KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
Na szkicu przedstawiono pomiar szczegółów terenowych metodą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z pomiarem geodezyjnym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda przedłużeń polega na wyznaczaniu położenia szczegółów przez przedłużanie istniejących kierunków/linii wyprowadzonych z punktów lub linii bazowej, a punkt szczegółu odkłada się na takim przedłużeniu. Na szkicu tej metody rozpoznaje się brak domiarów prostopadłych (ortogonalnych) oraz brak przecięcia kierunków z dwóch niezależnych stanowisk (wcięcia).

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach sytuacyjnych szczegóły terenowe można wyznaczać kilkoma klasycznymi metodami, a ich rozpoznanie na szkicu opiera się na geometrii konstrukcji.

Odpowiedź "przedłużeń" jest właściwa, gdy szkic pokazuje, że położenie punktu szczegółu wyznacza się przez przedłużenie wcześniej wyznaczonego kierunku lub odcinka (np. linii bazowej albo kierunku z punktu osnowy). Charakterystyczne jest, że punkt leży na kontynuacji linii, a pomiar sprowadza się do odłożenia odległości wzdłuż tego przedłużenia (lub wyznaczenia punktu na tej samej prostej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego szkicu?

  • "biegunową" wybiera się, gdy ze stanowiska (np. tachimetru) do punktu mierzy się zwykle kierunek (kąt) i odległość, a szkic akcentuje jedno stanowisko i promieniste "wiązki" do szczegółów. Jeśli dominują przedłużenia linii, a nie promienie ze stanowiska, to nie jest to typowy obraz metody biegunowej.
  • "ortogonalną" rozpoznaje się po domiarach prostopadłych do linii bazowej (rzuty prostokątne), gdzie występują wyraźne oznaczenia prostopadłości oraz dwie miary: wzdłuż linii i prostopadle do niej. Gdy szkic pokazuje raczej współliniowość i kontynuację odcinków, to nie jest metoda ortogonalna.
  • "wcięć" wymaga wyznaczenia punktu jako przecięcia dwóch (lub więcej) niezależnych elementów geometrycznych, np. dwóch kierunków z różnych stanowisk albo łuków odległości. Na szkicu wcięć zwykle widać co najmniej dwa stanowiska/odniesienia i punkt uzyskany z przecięcia. Sama idea "przedłużenia" jednej linii nie spełnia tej konstrukcji.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy punkt powstaje z przecięcia (wcięcia), z prostopadłości (ortogonalna), z promienia od stanowiska (biegunowa), czy z kontynuacji linii (przedłużeń). Dopiero potem wybieraj nazwę metody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda przedłużeń polega na wyznaczaniu punktu szczegółu przez wykorzystanie przedłużenia istniejącej linii lub kierunku wyprowadzonego z punktu/odcinka bazowego. W praktyce punkt "leży na kontynuacji" prostej, a pomiar sprowadza się do odłożenia położenia wzdłuż tego przedłużenia.
Szukaj cechy: punkt szczegółu znajduje się na tej samej prostej, która jest wyraźnie dorysowana jako kontynuacja (przedłużenie) wcześniejszego odcinka lub kierunku. Zwykle nie ma tam domiarów prostopadłych ani konstrukcji przecięcia dwóch niezależnych kierunków.
Metoda ortogonalna opiera się na dwu miarach: odciętej wzdłuż linii bazowej i domiarze prostopadłym do tej linii. Metoda przedłużeń bazuje na współliniowości i kontynuacji kierunku, a nie na prostopadłościach.
W pomiarze biegunowym widać zwykle jedno stanowisko (punkt, z którego "wychodzą" linie) i wiele promieni do szczegółów. Charakterystyczne jest myślenie "ze stanowiska do punktu": kierunek i odległość. Jeśli szkic pokazuje głównie przedłużanie linii, to nie jest typowy obraz biegunowy.
Wcięcia wymagają co najmniej dwóch niezależnych odniesień (np. dwóch stanowisk/kierunków), a punkt szczegółu wynika z ich przecięcia. Na szkicu powinno być widać konstrukcję "krzyżowania się" linii/kierunków lub łuków, a nie tylko przedłużenie jednej prostej.
Stosuje się ją, gdy w terenie da się wiarygodnie wyznaczyć kierunek/linię odniesienia (np. krawędź, oś, linia łącząca punkty) i szczegół leży na jej kontynuacji. Bywa pomocna przy detalach "liniowych", ale wymaga ostrożności, aby nie przenosić błędów ustawienia kierunku.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "biegunowej" z przyzwyczajenia, mylenie przedłużeń z ortogonalną (bo obie korzystają z linii bazowej) oraz uznawanie każdego przecięcia linii za wcięcia, nawet gdy w rzeczywistości jest to tylko pomocniczy rysunek bez niezależnych odniesień.
Zwykle nie. To pytanie sprawdza umiejętność interpretacji graficznej metody pomiaru, więc szkic jest kluczową informacją. Bez niego można jedynie opisywać definicje metod, ale nie da się pewnie wskazać, która była zastosowana w przedstawionym przypadku.
Najlepiej przerabiać zestawy szkiców: dla każdego rysunku wypisz cechy (prostopadłość, przecięcie, promienie ze stanowiska, przedłużenie linii) i dopiero dopasuj nazwę metody. Pomaga też rysowanie własnych szkiców do krótkich opisów sytuacji terenowych.
Przedłużenie jest użyte do wyznaczenia położenia punktu (punkt leży na kontynuacji), a nie tylko do opisania sytuacji. Jeśli linia przechodzi przez znane punkty i jest świadomie kontynuowana w kierunku szczegółu, to jest to przesłanka metody przedłużeń.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na szkicu tej metody rozpoznaje się brak domiarów prostopadłych (ortogonalnych) oraz brak przecięcia kierunków z dwóch niezależnych stanowisk (wcięcia)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pomiar biegunowy" https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomiar_biegunowy - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia (PL): "Geodezja" https://pl.wikipedia.org/wiki/Geodezja - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z działu: pomiary sytuacyjne (metody: biegunowa, ortogonalna, wcięć, przedłużeń)
  • Zestawy zadań z rozpoznawania metod na szkicach polowych (ćwiczenia rysunkowe)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni geodezyjnej: przykładowe szkice i dzienniki pomiarowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego