KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
Na rysunku przedstawiono wyznaczenie współrzędnych X, Y punktu P metodą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z geodezją, a konkretnie z metodą wyznaczania współrzędnych punktu P za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wcięcie kątowe wstecz polega na wyznaczeniu współrzędnych punktu nieznanego P przez pomiar w tym punkcie kątów (kierunków) do co najmniej dwóch punktów o znanych współrzędnych. Wcięcie w przód wykonuje się odwrotnie: kąty mierzy się na punktach znanych do punktu wyznaczanego.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji wcięcie kątowe wstecz jest metodą wyznaczania współrzędnych (X, Y) punktu nieznanego na podstawie obserwacji kątowych wykonywanych w punkcie wyznaczanym. W praktyce oznacza to, że instrument ustawia się w punkcie P, a następnie mierzy kierunki/ kąty do punktów osnowy (punktów nawiązania) o znanych współrzędnych. Z geometrii przecięcia kierunków (linii celowych) można obliczyć położenie punktu P.

Odpowiedź "kątowego wcięcia wstecz" jest właściwa wtedy, gdy schemat pokazuje punkt P jako stanowisko pomiarowe, a punkty znane znajdują się "na zewnątrz" i są celami obserwacji.

  • Kątowe wcięcie w przód jest inną sytuacją: obserwacje kątowe wykonuje się na punktach o znanych współrzędnych, a punkt P jest celem. To częsta pomyłka, bo w obu metodach występują kąty, ale różni się miejsce ich pomiaru.
  • Wcięcie kombinowane łączy obserwacje różnego typu (np. kątowe i liniowe) w jednym rozwiązaniu. Jeśli na schemacie brak elementu typowego dla drugiego rodzaju obserwacji (np. odległości), to nie jest to metoda kombinowana.
  • Wcięcie liniowe opiera się na pomiarach odległości (np. przecięcie łuków/okręgów o promieniach równych zmierzonym odległościom). Jeżeli na schemacie podstawą rozwiązania są kierunki/ kąty, a nie odległości, wcięcie liniowe nie pasuje.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić "wstecz" od "w przód", odpowiedz sobie na pytanie: gdzie stoi instrument? Jeśli stoi w punkcie wyznaczanym i "patrzy" na punkty znane – to wcięcie wstecz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda wyznaczenia współrzędnych punktu nieznanego, w której kąty/kierunki mierzy się w tym punkcie do punktów o znanych współrzędnych (punkty nawiązania). Z zależności geometrycznych między kierunkami i punktami osnowy oblicza się położenie punktu P.
Sprawdź, gdzie jest stanowisko instrumentu. Jeśli instrument stoi w punkcie wyznaczanym P i celuje na punkty znane – to wcięcie wstecz. Jeśli instrument stoi na punktach znanych i celuje na punkt P – to wcięcie w przód.
Punkty o znanych współrzędnych tworzą odniesienie do układu współrzędnych. Same kąty bez punktów nawiązania nie pozwalają "osadzić" rozwiązania w terenie. Dzięki punktom osnowy wynik obliczeń ma jednoznaczne X i Y w przyjętym układzie.
Wykonuje się obserwacje kierunków/ kątów z punktu wyznaczanego do kilku punktów nawiązania. W praktyce jest to pomiar kątowy tachimetrem/teodolitem, często połączony z orientacją stanowiska, aby poprawnie powiązać kierunki z układem współrzędnych.
Wcięcie liniowe opiera się na odległościach (np. do dwóch punktów znanych), a nie na samych kątach. Wcięcie kątowe bazuje na kierunkach/ kątach. Różnica kluczowa na egzaminie: rozpoznaj, czy na schemacie dominują odległości, czy kąty i kierunki.
Wcięcie kombinowane stosuje się, gdy w jednym rozwiązaniu łączy się różne obserwacje (np. kątowe i liniowe), aby poprawić geometrię zadania lub zwiększyć dokładność. W praktyce bywa użyteczne, gdy nie da się wykonać kompletu pomiarów tylko jednego rodzaju.
Najczęstszy błąd to zamiana "wstecz" z "w przód" wynikająca z nieuwagi na miejsce pomiaru kątów. Drugi błąd to mechaniczne kojarzenie słów zamiast analizy rysunku (kierunki vs odległości). Pomaga zasada: "gdzie stoi instrument?".
Zwykle minimalnie wykorzystuje się co najmniej dwa punkty, ale w praktyce często obserwuje się więcej, aby poprawić kontrolę i odporność na błędy. Im lepsza geometria (punkty nie leżą prawie na jednej linii z P), tym rozwiązanie jest stabilniejsze i dokładniejsze.
Geometria decyduje o jakości wyznaczenia punktu. Gdy punkty nawiązania są ustawione niekorzystnie (np. prawie współliniowo z P), mały błąd kąta może dać duży błąd położenia. Dlatego dobiera się punkty tak, by kierunki przecinały się pod możliwie "zdrowymi" kątami.
Ćwicz rozpoznawanie schematów: gdzie jest punkt nieznany, gdzie są punkty znane i jakiego typu obserwacje są pokazane (kąty, kierunki, odległości). Warto robić krótkie notatki: "wstecz = mierzę w P", "w przód = mierzę na osnowie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wcięcie kątowe wstecz polega na wyznaczeniu współrzędnych punktu nieznanego P przez pomiar w tym punkcie kątów (kierunków) do co najmniej dwóch punktów o znanych współrzędnych."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z geodezji inżynieryjnej dotyczące metod wcięć
  • Materiały dydaktyczne z zakresu tachimetrii i osnów pomiarowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: rozpoznawanie metod i schematów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego