KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 24.
Na rysunku sęk szpilkowy został oznaczono literą
Rysunek techniczny przedstawia prostopadłościenny kawałek drewna z widocznym usłojeniem na trzech płaszczyznach: górnej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sęk szpilkowy to najmniejszy sęk – ma punktowy wygląd i bardzo małą średnicę (jak "główka szpilki"). Na przedstawionym rysunku najmniejszą, kropkową wadą drewna jest oznaczenie D. Pozostałe oznaczenia wskazują sęki wyraźnie większe.

Pełne wyjaśnienie:

Sęk szpilkowy to kategoria sęka wyróżniana przede wszystkim wielkością: jest to sęk o bardzo małej średnicy, który w obrazie powierzchni lub przekroju często wygląda jak kropka/punkt. Nazwa "szpilkowy" nawiązuje do podobieństwa do główki szpilki, czyli czegoś drobnego i punktowego.

Na rysunku widoczne są cztery oznaczenia wad (A, B, C, D). Oznaczenie "D" wskazuje najmniejszy z zaznaczonych sęków – ma postać drobnej kropki. To odpowiada cechom sęka szpilkowego, dlatego ta odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "A" przedstawia sęk wyraźny, okrągły i większy (widoczne koncentryczne słoje). To nie jest najmniejsza kategoria wielkościowa.
  • "B" to sęk owalny, ciemny i większy; jego kolor może sugerować stan (np. martwy/zepsuty), ale w tym pytaniu kluczowa jest średnica, a nie barwa.
  • "C" wskazuje wydłużone, podłużne sęki (pasmowe/skrzydlate), które z definicji nie są punktowe i należą do większych form.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu sęka szpilkowego najpierw porównaj wielkość wszystkich zaznaczonych sęków, a dopiero potem zwracaj uwagę na kształt i barwę. Ciemniejszy sęk nie oznacza automatycznie "szpilkowego" – o tym decyduje głównie rozmiar.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sęk szpilkowy to bardzo mały sęk, rozpoznawany głównie po minimalnej średnicy i punktowym wyglądzie. Często wygląda jak kropka lub drobne wgłębienie. W praktyce odróżnia się go od większych sęków (np. ołówkowych) właśnie rozmiarem, a nie kolorem.
Najpierw porównaj wszystkie oznaczone sęki i szukaj tego najmniejszego, który wygląda jak punkt/kropka. Sęk szpilkowy nie będzie wydłużony ani duży. Dopiero potem oceniaj kształt i barwę, bo kolor może wynikać ze stanu sęka, a nie z jego kategorii wielkości.
Ponieważ określenie "szpilkowy" odnosi się do rozmiaru (bardzo mała średnica), a nie do tego, czy sęk jest ciemny, jasny, zdrowy czy martwy. Barwa może wprowadzać w błąd: ciemny sęk bywa większy i nadal nie jest szpilkowy, mimo że mocno się odcina.
Typowe błędy to: wybór sęka najbardziej kontrastowego (ciemnego) zamiast najmniejszego, mylenie sęka szpilkowego z ołówkowym oraz skupienie się na kształcie (owalny/okrągły) bez porównania średnic. Pomaga zasada: najpierw wielkość, potem reszta.
Zwykle wpływ sęka szpilkowego jest niewielki, bo jest to wada bardzo mała. W praktyce przy sortowaniu tarcicy większe znaczenie mają sęki duże, skupiska sęków lub sęki martwe i niezrośnięte. Mimo to operator powinien je rozpoznawać, bo ocena jakości opiera się na jednolitych kryteriach.
Różnica dotyczy przede wszystkim średnicy. Sęk szpilkowy jest punktowy i najmniejszy, natomiast sęk ołówkowy jest wyraźnie większy (porównywalny z grubością ołówka) i nie wygląda już jak kropka. W zadaniach obrazkowych najłatwiej odróżnić je przez proste porównanie rozmiarów.
Na sęki zwraca się uwagę na etapie sortowania, rozkrój i doboru elementów do wyrobów (konstrukcyjnych lub estetycznych). Wady mogą wpływać na pękanie, wytrzymałość oraz wygląd powierzchni po struganiu czy frezowaniu. Rozpoznanie rodzaju i wielkości ułatwia decyzję o dalszym wykorzystaniu materiału.
Kształt pomaga w opisie (np. okrągły, owalny, pasmowy/skrzydlaty), ale sama nazwa "szpilkowy" odnosi się do kategorii wielkości. Dlatego wydłużone sęki zwykle nie będą szpilkowe, bo nie są punktowe, ale najważniejsze w klasyfikacji szpilkowego jest to, że jest najmniejszy.
Ćwicz na ilustracjach: porównuj wielkości, kształty i położenie sęków na różnych płaszczyznach. Zrób własną ściągę pojęć: szpilkowy, ołówkowy, mały/średni/duży, zdrowy/martwy. Na egzaminie stosuj procedurę: najpierw identyfikuj cechę kluczową z definicji, potem dopasuj ją do obrazu.
Sęk pasmowy (skrzydlaty) jest wydłużony i "ciągnie się" wzdłuż włókien, często wygląda jak smuga. Mały sęk (w tym szpilkowy) jest raczej punktowy lub krótko-okrągły. W praktyce patrzy się na proporcje: jeśli wada jest dłuższa niż szersza i tworzy pasmo, to nie jest szpilkowa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Sęk szpilkowy to najmniejszy sęk – ma punktowy wygląd i bardzo małą średnicę (jak "główka szpilki")."

Materiały:

  • Podręczniki do technologii drewna i materiałoznawstwa drzewnego (działy: wady drewna, sęki)
  • Atlas/ilustrowany katalog wad drewna używany w nauczaniu zawodowym
  • Materiały szkolne dotyczące sortowania tarcicy i oceny jakości drewna (ćwiczenia z rozpoznawania wad)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego