KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 15.
Na schemacie przedstawiono budowę gazomierza przemysłowego typu
Ilustracja przedstawia schemat budowy gazomierza przemysłowego typu turbinowego, co jest związane z kwalifikacją TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gazomierz turbinowy rozpoznaje się po obecności wirnika/turbiny, której prędkość obrotowa jest związana z natężeniem przepływu gazu. Na schemacie tego typu urządzenia kluczowe są elementy toru przepływu oraz część pomiarowa z turbiną, a nie układ komór wyporowych charakterystyczny dla rozwiązań rotacyjnych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o rozpoznanie typu gazomierza przemysłowego na podstawie schematu budowy. Gazomierz turbinowy to urządzenie, w którym przepływ gazu powoduje obrót elementu wirującego (turbiny/wirnika). Liczba obrotów w jednostce czasu jest powiązana z przepływem, a po przeliczeniu pozwala wyznaczyć objętość gazu, która przepłynęła przez przyrząd. Na schematach typowo widoczny jest tor przepływu oraz część pomiarowa z elementem wirującym.

Odpowiedź "turbinowego" jest poprawna, jeżeli na schemacie widać element turbiny (wirnik) umieszczony w kanale przepływowym oraz rozwiązania typowe dla konstrukcji turbinowej.

  • Odpowiedź "rotorowego" jest błędna, gdyż w gazomierzach rotacyjnych (wyporowych) kluczowe są komory wyporowe i rotory o określonej geometrii, które odmierzają porcje objętości. Ich schematy zwykle eksponują dwie współpracujące bryły/rotory i przestrzenie wyporowe, a nie turbinę w strumieniu.
  • Odpowiedź "wirowego" jest błędna, ponieważ przepływomierze wirowe bazują na zjawisku odrywania wirów i częstotliwości zawirowań za przeszkodą w strumieniu. Schemat takich urządzeń koncentruje się na przegrodzie (bluff body) i czujniku drgań/ciśnienia, a nie na wirniku turbiny.
  • Odpowiedź "zwężkowego" jest błędna, bo rozwiązania zwężkowe opierają się na pomiarze spadku ciśnienia na zwężce (np. kryzie/dyszy/zwężce Venturiego). Na schemacie dominują elementy zwężki i króćce ciśnieniowe, a nie część wirująca.

Na egzaminie warto ćwiczyć rozpoznawanie urządzeń po cechach konstrukcyjnych: obecność wirnika (turbinowy), komór wyporowych/rotorów (rotacyjny), przegrody generującej wiry (wirowy) albo zwężki i poboru ciśnień (zwężkowy). Dzięki temu nawet uproszczony schemat pozwala wybrać jedną, właściwą odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gazomierz turbinowy to przyrząd do pomiaru ilości (objętości) gazu, w którym przepływ wprawia w ruch turbinę/ wirnik. Zliczając obroty i przeliczając je na przepływ, można określić zużycie gazu w instalacjach o większych wydajnościach, typowo przemysłowych.
Szukaj elementu wirującego w torze przepływu: turbiny (wirnika) oraz układu, który przenosi informację o obrotach do części rejestrującej. Na schematach nie dominuje "komora wyporowa", tylko kanał przepływowy z częścią wirującą.
Gazomierz rotacyjny (wyporowy) odmierza porcje objętości w komorach wyporowych dzięki współpracującym rotorom. Turbinowy działa inaczej: mierzy zależność prędkości obrotowej turbiny od przepływu. Inna zasada pracy oznacza inną budowę i inne cechy na schemacie.
Zwykle chodzi o rozwiązania przeznaczone do większych strumieni gazu i pracy w instalacjach technologicznych lub sieciach. W praktyce często spotyka się typy turbinowe i rotacyjne. Na egzaminie "przemysłowy" sugeruje większą wydajność, ale kluczowa jest identyfikacja po budowie.
W rozwiązaniu wirowym istotna jest przeszkoda w strumieniu (generator wirów) i czujnik rejestrujący częstotliwość zawirowań, a nie wirnik. W turbinowym kluczowy jest obracający się wirnik/turbina. Na schemacie: wirowy pokaże czujnik i przeszkodę, turbinowy – turbinę.
W ujęciu funkcjonalnym "zwężkowy" odnosi się do pomiaru przepływu przez spadek ciśnienia na zwężce (np. kryzie/dyszy). Taki układ może być elementem systemu pomiarowego, ale na schemacie będzie widać zwężkę i punkty poboru ciśnienia, a nie mechanizm z wirnikiem.
Najczęstsze pomyłki wynikają z patrzenia tylko na ogólny kształt obudowy i ignorowania kluczowego elementu pomiarowego. Drugi błąd to kierowanie się brzmieniem nazwy (np. "wirowy" vs "turbinowy"), zamiast sprawdzenia, czy na schemacie jest wirnik, komory wyporowe czy zwężka.
Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest pomiar większych przepływów i stabilna praca w układach przemysłowych oraz sieciach. Dobór zależy od zakresu przepływu, warunków instalacji i wymagań pomiarowych. Na egzaminie liczy się rozumienie zasady: przepływ napędza turbinę.
Ucz się cech rozpoznawczych: turbinowy (wirnik), rotacyjny (komory wyporowe/rotory), wirowy (generator wirów i czujnik), zwężkowy (zwężka i króćce ciśnieniowe). Warto przejrzeć wiele schematów, nie tylko opisy.
Nie w sposób pewny. To pytanie sprawdza umiejętność identyfikacji na podstawie budowy, więc schemat jest kluczowym źródłem informacji. Sama znajomość nazw nie wystarcza, jeśli nie umiesz powiązać nazwy z charakterystycznym elementem konstrukcyjnym widocznym na rysunku.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Gazomierz turbinowy rozpoznaje się po obecności wirnika/turbiny, której prędkość obrotowa jest związana z natężeniem przepływu gazu."

Źródła:

  • Wikipedia: "Gazomierz turbinowy" (hasło encyklopedyczne) https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazomierz_turbinowy - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Gazomierz rotacyjny" (hasło encyklopedyczne) https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazomierz_rotacyjny - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe gazomierzy turbinowych oraz rotacyjnych (materiały producentów)
  • Podręczniki i skrypty z metrologii/urządzeń pomiarowych w gazownictwie (rozdziały o gazomierzach przemysłowych)
  • Zestawy rysunków/schematów budowy gazomierzy do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego