KWALIFIKACJA TLO3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przedstawiono wynik badania jakości połączeń spawanych metodą
Ilustracja przedstawia wynik badania radiograficznego jakości połączeń spawanych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie radiograficzne daje wynik w postaci obrazu (radiogramu) pokazującego różnice pochłaniania promieniowania w materiale, co pozwala ujawnić wady wewnętrzne spoin. Termowizja pokazuje rozkład temperatury, metody elektromagnetyczne zwykle wskazania sond/cewek, a holografia – interferencyjny obraz odkształceń, nie typowy radiogram spoin.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda radiograficzna (radiografia przemysłowa) jest klasycznym badaniem nieniszczącym złączy spawanych, w którym wykorzystuje się promieniowanie przenikające przez materiał. Wynik badania ma postać obrazu rejestrującego osłabienie promieniowania (np. na detektorze/filmie), dzięki czemu można wykrywać nieciągłości wewnętrzne spoin, takie jak pęcherze gazowe, żużel, braki przetopu czy niejednorodności objętościowe. To właśnie "fotograficzny" charakter wyniku (radiogram) jest typową przesłanką do rozpoznania tej metody.

Odpowiedź "termowizyjną" należy odrzucić, ponieważ termowizja daje termogram, czyli mapę temperatur (zwykle w barwach/odcieniach odpowiadających zakresom temperatur). Taki wynik dotyczy zjawisk cieplnych na powierzchni lub w jej pobliżu, a nie obrazu pochłaniania promieniowania w przekroju złącza.

Odpowiedź "elektromagnetyczną" jest zbyt ogólna i w kontekście badań spoin najczęściej kojarzy się z technikami typu prądy wirowe lub metody magnetyczne. Ich wyniki mają postać wskazań przyrządów, sygnałów lub obrazów związanych z polem/strumieniem magnetycznym, a nie radiogramu analogicznego do zdjęcia rentgenowskiego.

Odpowiedź "holograficzną" dotyczy technik optycznych wykorzystujących interferencję światła. Holografia w diagnostyce służy raczej do analizy mikroodkształceń i zmian kształtu obiektu, a jej rezultat nie jest typowym obrazem "prześwietlenia" spoiny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu o spoinach widzisz wynik przypominający "prześwietlenie" z widocznymi zaciemnieniami/rozjaśnieniami wewnątrz złącza, najczęściej chodzi o badanie radiograficzne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badanie radiograficzne (RT) to metoda NDT, w której wiązka promieniowania przenika przez spoinę i materiał, a detektor rejestruje różnice pochłaniania. Dzięki temu powstaje obraz (radiogram) pozwalający wykrywać wady wewnętrzne, niewidoczne gołym okiem.
Radiogram zwykle wygląda jak "prześwietlenie": widać obszar spoiny oraz jaśniejsze/ciemniejsze wskazania odpowiadające nieciągłościom w objętości materiału. Nie jest to mapa temperatur ani wykres z przyrządu, tylko obraz o charakterze fotograficznym.
Termowizja rejestruje promieniowanie podczerwone emitowane przez powierzchnię i daje termogram, czyli mapę temperatur. Radiografia pokazuje osłabienie promieniowania przenikającego przez materiał, więc ujawnia głównie nieciągłości wewnętrzne, a nie rozkład temperatur.
Radiografia jest szczególnie przydatna do wykrywania wad objętościowych i wewnętrznych, np. porowatości, wtrąceń, braków przetopu czy niejednorodności. Skuteczność zależy m.in. od geometrii złącza, grubości materiału i ustawienia źródła oraz detektora.
Zwykle nie. Metody elektromagnetyczne w NDT częściej dają sygnały pomiarowe lub wskazania na ekranie przyrządu (np. amplitudy, fazy, wykresy) albo mapy odpowiedzi sondy. Radiogram jest obrazem wynikającym z przenikania promieniowania przez materiał.
Najczęstsze błędy to utożsamianie każdego "kolorowego obrazu" z termowizją oraz wybór odpowiedzi brzmiącej najbardziej "nowocześnie" (np. holografia) bez sprawdzenia, jaki jest typowy format wyniku. Warto kojarzyć: radiografia = prześwietlenie, termowizja = mapa temperatur.
W praktyce obsługowej radiografia może być stosowana do kontroli jakości złączy spawanych i elementów, gdy potrzebna jest ocena nieciągłości wewnętrznych. Dobór metody zależy od rodzaju elementu, dostępności, wymagań jakościowych oraz przyjętych procedur organizacji obsługowej.
Radiografia jest jedną z podstawowych technik NDT dla spoin i ma bardzo charakterystyczny "prześwietleniowy" wynik. Holografia jest techniką optyczną, częściej kojarzoną z analizą odkształceń i drgań, a jej rezultat ma inny charakter niż typowe obrazy oceny nieciągłości w spoinach.
Radiografia zwykle kojarzy się z obrazem 2D "prześwietlenia". Badania ultradźwiękowe częściej pokazują wskazania w formie ech, wykresów amplitudy w funkcji czasu/drogi lub przekrojów generowanych z sygnału. Jeśli zadanie mówi o radiogramie lub przypomina zdjęcie, to typowo radiografia.
Ucz się parami: metoda → typowy wynik (radiogram, termogram, wykres, wskazania). Przeglądaj przykładowe obrazy wad spoin dla różnych technik i ćwicz rozpoznawanie po "formacie" wyniku. Na egzaminie najczęściej wygrywa szybkie skojarzenie typu obrazu z metodą.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Badanie radiograficzne daje wynik w postaci obrazu (radiogramu) pokazującego różnice pochłaniania promieniowania w materiale, co pozwala ujawnić wady wewnętrzne spoin."

Źródła:

  • ASM Handbook, Volume 17: Nondestructive Evaluation and Quality Control, rozdziały dotyczące radiografii i badań złączy spawanych (ASM International) – źródło książkowe
  • Britannica, hasło "Radiography" (opis zasady tworzenia obrazu przez promieniowanie przenikające): https://www.britannica.com/science/radiography - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), hasło "Badania nieniszczące" (przegląd metod NDT, w tym radiograficznych): https://pl.wikipedia.org/wiki/Badania_nieniszcz%C4%85ce - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z badań nieniszczących (NDT) z rozdziałami o radiografii spoin
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji radiogramów spoin (zestawy przykładowych wskazań wad)
  • Instrukcje technologiczne i procedury kontroli jakości spoin stosowane w praktyce lotniczej (bez wskazywania konkretnych dokumentów, jeśli nie są dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego