KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiono zasadę działania
Ilustracja przedstawia schemat blokowy zasady działania korektora graficznego, który jest związany z kwalifikacją technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korektor graficzny służy do kształtowania charakterystyki częstotliwościowej sygnału audio przez niezależną regulację wzmocnienia/tłumienia w kilku (lub kilkunastu) pasmach filtrów.
Wzmacniacz jedynie zwiększa poziom sygnału, tuner satelitarny odbiera i demoduluje sygnał, a konwerter zmienia postać sygnału (np. częstotliwość/format).

Pełne wyjaśnienie:

Korektor graficzny (ekwalizer graficzny) to urządzenie do korekcji widma sygnału audio. Realizuje ją przez podział pasma akustycznego na wiele zakresów (pasm) i umożliwia oddzielną zmianę wzmocnienia lub tłumienia w każdym z nich. Od strony układowej zwykle odpowiada temu zestaw filtrów (najczęściej pasmowych) oraz stopnie regulacji wzmocnienia, których nastawy przedstawia się "graficznie" (np. suwakami w kolejnych pasmach).

Odpowiedź "korektora graficznego." jest poprawna, ponieważ taka zasada działania polega na selektywnej obróbce częstotliwościowej: jedne zakresy są podbijane, inne wycinane, co bezpośrednio zmienia brzmienie (barwę) i pozwala korygować problemy akustyczne.

  • "wzmacniacza." jest błędne, bo wzmacniacz ma za zadanie przede wszystkim podnieść poziom sygnału (napięcie/moc) bez celowego kształtowania wielu pasm częstotliwości. Może zawierać korekcję barwy, ale nie jest to jego podstawowa zasada działania.
  • "tunera satelitarnego." jest błędne, bo tuner SAT dotyczy odbioru, strojenia, konwersji do pasma pośredniego i demodulacji sygnałów nadawczych, a nie obróbki pasm audio w sensie korektora.
  • "konwertera." jest błędne, bo konwerter (w elektronice) oznacza zwykle układ zmieniający postać sygnału (np. A/C, C/A, DC/DC, przemianę częstotliwości), a nie wielopasmową regulację charakterystyki audio.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widać kilka równoległych torów filtrujących dla różnych częstotliwości oraz niezależną regulację każdego toru, to najczęściej chodzi o korektor/ekwalizer. Gdy widać tylko jeden tor ze stopniami wzmocnienia bez podziału na pasma, bardziej pasuje wzmacniacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korektor graficzny to urządzenie/układ, który pozwala zmieniać brzmienie przez regulację wzmocnienia lub tłumienia w wielu pasmach częstotliwości. Każde pasmo ma zwykle osobną nastawę (np. suwak), a suma zmian daje korekcję charakterystyki częstotliwościowej sygnału.
Typowo sygnał jest dzielony na kilka lub kilkanaście torów filtrujących (często filtry pasmowe), a w każdym torze realizuje się regulację wzmocnienia. Następnie tory są sumowane do jednego wyjścia. Dzięki temu można podbić lub wyciąć wybrane zakresy częstotliwości.
Wzmacniacz ma przede wszystkim zwiększać poziom sygnału (napięcie lub moc) możliwie wiernie. Korektor graficzny celowo zmienia zależność wzmocnienia od częstotliwości, czyli kształtuje widmo. Może działać przy niewielkich poziomach sygnału, bez funkcji "mocy" jak końcówka wzmacniacza.
Tuner satelitarny służy do odbioru i demodulacji sygnału nadawczego (strojenie, dekodowanie, często obróbka cyfrowa). Korektor graficzny pracuje w torze audio jako element obróbki dźwięku, skupiając się na zmianie charakterystyki częstotliwościowej, a nie na odbiorze transmisji.
Szukaj wielu sekcji filtrów dla różnych częstotliwości oraz elementów regulacyjnych dla każdej sekcji (np. potencjometrów). Charakterystyczne jest też sumowanie kilku torów do jednego wyjścia. Pojedynczy tor wzmocnienia bez podziału na pasma częściej wskazuje na wzmacniacz.
Niektóre konwertery (np. przemiany częstotliwości) używają filtrów, ale cel jest inny: selekcja pasma dla zmiany częstotliwości lub konwersji standardu, a nie niezależna regulacja wielu pasm audio. W korektorze kluczowa jest możliwość ustawiania wzmocnienia osobno dla każdego pasma.
W nagłośnieniu używa się go do korekcji akustyki pomieszczenia, ograniczania sprzężeń i dopasowania barwy dźwięku. W studiu może służyć do kształtowania brzmienia instrumentów. W serwisie pomaga też w diagnostyce: obserwacja, czy zmiana pasma wpływa na sygnał, ułatwia lokalizację usterek.
Oznacza możliwość zmiany poziomu sygnału tylko w wybranym zakresie częstotliwości (np. niskie, średnie, wysokie). Technicznie realizuje się to filtrami i regulacją ich wzmocnienia. Efekt jest taki, że charakterystyka amplitudowa w funkcji częstotliwości zmienia się zgodnie z nastawami.
Częsty błąd to utożsamianie każdego układu z potencjometrem z korektorem. Innym jest mylenie filtrów pojedynczych (np. prosty filtr dolnoprzepustowy) z wielopasmowym korektorem. Warto zawsze sprawdzić, czy występuje wiele pasm i czy każde ma osobną regulację.
Ćwicz czytanie schematów blokowych: identyfikuj wejście, wyjście, tor sygnału i bloki funkcjonalne (filtr, wzmacniacz, mieszacz, demodulator). Rób krótkie notatki "co robi blok" zamiast zapamiętywać kształty. Pomaga też porównywanie typowych bloków audio z RTV/SAT.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Korektor graficzny służy do kształtowania charakterystyki częstotliwościowej sygnału audio przez niezależną regulację wzmocnienia/tłumienia w kilku (lub kilkunastu) pasmach filtrów."

Źródła:

  • Horowitz, Hill, "The Art of Electronics" (3rd ed.), rozdziały dot. filtrów aktywnych i przetwarzania sygnałów analogowych
  • Zölzer (red.), "DAFX: Digital Audio Effects" (2nd ed.), część dotycząca equalizerów i korekcji widma (pojęcia i zastosowania)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektroakustyki i torów audio (rozdziały o filtrach i korekcji barwy)
  • Materiały szkolne/kwalifikacyjne ELM.2: czytanie schematów i identyfikacja bloków funkcjonalnych
  • Noty aplikacyjne o filtrach aktywnych i korektorach audio (opis działania filtrów i regulacji wzmocnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego