KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 32.
Na wykresie przedstawiono wysokości podnoszenia pompy obiegowej w zależności od wydajności oraz biegu pracy. Ile wynosi wysokość podnoszenia pompy o wydajności 0,8 m3/h, jeżeli pompa pracuje na 3 biegu?
Ilustracja przedstawia wykres zależności wysokości podnoszenia pompy obiegowej od jej wydajności oraz biegu pracy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość podnoszenia odczytuje się z charakterystyki H(Q) dla wskazanego biegu.
Najpierw na osi wydajności wybiera się Q = 0,8 m3/h, następnie przechodzi do krzywej "3 bieg" i z osi wysokości podnoszenia odczytuje odpowiadającą wartość. Z wykresu wynika 3,0 m.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność odczytu danych z wykresu charakterystyki pompy. Dla pomp obiegowych typowo pokazuje się zależność wysokości podnoszenia H od wydajności (przepływu) Q. Każdy bieg (nastawa prędkości) daje osobną krzywą: przy wyższym biegu pompa zwykle osiąga większą wysokość podnoszenia dla tego samego przepływu.

Aby poprawnie wykonać odczyt, warto trzymać się stałej procedury:

  • Znajdź na osi poziomej wartość Q = 0,8 m3/h.
  • Poprowadź linię pomocniczą (w myślach lub ołówkiem) do przecięcia z krzywą opisaną jako "3 bieg".
  • Z punktu przecięcia przejdź poziomo do osi pionowej i odczytaj H.

Poprawna jest odpowiedź "3,0 m", bo odpowiada punktowi na krzywej trzeciego biegu dla podanej wydajności.

Pozostałe wartości są typowymi skutkami błędów odczytu:

  • "1,8 m" może wynikać z odczytania punktu z krzywej niższego biegu albo z pomylenia podziałki osi.
  • "2,0 m" bywa wybierane, gdy ktoś uśrednia "na oko" między sąsiednimi liniami lub zaokrągla do najbliższej wyraźnej podziałki zamiast odczytać dokładnie z krzywej 3 biegu.
  • "1,0 m" często pojawia się po odczycie z niewłaściwego obszaru wykresu (np. skrajnie inny przepływ) lub po pomyleniu osi.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z wykresem zawsze sprawdź opisy krzywych (bieg 1/2/3) oraz jednostki osi. To najczęstsze źródła pomyłek, nawet gdy sama matematyka nie jest potrzebna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysokość podnoszenia (H) to miara energii, jaką pompa przekazuje cieczy, wyrażana w metrach słupa cieczy. W praktyce mówi, jaką "rezerwę ciśnienia" pompa może wytworzyć, aby pokonać opory przepływu w instalacji (rury, armatura, grzejniki).
Najpierw wybierz przepływ Q na osi poziomej, potem znajdź krzywą odpowiadającą wybranemu biegowi pompy, a na końcu odczytaj H z osi pionowej w punkcie przecięcia. Kluczowe jest, aby nie pomylić krzywych (np. 2 bieg zamiast 3 bieg).
Bieg pompy oznacza inną prędkość obrotową (lub inną nastawę sterowania). Zmiana prędkości zmienia zależność między przepływem a wysokością podnoszenia. Zwykle wyższy bieg daje większą wysokość podnoszenia przy tym samym Q, ale może też oznaczać większy pobór mocy i hałas.
Zależy od skali i gęstości podziałki. Często odczyt jest przybliżony, a wynik zaokrągla się do wartości możliwej do wiarygodnego odczytania (np. do 0,1 m lub 0,2 m). Błędem jest dopisywanie "zbyt dokładnych" cyfr, jeśli wykres tego nie uzasadnia.
Najczęściej myli się krzywą biegu (np. wybiera się 2 bieg zamiast 3 biegu), pomija jednostki osi, odczytuje się wartość z niewłaściwej podziałki lub przechodzi w złym kierunku (np. od osi H do osi Q bez trafienia w właściwy punkt przecięcia).
Gdy występuje zbyt mały przepływ w obiegu (np. niedogrzane grzejniki na końcu instalacji) lub gdy opory hydrauliczne są większe niż zakładano. Zmiana biegu to szybka korekta, ale przed stałym zwiększeniem warto sprawdzić zapowietrzenie, nastawy zaworów i drożność filtrów.
Nie zawsze. Zbyt duża wysokość podnoszenia może powodować szumy przepływu, niepotrzebny wzrost zużycia energii i problemy z regulacją. Celem jest dobranie takiej charakterystyki (bieg/tryb), aby zapewnić wymagany przepływ przy możliwie małych stratach i stabilnej pracy.
To częsta potrzeba w praktyce: 1 m3/h = 1000 l/h, a więc dzieląc przez 60 dostajesz l/min. Przykładowo 0,8 m3/h to 800 l/h, czyli około 13,3 l/min. Na egzaminie najpierw upewnij się, w jakich jednostkach jest oś Q.
Krzywe są zwykle opisane w legendzie lub bezpośrednio przy liniach (np. I/II/III albo 1/2/3). Najwyższa krzywa (dla małych przepływów) często odpowiada najwyższemu biegowi, ale nie wolno zgadywać "po położeniu" — zawsze sprawdź oznaczenie na rysunku.
Zwykle nie chodzi o pamięciowe wartości, tylko o umiejętność interpretacji danych producenta (wykres, tabela). Warto jednak rozumieć rząd wielkości (metry, nie dziesiątki barów) i umieć ocenić, czy wynik ma sens w kontekście instalacji grzewczej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pompa odśrodkowa" – opis charakterystyki pompy i zależności H(Q), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pompa" – informacje ogólne o parametrach pracy pomp, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pomp obiegowych (sekcje: charakterystyki H(Q) i dobór biegu)
  • Podręczniki z podstaw hydrauliki i maszyn przepływowych (pompy, charakterystyki)
  • Zadania treningowe z odczytu wykresów H(Q) dla pomp obiegowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego