KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Na schemacie przedstawiono budowę ustroju i symbol graficzny miernika
Ilustracja przedstawia schemat budowy miernika elektrodynamicznego, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miernik elektrodynamiczny rozpoznaje się po ustroju z dwoma uzwojeniami: cewką(ami) nieruchomą(i) oraz cewką ruchomą, które wytwarzają moment zależny od prądów w obu uzwojeniach. Dzięki temu taki ustrój może pracować przy prądzie stałym i przemiennym. Pozostałe ustroje mają inne elementy charakterystyczne (np. magnes stały, rdzeń lub tarczę).

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to elektrodynamicznego, ponieważ ustrój elektrodynamiczny opiera się na oddziaływaniu pól magnetycznych dwóch cewek: uzwojenia nieruchomego (cewka prądowa) oraz uzwojenia ruchomego (cewka napięciowa lub pomiarowa). Moment wychylający jest skutkiem wzajemnego oddziaływania prądów w tych uzwojeniach, co jest typową cechą tej grupy przyrządów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Indukcyjnego – ustrój indukcyjny wiąże się z działaniem zjawisk indukcji elektromagnetycznej i jest kojarzony z przyrządami przeznaczonymi głównie do prądu przemiennego; konstrukcyjnie wyróżniają go inne elementy (np. układ magnetyczny odpowiedni dla zjawisk indukcyjnych), a nie klasyczny układ dwóch cewek jak w elektrodynamicznym.
  • Magnetoelektrycznego – w ustroju magnetoelektrycznym kluczowym elementem jest magnes stały i cewka ruchoma w jego polu. To bardzo częsty typ w miernikach wskazówkowych do prądu stałego, ale jego rozpoznanie opiera się na obecności magnesu stałego, a nie na parze cewek oddziałujących ze sobą.
  • Elektromagnetycznego – ustrój elektromagnetyczny (np. z żelazem ruchomym) wykorzystuje przyciąganie/odpychanie elementu ferromagnetycznego w polu cewki. Charakterystyczny jest rdzeń lub element żelazny zmieniający położenie, co odróżnia go od ustroju elektrodynamicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz "cewka stała + cewka ruchoma" bez magnesu stałego i bez elementu żelaznego typowego dla przyciągania, najczęściej wskazuje to na ustrój elektrodynamiczny. Jeżeli natomiast jest wyraźny magnes stały – rozważ magnetoelektryczny, a gdy jest element żelazny/rdzeń – elektromagnetyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miernik elektrodynamiczny to analogowy przyrząd pomiarowy, którego ustrój wykorzystuje oddziaływanie dwóch uzwojeń: cewki nieruchomej i cewki ruchomej. Moment wychylający wskazówkę zależy od prądów w obu cewkach, dlatego ten typ spotyka się m.in. w pomiarach AC i DC.
Szukaj układu z cewką nieruchomą (często jako para cewek) oraz cewką ruchomą połączoną z mechanizmem wskazówki. Brak wyraźnego magnesu stałego i brak elementu żelaznego typowego dla przyciągania to ważne wskazówki odróżniające od innych ustrojów.
Ustrój magnetoelektryczny działa dzięki magnesowi stałemu i cewce ruchomej w jego polu. Ustrój elektrodynamiczny nie opiera się na magnesie stałym, tylko na wzajemnym oddziaływaniu pól dwóch cewek. To różnica konstrukcyjna, która wpływa też na zastosowania i własności.
W elektromagnetycznym kluczowy jest element ferromagnetyczny (np. żelazko ruchome), który jest przyciągany lub odpychany przez pole cewki. W elektrodynamicznym moment powstaje przez oddziaływanie cewki ruchomej i nieruchomej, bez typowego elementu żelaznego jako części ruchomej.
Przyrządy indukcyjne kojarzy się głównie z pomiarami w obwodach prądu przemiennego, gdzie istotne są zjawiska indukcji. W zadaniach egzaminacyjnych odróżnia się je od elektrodynamicznych po innych cechach budowy (brak klasycznego układu dwóch cewek współdziałających).
Najczęściej mylą cewki (bo występują w wielu ustrojach) oraz symbolicznie narysowane elementy magnetyczne. Błąd polega na rozpoznaniu "po jednym szczególe". Warto sprawdzić, czy jest magnes stały, element żelazny, czy układ dwóch cewek: nieruchomej i ruchomej.
Tak, w ujęciu ogólnym ustroje elektrodynamiczne są stosowane w pomiarach AC (i często także DC), ponieważ moment zależy od oddziaływania prądów w uzwojeniach. W praktyce zastosowanie zależy od konkretnej konstrukcji przyrządu i sposobu włączenia w układ pomiarowy.
Ustrój elektrodynamiczny jest klasycznie kojarzony z przyrządami, które mają dobrze odwzorowywać wielkości w obwodach elektrycznych, np. w miernikach laboratoryjnych lub panelowych. W nauczaniu często pojawia się przy omawianiu zasad działania watomierzy i pomiarów mocy.
Bo egzamin sprawdza umiejętność identyfikacji przyrządu na podstawie dokumentacji: schematów i oznaczeń graficznych. W praktyce serwisowej i montażowej spotyka się oba typy informacji, a uczeń powinien umieć je powiązać z właściwą nazwą ustroju.
Skup się na cechach konstrukcyjnych: magnes stały → magnetoelektryczny; element żelazny/rdzeń ruchomy → elektromagnetyczny; dwie cewki (nieruchoma i ruchoma) → elektrodynamiczny. Dopiero potem dopasuj symbol. To ogranicza zgadywanie i poprawia skuteczność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Miernik elektrodynamiczny rozpoznaje się po ustroju z dwoma uzwojeniami: cewką(ami) nieruchomą(i) oraz cewką ruchomą, które wytwarzają moment zależny od prądów w obu uzwojeniach."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Miernik elektrodynamiczny" – opis zasady działania i budowy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Miernik_elektrodynamiczny (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Ustrój magnetoelektryczny" – cechy rozpoznawcze (magnes stały, cewka ruchoma), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ustr%C3%B3j_magnetoelektryczny (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (en): "Moving-iron instrument" – zasada przyrządów elektromagnetycznych (żelazo ruchome), https://en.wikipedia.org/wiki/Moving_iron_instrument (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (rozdziały: ustroje mierników analogowych)
  • Notatki/lekcje z elektrotechniki dotyczące przyrządów pomiarowych wskazówkowych
  • Karty katalogowe starszych przyrządów panelowych (opis: typ ustroju i zasada działania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego