Efekt stroboskopowy pojawia się przy oświetleniu lampami wyładowczymi (np. fluorescencyjnymi) zasilanymi prądem przemiennym. Strumień świetlny takich lamp nie jest idealnie stały: w pobliżu przejść napięcia/prądu przez zero świecenie słabnie, co w praktyce daje okresowe "pulsowanie" światła. Przy elementach wirujących (tokarki, wiertarki, wentylatory) może to powodować złudzenie spowolnienia albo zatrzymania ruchu, co stanowi zagrożenie.
Układ antystroboskopowy typu "duo" wykorzystuje dwie lampy pracujące równolegle, ale z różnym przesunięciem fazowym prądów w każdej gałęzi. Dzięki temu, gdy w jednej lampie chwilowo spada strumień świetlny, druga jest w innym punkcie przebiegu i świeci silniej. Suma oświetlenia w pomieszczeniu jest wtedy bardziej ciągła.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: Kondensator 4?
Kondensator oznaczony jako 4 jest włączony szeregowo w jednej z gałęzi. Element pojemnościowy powoduje, że prąd w tej gałęzi jest przesunięty w fazie względem gałęzi o charakterze indukcyjnym. To właśnie to przesunięcie fazowe między gałęziami jest mechanizmem eliminacji efektu stroboskopowego w układzie "duo".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Zapłonnik 3 – jego zadaniem jest zainicjowanie zapłonu (startu) lampy. Nie służy do "fazowania" prądów dwóch lamp w pracy ustalonej, więc nie jest elementem likwidującym efekt stroboskopowy.
- Kondensator 1 – jest włączony równolegle do zasilania i typowo pełni rolę kompensacji mocy biernej (poprawa współczynnika mocy). Taki kondensator nie wprowadza wymaganego przesunięcia fazowego między dwiema lampami, bo nie jest elementem szeregowym jednej gałęzi.
- Dławik 2 – dławik (statecznik) ogranicza prąd i stabilizuje wyładowanie w lampie. Jest kluczowy dla poprawnej pracy świetlówki, ale sam z siebie nie realizuje idei "jedna gałąź indukcyjna, druga pojemnościowa", jeśli nie ma kondensatora szeregowego w drugiej gałęzi.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada hasło "przesunięcie fazowe" w obwodzie AC, szukaj elementu pojemnościowego lub indukcyjnego włączonego tak, aby zmienić fazę prądu w danej gałęzi. W układzie antystroboskopowym "duo" kluczowy jest kondensator szeregowy.
