KWALIFIKACJA MEC5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 8.
Na rysunku wiertła krętego w płaszczyźnie tylnej cyfrą 4 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat wiertła krętego, widzianego w płaszczyźnie tylnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnia przyłożenia to powierzchnia znajdująca się za krawędzią tnącą, współpracująca z obrabianą powierzchnią i decydująca m.in. o tarciu oraz zużyciu ostrza. W widoku w płaszczyźnie tylnej oznaczenie dotyczy właśnie tej powierzchni, a nie elementów liniowych (krawędzi) ani wąskich pasów jak łysinka.

Pełne wyjaśnienie:

W geometrii wiertła krętego powierzchnia przyłożenia (często rozumiana jako "flank face") to ta część ostrza, która znajduje się bezpośrednio za krawędzią tnącą w kierunku ruchu skrawania. Jej rola jest praktyczna: wpływa na wielkość tarcia o świeżo obrobioną powierzchnię, odprowadzanie ciepła oraz tempo zużycia ostrza. W rysunkach wykonywanych w określonej płaszczyźnie (tu: płaszczyzna tylna) elementy geometrii są przedstawiane tak, by można było odczytać, która część narzędzia "stoi za" krawędzią tnącą.

Dlatego odpowiedź "powierzchnię przyłożenia" jest właściwa: pytanie dotyczy oznaczenia powierzchni, a nie krawędzi (linii) ani charakterystycznego wąskiego pasa na zewnętrznej części wiertła.

  • "łysinkę" łatwo pomylić z powierzchnią przyłożenia, bo również jest elementem powierzchniowym. Łysinka to jednak wąski pas na obwodzie wiertła, związany z prowadzeniem wiertła i kontaktem z ścianką otworu; nie jest ogólną powierzchnią za krawędzią tnącą w sensie geometrii ostrza.
  • "krawędź tnącą" to element liniowy (granica przecięcia powierzchni), a pytanie dotyczy oznaczenia powierzchni w widoku. Uczniowie często wybierają ją, bo kojarzy się bezpośrednio ze skrawaniem, ale nie odpowiada typowi elementu wskazywanemu jako "powierzchnia".
  • "ścin" (spotykany w materiałach jako nazwa elementu związanego z częścią środkową/okolicą osi) nie opisuje standardowo powierzchni przyłożenia w tym ujęciu widoku. To odpowiedź wybierana zwykle przy zgadywaniu lub gdy ktoś nie rozróżnia nazw elementów wiertła.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści występuje "oznaczono powierzchnię", najpierw odrzuć odpowiedzi będące krawędzią (linią) i sprawdź, czy pozostałe pojęcia są powierzchniami funkcjonalnymi wiertła (przyłożenia, natarcia, łysinka) oraz czy pasują do podanego widoku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powierzchnia przyłożenia to powierzchnia znajdująca się za krawędzią tnącą, która podczas wiercenia ma kontakt (bezpośredni lub pośredni) z obrabianą powierzchnią. Jej geometria wpływa na tarcie, nagrzewanie i zużycie ostrza oraz jakość otworu.
Powierzchnia natarcia jest "przed" krawędzią tnącą i po niej spływa wiór. Powierzchnia przyłożenia jest "za" krawędzią i odpowiada za luz oraz tarcie o obrabiany materiał. Na rysunkach pomaga kierunek skrawania i położenie krawędzi.
Widok w płaszczyźnie tylnej pozwala ocenić elementy związane z luzem i kontaktem z obrabianą powierzchnią, czyli m.in. powierzchnię przyłożenia. Dzięki temu łatwiej powiązać rysunek z praktyką: tarciem, temperaturą i zużyciem ostrza podczas wiercenia.
Łysinka to wąski pas na obwodzie wiertła, który pomaga prowadzić narzędzie w otworze i stabilizuje wiercenie. Bywa mylona z innymi powierzchniami, ale ma charakter "pasa prowadzącego" na zewnętrznej części, a nie jest główną powierzchnią ostrza za krawędzią.
Zbyt mały luz powoduje wzrost tarcia między wiertłem a materiałem, co zwiększa temperaturę, przyspiesza zużycie i może pogorszyć jakość otworu (chropowatość, przypalenia). W praktyce często objawia się piszczeniem, szybkim tępieniem i większym zapotrzebowaniem na moc.
Nie. Krawędź tnąca jest linią przecięcia powierzchni narzędzia, która faktycznie skrawa materiał. Powierzchnia przyłożenia jest powierzchnią leżącą za tą krawędzią. W testach to częsta pułapka: pytanie o "powierzchnię" nie dotyczy "krawędzi".
Najczęściej mylone są: powierzchnia przyłożenia z natarcia oraz łysinka z powierzchnią przyłożenia. Mechanizm błędu zwykle wynika z podobnych nazw i zbyt pobieżnego czytania rysunku (brak uwzględnienia płaszczyzny widoku). Pomaga nauka na schematach.
Najlepiej pracować na kilku typach rysunków: widok ogólny, przekrój oraz płaszczyzny opisowe. Najpierw zaznacz krawędź tnącą, potem określ "przed" (natarcie) i "za" (przyłożenie) względem skrawania. Na koniec dopasuj łysinkę jako pas na obwodzie.
Sprawdza się ją podczas oceny zużycia narzędzia, doboru parametrów wiercenia i po ostrzeniu. Jeżeli wiertło szybko się tępi lub otwór ma złą jakość, oględziny powierzchni przyłożenia (ślady tarcia, przypalenia) pomagają ustalić przyczynę problemu.
1) Zwróć uwagę, czy pytanie dotyczy powierzchni czy krawędzi. 2) Sprawdź, w jakiej płaszczyźnie jest pokazany element. 3) Odrzuć odpowiedzi, które nie pasują typem (linia vs powierzchnia). 4) Szukaj relacji "za krawędzią".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powierzchnia przyłożenia to powierzchnia znajdująca się za krawędzią tnącą, współpracująca z obrabianą powierzchnią i decydująca m.in. o tarciu oraz zużyciu ostrza.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii skrawania (geometria narzędzi)
  • Atlas/rysunki budowy wiertła krętego z opisem elementów
  • Ćwiczenia: identyfikacja elementów narzędzi na rysunkach w różnych płaszczyznach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego