W geodezji wcięcie kątowe wstecz jest metodą wyznaczania współrzędnych (X, Y) punktu nieznanego na podstawie obserwacji kątowych wykonywanych w punkcie wyznaczanym. W praktyce oznacza to, że instrument ustawia się w punkcie P, a następnie mierzy kierunki/ kąty do punktów osnowy (punktów nawiązania) o znanych współrzędnych. Z geometrii przecięcia kierunków (linii celowych) można obliczyć położenie punktu P.
Odpowiedź "kątowego wcięcia wstecz" jest właściwa wtedy, gdy schemat pokazuje punkt P jako stanowisko pomiarowe, a punkty znane znajdują się "na zewnątrz" i są celami obserwacji.
- Kątowe wcięcie w przód jest inną sytuacją: obserwacje kątowe wykonuje się na punktach o znanych współrzędnych, a punkt P jest celem. To częsta pomyłka, bo w obu metodach występują kąty, ale różni się miejsce ich pomiaru.
- Wcięcie kombinowane łączy obserwacje różnego typu (np. kątowe i liniowe) w jednym rozwiązaniu. Jeśli na schemacie brak elementu typowego dla drugiego rodzaju obserwacji (np. odległości), to nie jest to metoda kombinowana.
- Wcięcie liniowe opiera się na pomiarach odległości (np. przecięcie łuków/okręgów o promieniach równych zmierzonym odległościom). Jeżeli na schemacie podstawą rozwiązania są kierunki/ kąty, a nie odległości, wcięcie liniowe nie pasuje.
Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić "wstecz" od "w przód", odpowiedz sobie na pytanie: gdzie stoi instrument? Jeśli stoi w punkcie wyznaczanym i "patrzy" na punkty znane – to wcięcie wstecz.