KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 31.
W silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym strzałki na rysunku pokazują ustawienie wałków rozrządu w końcu suwu sprężania (GZP) dla tłoka
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek mechanizmu rozrządu w silniku czterocylindrowym w układzie rzędowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W końcu suwu sprężania danego cylindra oba zawory powinny być zamknięte, a krzywki wałków rozrządu nie powinny otwierać zaworów. Układ wskazany strzałkami odpowiada takiemu położeniu dla cylindra 1, więc poprawne jest wskazanie "pierwszego cylindra".

Pełne wyjaśnienie:

Koniec suwu sprężania w silniku czterosuwowym to moment tuż przed zapłonem, gdy mieszanka jest sprężona, a oba zawory danego cylindra są zamknięte. W praktyce oznacza to, że elementy rozrządu (krzywki wałka/wałków rozrządu) są ustawione tak, aby nie wymuszać otwierania zaworu ssącego ani wydechowego.

Dlatego, analizując rysunek ustawienia wałków rozrządu, szuka się takiej pozycji, w której dla wskazanego cylindra nie widać "nacisku" krzywek na popychacze/dźwigienki, a zawory pozostają w stanie spoczynku. Taki stan jest typowy właśnie dla sprężania (oraz przez część suwu pracy), w przeciwieństwie do sytuacji, gdy:

  • podczas ssania otwarty jest zawór dolotowy,
  • podczas wydechu otwarty jest zawór wylotowy,
  • w okolicy przejścia między wydechem a ssaniem występuje mijanka zaworów (jeden się domyka, drugi zaczyna się otwierać), co nie jest końcem sprężania.

Odpowiedź "pierwszego cylindra" jest poprawna, ponieważ wskazany na rysunku układ odpowiada końcowi sprężania właśnie dla cylindra 1 (zawory tego cylindra są w stanie zamkniętym, a rozrząd ustawiony symetrycznie względem faz otwarcia). Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo przypisują ten sam układ rozrządu innym cylindrom, mimo że w silniku rzędowym R4 poszczególne cylindry są przesunięte fazowo względem siebie. Typowym błędem jest utożsamienie końca sprężania z mijanką zaworów lub kierowanie się samą kolejnością cylindrów bez analizy, które zawory faktycznie są otwierane przez krzywki.

W zadaniach egzaminacyjnych warto stosować prostą kontrolę: koniec sprężania = oba zawory zamknięte. Jeśli na rysunku widać choćby częściowe otwieranie któregoś zaworu, to nie jest to koniec sprężania dla tego cylindra.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To faza tuż przed zapłonem, gdy tłok kończy sprężanie ładunku, a cylinder jest "zamknięty". W praktyce oba zawory (dolotowy i wylotowy) powinny być zamknięte, aby nie uciekało ciśnienie sprężania.
Szuka się położenia krzywek/wałków, w którym krzywka nie naciska na element sterujący zaworem (popychacz, dźwigienkę). Jeśli nie ma "unoszenia" mechanizmu zaworu, a profil krzywki jest odwrócony od popychacza, zawór jest zamknięty.
Oba zjawiska występują w okolicy zwrotnego położenia tłoka, więc łatwo założyć, że "przy górze" zawsze jest sprężanie. Mijanka dotyczy jednak przejścia wydech–ssanie i wiąże się z częściowym otwarciem zaworów, co wyklucza sprężanie.
Podczas ssania otwiera się zawór dolotowy, aby do cylindra napłynęło powietrze lub mieszanka. Zawór wylotowy powinien być zamknięty. Na rysunkach rozrządu widać to jako "pracę" krzywki dolotowej na mechanizm zaworu.
Podczas wydechu otwarty jest zawór wylotowy, aby spaliny mogły opuścić cylinder. Zawór dolotowy jest wtedy zasadniczo zamknięty (poza obszarem mijanki). Na rysunku będzie widać oddziaływanie krzywki wydechowej.
Dla danego cylindra – tak, idea jest stała: oba zawory mają być zamknięte. Jednak w silniku wielocylindrowym różne cylindry są przesunięte fazowo, więc ten sam rysunek ustawienia wałków nie musi oznaczać końca sprężania dla każdego cylindra.
Podczas montażu rozrządu ustawia się wał korbowy i wałki rozrządu w położeniach referencyjnych. Weryfikacja, czy dany cylinder jest na końcu sprężania, pomaga potwierdzić poprawną synchronizację i zmniejsza ryzyko przestawienia faz.
Przy pomiarze sprężania i próbach szczelności cylindrów. Aby wynik był miarodajny, zawory muszą być zamknięte. Jeśli pomiar wykonasz w okolicy mijanki, ciśnienie "ucieknie" i możesz błędnie uznać silnik za zużyty.
Najczęściej patrzą tylko na położenie tłoka, a nie na stan zaworów, albo zakładają, że "pierwszy cylinder" jest zawsze punktem odniesienia niezależnie od rysunku. Częsty jest też błąd: sprężanie vs mijanka zaworów.
Najszybciej: sprawdź, dla którego cylindra oba zawory są zamknięte (brak oddziaływania krzywek na mechanizm zaworowy). Dodatkowo można potwierdzić to wzrostem ciśnienia w cylindrze lub "luzem" na obu zaworach w zależności od konstrukcji.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W końcu suwu sprężania danego cylindra oba zawory powinny być zamknięte, a krzywki wałków rozrządu nie powinny otwierać zaworów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dotyczące rozrządu i faz pracy silnika czterosuwowego (schematy faz zaworowych)
  • Instrukcje serwisowe producentów dotyczące ustawiania rozrządu (procedury ogólne)
  • Podręczniki do diagnostyki silników spalinowych w zakresie synchronizacji wału i wałków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego