W zadaniu rozpoznaje się typ regulatora na podstawie odpowiedzi czasowej układu regulacji pokazanej na rysunku. Kluczowe jest skojarzenie, jak poszczególne człony regulatora wpływają na kształt przebiegu (narastanie, przeregulowanie, tłumienie oraz uchyb ustalony).
Regulator PI składa się z członu proporcjonalnego (P) oraz całkującego (I). Człon całkujący sumuje uchyb w czasie, co w typowych układach powoduje redukcję lub eliminację uchybu ustalonego po skoku wartości zadanej. Jednocześnie dodanie całkowania często pogarsza dynamikę: może pojawić się większe przeregulowanie i dłuższy czas ustalania, szczególnie gdy nastawy nie są dobrane ostrożnie.
Dlatego, gdy na rysunku przebieg oznaczony literą "R" wskazuje na zachowanie charakterystyczne dla PI (np. brak trwałego uchybu ustalonego przy jednoczesnym "mocniejszym" przeregulowaniu lub wolniejszym wygaszaniu), to właściwy wybór to "PI".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowej interpretacji przebiegów:
- "P" – regulator proporcjonalny zwykle nie usuwa całkowicie uchybu ustalonego w wielu obiektach (pozostaje odchyłka zależna od wzmocnienia). Przebieg bywa szybszy, ale z niezerowym błędem w stanie ustalonym.
- "PD" – człon różniczkujący poprawia tłumienie i "wyprzedza" zmiany, co często zmniejsza przeregulowanie i przyspiesza reakcję, ale nie zapewnia eliminacji uchybu ustalonego (brak całkowania).
- "PID" – łączy I (eliminacja uchybu) oraz D (lepsze tłumienie). Często daje przebieg z małym uchybem i jednocześnie lepszym tłumieniem niż PI. Jeśli "R" nie ma cech dodatkowego tłumienia typowego dla D, to "PID" jest mniej prawdopodobny.
Wskazówka egzaminacyjna: patrz nie tylko na szybkość narastania, ale też na to, czy po czasie uchyb znika (cecha członu I) oraz czy odpowiedź jest "bardziej stłumiona" (często efekt członu D). To zwykle pozwala odróżnić PI od P, PD i PID.
