Rozpoznanie rodzaju wcięcia polega na ustaleniu, który punkt jest niewiadomy oraz jakie obserwacje są wykonywane (kątowe czy liniowe) i skąd są one mierzone.
"Kątowe wcięcie wstecz" to sytuacja, w której nie znamy położenia punktu, na którym stoi instrument (lub który chcemy wyznaczyć), a znamy położenie kilku punktów nawiązania w terenie. Z tego niewiadomego punktu wykonuje się obserwacje kątów/kierunków do punktów o znanych współrzędnych, a następnie z tych zależności oblicza się współrzędne punktu niewiadomego. Na rysunku typowo widać więc jeden punkt "centralny" (wyznaczany/stanowisko) oraz kilka punktów odniesienia, do których prowadzone są kierunki, a przy stanowisku zaznaczone są kąty.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Kątowe wcięcie w przód" zwykle oznacza wyznaczanie punktu niewiadomego z co najmniej dwóch stanowisk o znanych położeniach, poprzez pomiar kierunków/kątów na wyznaczany punkt. Charakterystyczne jest więc, że kąty/kierunki "zbiegają się" na punkcie wyznaczanym, a pomiary wykonywane są z punktów znanych.
- "Wcięcie kombinowane" łączy obserwacje kątowe i liniowe (np. kąty plus odległości), więc na schemacie powinny pojawiać się jednocześnie elementy typowe dla kątów oraz odległości (oznaczenia długości/odcinków pomiarowych jako danych pomiarowych).
- "Wcięcie liniowe" opiera się na pomiarze odległości (co najmniej dwóch) do punktów o znanym położeniu; rozpoznaje się je po tym, że kluczowymi danymi są długości, a nie kąty.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij w myślach punkt niewiadomy (co jest "szukane"), a dopiero potem sprawdź, czy na rysunku dominują kąty czy odległości oraz z jakiego punktu wykonywana jest obserwacja. To zwykle wystarcza do odróżnienia "wstecz" od "w przód".
