KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 26.
Na schemacie wyciskania przeciwbieżnego rur stempel, oznaczono cyfrą
Ilustracja przedstawia schemat techniczny procesu wyciskania przeciwbieżnego rur, co jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stempel to element roboczy prasy, który wywiera nacisk na wsad w pojemniku i wymusza przepływ metalu w procesie wyciskania. W zadaniu należy go rozpoznać na schemacie wyciskania przeciwbieżnego rur i odczytać przypisaną mu cyfrę. Poprawną cyfrą jest 3.

Pełne wyjaśnienie:

W wyciskaniu (ekstruzji) przeciwbieżnym kierunek ruchu wyrobu względem ruchu elementu napędzającego proces jest przeciwny niż w rozwiązaniu współbieżnym. Niezależnie od odmiany, w układzie technologicznym występują charakterystyczne elementy narzędziowe i konstrukcyjne, które operator musi umieć poprawnie nazwać i wskazać na schemacie.

Stempel jest elementem, który bezpośrednio przenosi siłę prasy na wsad. Jego rola polega na:

  • docisku i przemieszczaniu wsadu w pojemniku,
  • wytworzeniu odpowiedniego stanu naprężeń i odkształceń plastycznych,
  • wymuszeniu przepływu metalu przez strefę kształtującą (układ matryca–narzędzie).

W tego typu zadaniu nie wykonuje się obliczeń. Kluczowe jest poprawne rozróżnienie stempla od innych elementów, które bywają mylone:

  • matryca (narzędzie nadające kształt przekroju),
  • pojemnik/tuleja (część, w której znajduje się wsad),
  • trzpień (element kształtujący otwór wewnętrzny przy wytwarzaniu rur),
  • wyrób (wyciskana rura wychodząca ze strefy kształtowania).

Odpowiedź "3" jest poprawna, ponieważ na dołączonym schemacie właśnie tym numerem oznaczono stempel. Pozostałe propozycje (4, 5, 6) odnoszą się do innych oznaczeń na rysunku, więc są nieprawidłowe w kontekście pytania o stempel.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie jest kilka długich, osiowych elementów (np. stempel i trzpień), warto kierować się funkcją: stempel "pcha" wsad, a trzpień "tworzy" otwór w rurze. Dopiero potem odczytuje się numer przypisany do danego elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyciskanie przeciwbieżne to odmiana ekstruzji, w której przepływ metalu/wyrobu zachodzi przeciwnie do ruchu elementu napędzającego proces. Stosuje się je m.in. do kształtowania wyrobów osiowosymetrycznych, a na schematach rozpoznaje się je po układzie narzędzi i kierunkach ruchu.
Stempel to element roboczy prasy przenoszący siłę na wsad. Jego zadaniem jest docisk i przemieszczenie metalu w pojemniku tak, aby materiał uległ odkształceniu plastycznemu i przepłynął przez narzędzie kształtujące.
Stempel zwykle działa od strony wsadu i "pcha" materiał, a trzpień jest elementem osiowym kształtującym otwór wewnętrzny (ważny przy rurach). Jeśli widzisz element w osi wyrobu odpowiadający za średnicę wewnętrzną, to często jest to trzpień, nie stempel.
Numeracja sprawdza umiejętność czytania dokumentacji i schematów technologicznych. Operator ma w praktyce identyfikować części i narzędzia po rysunkach, instrukcjach oraz legendach. Na egzaminie wymaga się odczytu właściwego numeru przypisanego do nazwanego elementu.
Najczęściej spotkasz: stempel (docisk), pojemnik/tuleję (miejsce wsadu), matrycę (kształt zewnętrzny), trzpień (kształt wewnętrzny rury) oraz wyrób (wytłoczona rura). W zależności od odmiany procesu mogą pojawić się też pierścienie prowadzące i elementy oporowe.
Nie zawsze. Trzpień jest potrzebny, gdy wytwarza się elementy drążone (np. rury), bo kształtuje średnicę wewnętrzną. Jeśli wyciska się pręty pełne lub inne profile bez otworu, trzpień może nie występować, a schemat będzie prostszy.
Pojawiają się, gdy sprawdzana jest umiejętność rozpoznawania operacji technologicznych oraz elementów maszyn i oprzyrządowania. To kompetencja praktyczna: operator ma umieć powiązać nazwę elementu z tym, co widzi na rysunku lub w dokumentacji stanowiskowej.
Najczęstsze błędy to mylenie stempla z trzpieniem (bo oba są osiowe), wybór numeru "z pamięci" z innego schematu oraz pomijanie legendy/oznaczeń. Pomaga zasada: stempel przenosi siłę i naciska na wsad, trzpień nadaje kształt otworu.
Ćwicz na kilku różnych schematach: współbieżnym i przeciwbieżnym, dla prętów oraz rur. Ucz się funkcji elementów (co robią), a dopiero potem ich nazw. Na egzaminie najpierw identyfikuj element po roli w procesie, a na końcu odczytuj oznaczenie/liczbę.
Najczęściej w dokumentacji technologicznej, instrukcjach stanowiskowych, DTR maszyn oraz w kartach przezbrojeń i zestawieniach narzędzi. Umiejętność czytania takich materiałów przyspiesza diagnozowanie problemów (np. zużycia narzędzi) i ogranicza błędy przy montażu oprzyrządowania.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stempel to element roboczy prasy, który wywiera nacisk na wsad w pojemniku i wymusza przepływ metalu w procesie wyciskania.

Materiały:

  • Skrypty/notesy z przeróbki plastycznej metali dotyczące wyciskania (ekstruzji) rur
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR pras do wyciskania używanych w pracowni lub zakładzie
  • Atlasy rysunków i schematów procesów przeróbki plastycznej (wyciskanie współbieżne i przeciwbieżne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego