniami maszynowymi, np. metanomierze kombajnowe.
Interferometryczne metanomierze kojarzą się z metodą optyczną i inną konstrukcją przyrządu. Pokazany panel ma typowe elementy eksploatacyjne: diody stanu (awaria, blokada), bargraf i wskazanie progu wyłączania, czyli cechy systemu maszynowego w kopalni.
Najczęściej ignoruje się opisy na panelu i wybiera "najbardziej znany" typ. Częsty jest też skrótowy tok myślenia: "to elektroniczne, więc MMI". Warto zawsze szukać słów-kluczy typu próg wyłączania i sygnalizacji blokady.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik pokazuje "zawartość metanu w procentach nastawionego progu wyłączania" oraz ma kontrolkę "BLOKADA"."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z metanometrii i zagrożeń metanowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje stanowiskowe i zakładowe dotyczące obsługi systemów metanometrii wyłączającej na kombajnach
  • Podręczniki BHP i przeciwwybuchowe dla robót eksploatacyjnych w podziemnych zakładach górniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego