KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Na schemacie elektrycznym numerem 33 oznaczono czujnik
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla elektromechanika pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik położenia przepustnicy dostarcza do sterownika silnika informację o stopniu otwarcia przepustnicy, co wpływa m.in. na dawkę paliwa i reakcję na przyspieszanie. Pozostałe czujniki dotyczą innych wielkości: temperatury, składu spalin (tlen) lub drgań spalania stukowego.

Pełne wyjaśnienie:

Czujniki w układzie sterowania silnikiem pełnią różne funkcje i są rozróżniane na schematach po symbolach, opisach oraz połączeniach z jednostką sterującą. Odpowiedź "położenia przepustnicy." wskazuje na czujnik, który mierzy stopień otwarcia przepustnicy (lub położenie jej osi) i przekazuje sygnał do ECU. Informacja ta jest wykorzystywana m.in. do wyznaczania obciążenia silnika, korekt dawki paliwa, kontroli biegu jałowego oraz oceny zapotrzebowania na moment obrotowy.

Odpowiedź "temperatury," jest niepoprawna w tym kontekście, ponieważ czujniki temperatury (np. cieczy chłodzącej lub powietrza dolotowego) informują o warunkach termicznych pracy silnika i służą do korekt rozruchu, wzbogacenia mieszanki czy strategii chłodzenia, a nie do bezpośredniego określania otwarcia przepustnicy.

Odpowiedź "spalania stukowego," dotyczy czujnika spalania stukowego (knock sensor), którego zadaniem jest wykrywanie charakterystycznych drgań/blokowych wibracji świadczących o spalaniu stukowym. Na tej podstawie ECU koryguje kąt wyprzedzenia zapłonu, aby chronić silnik. Jest to inny tor pomiarowy i inny cel diagnostyczno-sterujący niż w przypadku TPS.

Odpowiedź "tlenu." odnosi się do sondy lambda (czujnika tlenu) w układzie wydechowym, która mierzy zawartość tlenu w spalinach i umożliwia regulację składu mieszanki w pętli sprzężenia zwrotnego. Sonda lambda nie mierzy położenia przepustnicy, choć jej wskazania są pośrednio zależne od warunków pracy silnika.

Na egzaminie warto pamiętać, że poprawna identyfikacja elementu na schemacie zwykle wymaga sprawdzenia: (1) do jakiego sterownika lub złącza prowadzą przewody, (2) czy element ma zasilanie i masę oraz przewód sygnałowy, (3) gdzie w pojeździe typowo jest montowany (przepustnica vs wydech vs blok silnika).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik położenia przepustnicy (TPS) mierzy stopień otwarcia przepustnicy i przekazuje sygnał do ECU. Dzięki temu sterownik wie, jak bardzo kierowca "żąda" mocy, może dobrać dawkę paliwa, korygować bieg jałowy oraz oceniać zmiany obciążenia silnika.
TPS jest elementem przy przepustnicy i zwykle ma połączenia typowe dla czujnika położenia (zasilanie, masa, sygnał do ECU). Sonda lambda znajduje się w układzie wydechowym i jest połączona z wiązką idącą do wydechu; często ma też obwód grzałki, co widać na schemacie.
Czujnik spalania stukowego wykrywa drgania silnika związane ze spalaniem stukowym i pomaga ECU korygować zapłon. TPS nie mierzy drgań ani spalania, tylko położenie przepustnicy. To różne wielkości fizyczne i różne cele sterowania, więc na schemacie występują w innych miejscach.
Typowe objawy to: szarpanie przy przyspieszaniu, "dziura" w reakcji na gaz, niestabilne obroty jałowe, gorsza dynamika i czasem zapalona kontrolka silnika. Objawy mogą być podobne do innych usterek, dlatego ważna jest diagnostyka parametrów i instalacji na schemacie.
Najczęściej obserwuje się parametr położenia przepustnicy w danych bieżących: powinien zmieniać się płynnie wraz z ruchem pedału/przepustnicy. Skoki, przerwy lub brak reakcji sugerują usterkę czujnika, wiązki albo zasilania. Wynik porównuje się z innymi parametrami obciążenia.
Tak, ale w inny sposób. Czujnik temperatury służy ECU do korekt (np. rozruch na zimno, dogrzewanie, wzbogacenie), natomiast TPS informuje o zapotrzebowaniu na moment/obciążeniu w danej chwili. Oba wpływają na sterowanie, lecz mierzą zupełnie inne zjawiska.
Częste pomyłki to zgadywanie po nazwie zamiast analizy połączeń, mylenie sondy lambda z innymi czujnikami silnikowymi oraz nieuwzględnianie miejsca montażu. Warto śledzić przewody do ECU i sprawdzać, czy element ma obwód zasilania, masy i sygnału.
Pomyłka zdarza się, gdy na schemacie jest kilka czujników "położenia" (np. wału, wałka, pedału przyspieszenia). Wtedy kluczowe jest miejsce w układzie i sposób podłączenia: TPS dotyczy przepustnicy, a inne czujniki położenia odnoszą się do elementów rozrządu lub wejścia kierowcy.
W typowych rozwiązaniach spotyka się zasilanie odniesienia (np. napięcie referencyjne), masę oraz przewód sygnałowy, a w czujnikach podwójnych lub w systemach drive-by-wire liczba przewodów bywa większa (dwa tory sygnałowe). Na schemacie należy to potwierdzić połączeniami.
Ćwicz czytanie schematów: identyfikuj zasilanie, masę, sygnały do ECU i złącza. Ucz się funkcji podstawowych czujników silnika (TPS, lambda, spalania stukowego, temperatury) oraz ich typowych miejsc montażu. Na egzaminie najpierw analizuj połączenia, dopiero potem wybieraj odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Czujnik położenia przepustnicy dostarcza do sterownika silnika informację o stopniu otwarcia przepustnicy, co wpływa m.in. na dawkę paliwa i reakcję na przyspieszanie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do czytania schematów instalacji elektrycznej pojazdów (oznaczenia, symbole, łącza)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu czujników i elementów wykonawczych układu sterowania silnikiem
  • Instrukcje serwisowe (schematy) do przykładowych układów wtryskowych oraz ćwiczenia z identyfikacji elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego