KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Na schemacie instalacji antenowej cyfrą 4 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat instalacji antenowej, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozgałęźnik trzykrotny to element pasywny służący do podziału jednego toru sygnału antenowego na trzy wyjścia do odbiorników/gniazd. Wzmacniacz byłby elementem aktywnym podnoszącym poziom sygnału, antena jest źródłem sygnału, a zwrotnica służy do łączenia/rozdzielania pasm, nie do prostego podziału na 3 tory.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach antenowych (RTV/SAT) spotyka się elementy pasywne (nie wymagają zasilania) oraz aktywne (wymagają zasilania i realizują wzmocnienie). Rozgałęźnik trzykrotny jest typowym elementem pasywnym, którego zadaniem jest podział jednego sygnału wejściowego na trzy niezależne wyjścia. Taki podział jest stosowany np. wtedy, gdy jeden sygnał z anteny (lub z innego fragmentu instalacji) ma trafić do trzech gniazd abonenckich lub trzech odbiorników.

Dlaczego nie jest to "wzmacniacz"? Wzmacniacz antenowy ma za zadanie zwiększyć poziom sygnału (kompensować straty kabla i rozdziału) i jest elementem aktywnym. Sam fakt, że sygnał jest rozprowadzany na kilka torów, nie oznacza wzmocnienia – przeciwnie, każdy podział wprowadza tłumienie, więc rozgałęźnik zwykle obniża poziom na wyjściach w porównaniu do wejścia.

Dlaczego nie jest to "antena odbiorcza"? Antena stanowi źródło sygnału (odbiera falę elektromagnetyczną i zamienia ją na sygnał elektryczny) i na schematach jest zwykle umieszczana na początku toru. Element oznaczony numerem w środku instalacji, do którego dochodzi jeden przewód i wychodzą trzy, odpowiada funkcji rozdziału, a nie odbioru sygnału z eteru.

Dlaczego nie jest to "zwrotnica"? Zwrotnica (diplexer/triplexer w zależności od wykonania) służy do sumowania lub rozdzielania sygnałów według pasm częstotliwości (np. VHF/UHF, RTV/SAT), a nie do prostego "rozdania" tego samego pasma na kilka identycznych wyjść. Na schemacie zwrotnica jest stosowana tam, gdzie łączy się różne tory/pasma, a nie tam, gdzie potrzebne są trzy równorzędne wyjścia tego samego sygnału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widać jedno wejście i kilka wyjść bez zaznaczeń zasilania, najpierw rozważ rozgałęźnik. Gdy występuje zasilanie lub opis wzmocnienia, wtedy pasuje wzmacniacz. Gdy pojawiają się różne tory/pasma (np. dwa wejścia z różnych anten), wtedy rozważ zwrotnicę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozgałęźnik trzykrotny to pasywny element instalacji RTV, który dzieli jeden sygnał wejściowy na trzy wyjścia. Stosuje się go do rozprowadzenia sygnału do kilku gniazd lub odbiorników. Każdy podział powoduje tłumienie, więc poziom na wyjściach jest niższy niż na wejściu.
Rozgałęźnik zwykle ma jedno wejście i kilka wyjść oraz nie wymaga zasilania (brak symboli zasilania). Wzmacniacz jest elementem aktywnym – na schematach bywa oznaczany jako blok wzmacniający i często ma doprowadzenie zasilania. Funkcyjnie: wzmacniacz zwiększa poziom, rozgałęźnik tylko dzieli.
Podział mocy sygnału na kilka wyjść oznacza, że energia jest "rozsiewana" na więcej torów. Dodatkowo sam element i złącza wprowadzają straty. W efekcie na każdym wyjściu występuje tłumienie względem wejścia. Dlatego przy dużych stratach kabli lub wielu gniazdach rozważa się wzmacniacz.
Zwrotnica to element służący do sumowania lub rozdzielania sygnałów według pasm częstotliwości (np. z różnych anten). Stosuje się ją, gdy trzeba połączyć sygnały z dwóch torów w jeden kabel albo rozdzielić je na końcu instalacji. Nie służy do prostego podziału jednego pasma na 2–3 wyjścia.
Rozgałęźnik montuje się w punkcie, w którym jeden przewód z anteny (lub z pionu/skrzynek) ma zasilić kilka odgałęzień do pomieszczeń. Praktycznie bywa to skrzynka teletechniczna, strych, rozdzielnia multimedialna lub miejsce przed rozprowadzeniem przewodów do gniazd. Ważne jest zachowanie dobrych złączy i ekranowania.
Typowy rozgałęźnik trzykrotny jest elementem pasywnym i nie wymaga zasilania. Zasilania wymagają wzmacniacze oraz niektóre elementy aktywne. Uwaga praktyczna: w instalacjach spotyka się rozgałęźniki "przelotowe" dla zasilania wzmacniacza/anteny aktywnej, ale nadal sam podział sygnału nie jest wzmocnieniem.
Najczęściej myli się rozgałęźnik ze zwrotnicą (bo oba mają kilka złączy) albo uznaje się, że skoro sygnał jest rozdzielany, to "musi być wzmacniacz". Pomaga analiza funkcji: rozgałęźnik daje kilka równorzędnych wyjść, zwrotnica rozdziela/sumuje pasma, a wzmacniacz ma rolę podniesienia poziomu sygnału.
Rozgałęźnik wprowadza tłumienie, więc przy słabszym sygnale może pogorszyć odbiór (pikselizacja w DVB-T, szumy w FM). Przy dobrym sygnale zwykle działa poprawnie. Gdy poziom jest na granicy, rozwiązaniem może być skrócenie/usprawnienie okablowania, zastosowanie lepszego rozgałęźnika lub wzmacniacza w odpowiednim miejscu.
W praktyce liczą się m.in. pasmo pracy (zakres częstotliwości), tłumienie na wyjściach, separacja między wyjściami oraz ekranowanie. Na egzaminie często sprawdza się rozumienie funkcji: podział sygnału na kilka torów oraz świadomość, że podział powoduje straty, a nie wzmocnienie.
Nie. Numeracja (np. "4") jest zależna od konkretnego rysunku i jego legendy. W innym schemacie "4" może oznaczać zupełnie inny element. Dlatego w zadaniach trzeba odnosić się do załączonej ilustracji/legendy. Jeśli ilustracja jest niedostępna, pytanie staje się niejednoznaczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozgałęźnik trzykrotny to element pasywny służący do podziału jednego toru sygnału antenowego na trzy wyjścia do odbiorników/gniazd."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Splitter (radio frequency) – opis funkcji rozdzielania sygnału RF, https://en.wikipedia.org/wiki/Splitter_(radio_frequency) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): Wzmacniacz antenowy – charakterystyka elementu aktywnego w torze antenowym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wzmacniacz_antenowy - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN): Diplexer – rozdzielanie/sumowanie sygnałów według pasm, https://en.wikipedia.org/wiki/Diplexer - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do instalacji RTV-SAT (symbole i schematy blokowe)
  • Karty katalogowe rozgałęźników/zwrotnic (parametry: tłumienie, pasmo, separacja)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni montażu instalacji RTV (ćwiczenia ze schematami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego