KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 31.
Na schemacie przedstawiono strukturę wyrobu X. W tabeli przedstawiono aktualny stan zapasów w magazynie wyrobu X i wszystkich materiałów potrzebnych do jego wytworzenia. Jakie są potrzeby materiałowe do realizacji zamówienia na 100 szt. wyrobu X?
Ilustracja przedstawia dwa powiązane elementy graficzne dotyczące planowania produkcji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się ilość X do wyprodukowania: 100 szt. zamówienia − 10 szt. zapasu X = 90 szt.
Następnie rozwija się BOM: M: 90×2=180, N: 90×1=90.
Na końcu odejmuje się zapasy komponentów: M: 180−40=140, N: 90−20=70.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza klasyczną procedurę MRP (planowania potrzeb materiałowych) opartą na dwóch danych wejściowych: strukturze wyrobu (BOM) oraz stanach magazynowych. Kluczowe jest zachowanie poprawnej kolejności liczenia.

Krok 1 – zapotrzebowanie na wyrób gotowy (ile X trzeba wytworzyć)
Potrzeba zrealizować zamówienie na 100 szt. X, ale w magazynie jest już 10 szt. wyrobu gotowego X. Zatem do produkcji pozostaje: 100 − 10 = 90 szt. X.

Krok 2 – rozwinięcie struktury wyrobu (BOM) na komponenty
Z drzewa produktu wynika, że na 1 szt. X zużywa się 2 szt. elementu M oraz 1 szt. elementu N. Dla 90 szt. X zapotrzebowanie brutto na komponenty wynosi:

  • M: 90 × 2 = 180 szt.
  • N: 90 × 1 = 90 szt.

Krok 3 – uwzględnienie zapasów komponentów (potrzeby netto)
W magazynie są zapasy: M = 40 szt., N = 20 szt. Potrzeby materiałowe (netto) to zapotrzebowanie brutto pomniejszone o stan magazynowy komponentów:

  • M: 180 − 40 = 140 szt.
  • N: 90 − 20 = 70 szt.

Dlatego poprawna odpowiedź to "140 szt. elementu M i 70 szt. elementu N".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Warianty z 50 szt. M wynikają z pominięcia mnożenia przez strukturę (2 szt. M na 1 X) albo z błędnego założenia, że do produkcji jest znacznie mniej niż 90 szt. X.
  • Warianty z 80 szt. N zwykle oznaczają pomyłkę w odejmowaniu zapasu N (np. odjęcie 10 zamiast 20) lub nieuwzględnienie pełnych stanów magazynowych.
  • Wariant 140 szt. M i 80 szt. N miesza poprawnie policzony M z błędnie policzonym N, co jest typowym skutkiem liczenia "na skróty" bez kontroli każdego komponentu osobno.

Wskazówka egzaminacyjna: w MRP zawsze najpierw odejmij zapas wyrobu gotowego, dopiero potem przelicz komponenty z BOM i na końcu odejmij zapasy materiałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
MRP (planowanie potrzeb materiałowych) to metoda wyliczania, ile komponentów trzeba zapewnić, aby wykonać plan produkcji. W praktyce magazynowej pomaga ustalić braki materiałowe, przygotować zamówienia zakupu i uniknąć przestojów, bo uwzględnia BOM oraz aktualne stany zapasów.
BOM pokazuje, z jakich elementów składa się wyrób i w jakiej ilości na 1 sztukę. Liczby w nawiasach przy komponentach oznaczają zużycie na jednostkę wyrobu (np. "M (2)" = 2 szt. M na 1 szt. X). To podstawa do obliczeń zapotrzebowania brutto.
Bo komponenty są potrzebne tylko do tej części zamówienia, której nie da się pokryć z magazynu wyrobów gotowych. Najpierw ustala się, ile X trzeba faktycznie wyprodukować (zamówienie − zapas X), dopiero potem rozwija się tę ilość przez BOM. Inaczej wynik będzie zawyżony.
Zapotrzebowanie brutto to ilość materiału wynikająca wyłącznie z planu produkcji i BOM (bez zapasów). Zapotrzebowanie netto (potrzeby materiałowe) to brutto pomniejszone o dostępne zapasy komponentów. Na egzaminie zwykle pytają o netto, bo wskazuje realny brak.
Najczęściej są trzy kroki:
1) policz, ile wyrobu trzeba wyprodukować: zamówienie − zapas wyrobu gotowego,
2) policz zapotrzebowanie brutto na każdy komponent: ilość do produkcji × współczynnik z BOM,
3) policz potrzeby netto: brutto − zapas komponentu.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych tak, bo chodzi o potrzeby netto. W praktyce dodatkowo sprawdza się rezerwacje, zapasy bezpieczeństwa, dostawy w drodze i czasy realizacji. Jeśli jednak w treści jest tylko "stan zapasów w magazynie", to właśnie te wartości odejmujesz od brutto.
Najczęstsze pułapki to: pominięcie zapasu wyrobu gotowego, mylenie brutto z netto (brak odejmowania zapasów komponentów), błędne odczytanie BOM (np. wzięcie "2" jako zapasu zamiast zużycia), oraz pomyłki rachunkowe przy mnożeniu i odejmowaniu.
Warto zrobić kontrolę logiczną:
1) jeśli w magazynie są zapasy komponentów, potrzeby netto muszą być mniejsze niż zapotrzebowanie brutto,
2) komponent z większym współczynnikiem w BOM (np. 2 szt.) zwykle daje większą potrzebę,
3) wynik nie może być ujemny.
Gdy pojawia się zamówienie klienta lub plan produkcji, a firma chce automatycznie przeliczyć braki. ERP/WMS pobiera BOM i stany magazynowe, wylicza potrzeby netto i może wygenerować propozycje: zlecenia zakupu, przesunięcia magazynowe lub zlecenia produkcyjne. To skraca czas planowania.
Ćwicz seriami krótkie zadania z drzewem produktu: zawsze zapisuj 3 linie obliczeń (X do produkcji → brutto komponentów → netto po odjęciu zapasów). Ucz się odróżniać "stan magazynu" od "zużycia na 1 sztukę". Na egzaminie pilnuj kolejności kroków i jednostek (szt.).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się ilość X do wyprodukowania: 100 szt."

Źródła:

  • Vollmann, Berry, Whybark, Jacobs: "Manufacturing Planning and Control for Supply Chain Management", rozdziały dotyczące MRP i BOM (Material Requirements Planning / Bill of Materials), McGraw-Hill (różne wydania).
  • Heizer, Render, Munson: "Operations Management" (Zarządzanie operacjami), rozdziały dotyczące planowania zapotrzebowania materiałowego (MRP) i struktur wyrobów (BOM), Pearson (różne wydania).
  • APICS: "APICS Dictionary", hasła: "MRP", "bill of material", "gross requirements", "net requirements" (różne wydania).

Materiały:

  • Rozdziały o MRP w podręcznikach do zarządzania produkcją i logistyką
  • Ćwiczenia z rozwijania BOM (drzewa produktu) i liczenia zapotrzebowania netto
  • Instrukcje szkoleniowe ERP/WMS dotyczące planowania materiałowego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego