KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 24.

Na schemacie przedstawiono dwa rezystory R1 i R2.

R1R2

Jaki jest sposób połączenia rezystorów R1 i R2?

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie szeregowe oznacza, że elementy są włączone jeden za drugim w tej samej gałęzi, bez rozgałęzień. W pokazanym schemacie prąd musiałby przepłynąć kolejno przez R1 i następnie przez R2, więc jest to układ szeregowy, a nie równoległy.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach ideowych o rodzaju połączenia decyduje topologia, czyli to, czy w obwodzie występują rozgałęzienia (gałęzie równoległe) oraz ile jest węzłów wspólnych dla elementów.

Odpowiedź "Połączenie szeregowe" jest poprawna, ponieważ rezystory R1 i R2 są umieszczone jeden za drugim w tej samej ścieżce przewodzenia. Między lewym i prawym węzłem nie ma rozgałęzienia: aby "przejść" z lewej strony na prawą, prąd musi kolejno przejść przez R1, a następnie przez R2. To odpowiada definicji połączenia szeregowego: ten sam prąd płynie przez wszystkie elementy, a spadki napięć sumują się.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Połączenie równoległe" wymaga, aby oba rezystory były podłączone między te same dwa węzły (miały wspólne początki i końce), tworząc dwie alternatywne gałęzie. Na schemacie nie ma dwóch gałęzi – jest tylko jedna droga.
  • "Połączenie mieszane" oznacza jednoczesne występowanie fragmentu szeregowego i równoległego (co najmniej trzy elementy albo wyraźne rozgałęzienie). Przy dwóch rezystorach w jednej gałęzi bez rozdzielenia przewodu nie ma podstaw do takiej klasyfikacji.
  • "Połączenie mostkowe" (układ mostka) wymaga co najmniej czterech elementów tworzących charakterystyczny układ z "poprzeczką" (gałęzią łączącą węzły pośrednie). Samo zestawienie dwóch rezystorów w jednej linii nie spełnia tych warunków.

W praktyce (także w układach sterowania spotykanych przy instalacjach gazowych) rozróżnienie szeregowo/równolegle pomaga przewidywać skutki awarii: przerwa w obwodzie szeregowym przerywa działanie całości, a w obwodzie równoległym jeden odbiornik może działać mimo uszkodzenia drugiego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe to układ, w którym elementy są włączone jeden za drugim w tej samej gałęzi. Przez wszystkie elementy płynie ten sam prąd, a spadki napięć na elementach sumują się. Przykładem jest ciąg dwóch rezystorów ustawionych "w linii" bez rozgałęzień.
Połączenie równoległe występuje wtedy, gdy elementy są podłączone między te same dwa węzły, tworząc rozgałęzienie (dwie lub więcej gałęzi). Napięcie na elementach jest takie samo, a prądy w gałęziach sumują się w węźle. Na schemacie szukaj "widełek" przewodów.
W szeregu prąd jest jednakowy w każdym elemencie, a napięcia się dodają; opory (dla rezystorów) sumują się. W równoległym napięcie jest jednakowe na każdej gałęzi, a prądy się dodają; opór zastępczy jest mniejszy od najmniejszego oporu gałęzi.
Węzły pokazują, które końce elementów są połączone elektrycznie. Dwa elementy są równoległe, gdy mają wspólne te same dwa węzły. Są szeregowe, gdy łączą się "koniec z początkiem" bez rozgałęzienia w punkcie połączenia. Patrzenie tylko na ułożenie na rysunku bywa mylące.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie szeregu z równoległym na podstawie wyglądu rysunku zamiast analizy rozgałęzień, nieuwzględnianie węzłów, a także błędne rozpoznawanie symboli elementów. Warto zawsze sprawdzić, czy istnieje więcej niż jedna droga przepływu prądu.
Nie. Omomierz mierzy opór poprzez podanie własnego małego napięcia/prądu pomiarowego, dlatego wymaga odłączenia zasilania i odizolowania mierzonego elementu od obwodu. Pomiar w obwodzie pod napięciem może dać błędny wynik i grozi uszkodzeniem miernika.
Amperomierz podłącza się szeregowo z elementem, przez który chcesz zmierzyć prąd. Ma bardzo małą rezystancję wewnętrzną, więc podłączenie go równolegle może spowodować zwarcie. W praktyce często używa się multimetru w trybie A, pamiętając o właściwym gnieździe pomiarowym.
Woltomierz podłącza się równolegle do elementu lub między dwa punkty obwodu, między którymi mierzysz różnicę potencjałów. Ma bardzo dużą rezystancję wewnętrzną, aby nie obciążać obwodu. W multimetrze wybiera się tryb V i odpowiedni zakres pomiarowy.
Jest potrzebna m.in. przy obsłudze i diagnostyce elementów automatyki: elektrozaworów, czujników, sygnalizacji i układów sterowania. Połączenia szeregowe spotyka się w łańcuchach zabezpieczeń (warunek spełnienia wielu stanów), a równoległe w zasilaniu odbiorników działających niezależnie.
Najpierw znajdź węzły i sprawdź, czy występuje rozgałęzienie (więcej niż jedna droga między punktami). Jeśli jest jedna droga przez elementy po kolei, to szereg. Jeśli elementy są między tymi samymi dwoma węzłami, to równoległe. Dopiero potem (jeśli trzeba) stosuj zależności I/U/R.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Połączenie szeregowe oznacza, że elementy są włączone jeden za drugim w tej samej gałęzi, bez rozgałęzień."

Źródła:

  • Wikipedia: Połączenie szeregowe — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: Połączenie równoległe — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: Omomierz — https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki (działy: połączenia szeregowe i równoległe, schematy ideowe)
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach multimetrem (tryby A/V/Ω i zasady bezpieczeństwa)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji schematów i topologii obwodów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego