Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 24.
Na wytworzenie 180 szt. wyrobów gotowych oraz 40 szt. wytworzonych w 50%, poniesiono następujące koszty. Jednostkowy koszt wytworzenia produktu niezakończonego wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi finansowymi dotyczącymi kosztów produkcji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcję w toku przelicza się na jednostki ekwiwalentne: 180 szt. gotowych = 180, a 40 szt. w 50% = 20, razem 200 j.e. Koszt wytworzenia obejmuje materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe (40 000 + 30 000 + 10 000 = 80 000), bez kosztów zarządu. 80 000 / 200 = 400 zł, więc 50% = 200 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wycenić produkt niezakończony (produkcję w toku) wytworzony w 50%. W takich przypadkach stosuje się metodę jednostek ekwiwalentnych, aby porównać produkcję gotową (100%) z niegotową (częściowo zakończoną).

1) Jednostki ekwiwalentne
Wyroby gotowe: 180 szt. × 100% = 180 jednostek ekwiwalentnych.
Produkcja w toku: 40 szt. × 50% = 20 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 180 + 20 = 200 jednostek ekwiwalentnych.

2) Jakie koszty wchodzą do kosztu wytworzenia
Do kosztu wytworzenia zalicza się koszty bezpośrednio związane z produkcją oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcyjnych. W praktyce (i w tym zadaniu) są to:

  • materiały bezpośrednie: 40 000 zł,
  • płace bezpośrednie: 30 000 zł,
  • koszty wydziałowe (pośrednie produkcyjne): 10 000 zł.
Sumujemy więc koszty produkcyjne: 40 000 + 30 000 + 10 000 = 80 000 zł.
Koszty ogólnego zarządu (7 400 zł) są kosztami okresu i nie zwiększają kosztu wytworzenia zapasów, więc nie uwzględnia się ich w tej kalkulacji.

3) Koszt jednostkowy pełnego wyrobu i koszt 50%
Koszt na 1 jednostkę ekwiwalentną (czyli 1 pełny wyrób 100%): 80 000 zł / 200 = 400 zł.
Produkt niezakończony na poziomie 50% powinien mieć przypisane 50% kosztu pełnego wyrobu: 400 zł × 50% = 200 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 175,00 zł – typowy skutek włączenia niewłaściwych założeń (np. błędny podział kosztów lub pomylenie liczby jednostek ekwiwalentnych).
  • 400,00 zł – to koszt jednostkowy pełnego wyrobu (100%), a pytanie dotyczy produktu wytworzonego w 50%.
  • 437,00 zł – taki wynik powstaje zwykle po błędnym doliczeniu kosztów ogólnego zarządu do kosztu wytworzenia lub po pominięciu jednostek ekwiwalentnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) policz jednostki ekwiwalentne, (2) ustal, które pozycje kosztów są kosztami wytworzenia, a które kosztami okresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są jednostki ekwiwalentne w wycenie produkcji w toku?
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie produkcji niezakończonej na "odpowiednik" wyrobów gotowych. Jeśli 40 sztuk jest wykonanych w 50%, to odpowiada to 20 sztukom gotowym (40 × 0,5). Dzięki temu można uczciwie podzielić koszty na produkcję gotową i w toku.
Jak obliczyć liczbę jednostek ekwiwalentnych w tym zadaniu?
Najpierw liczysz wyroby gotowe jako 100%: 180 szt. = 180 j.e. Potem produkcję w toku przeliczasz stopniem zaawansowania: 40 szt. w 50% = 20 j.e. Suma to 200 jednostek ekwiwalentnych i ta liczba jest mianownikiem w kalkulacji kosztu jednostkowego.
Jakie koszty wchodzą do kosztu wytworzenia według zasad rachunkowości?
Do kosztu wytworzenia zalicza się koszty bezpośrednie (np. materiały i płace bezpośrednie) oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcyjnych (np. koszty wydziałowe). Kluczowe jest, że nie każdy koszt "pośredni" jest kosztem wytworzenia.
Dlaczego koszty ogólnego zarządu nie są wliczane do kosztu wytworzenia?
Koszty ogólnego zarządu dotyczą funkcjonowania firmy jako całości (administracja, zarządzanie), a nie samego procesu produkcji konkretnego wyrobu. Dlatego traktuje się je jako koszty okresu, ujmowane w wyniku danego okresu, a nie jako składnik wartości zapasów.
Jak policzyć koszt jednostkowy wyrobu gotowego w tej kalkulacji?
Sumujesz tylko koszty produkcyjne (materiały bezpośrednie + płace bezpośrednie + koszty wydziałowe), a następnie dzielisz je przez liczbę jednostek ekwiwalentnych. Otrzymujesz koszt "pełnej" jednostki (100%). Dopiero potem wyznaczasz koszt dla produkcji w toku według procentu zaawansowania.
Co oznacza, że wyrób jest wytworzony w 50%?
To informacja o stopniu zaawansowania produkcji: wykonano połowę prac potrzebnych, by wyrób stał się gotowy. W uproszczonych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się wtedy, że koszt jednostkowy produkcji w toku wynosi 50% kosztu pełnego wyrobu, o ile koszty rozlicza się proporcjonalnie.
Dlaczego nie można policzyć 180 + 40 = 220 sztuk do podziału kosztów?
Bo 40 sztuk nie jest produkcją pełną (100%), tylko częściową. Gdybyś użył 220 jako mianownika, "rozsmarowałbyś" koszty na zbyt dużą liczbę sztuk, zaniżając koszt jednostkowy. Poprawnie: 40 sztuk w 50% to 20 jednostek ekwiwalentnych, więc 180 + 20 = 200.
Czy koszt produkcji w toku zawsze liczy się jako procent kosztu pełnego wyrobu?
W zadaniach egzaminacyjnych często tak, bo przyjmuje się jeden stopień zaawansowania dla całego wyrobu (np. 50%). W praktyce można rozliczać oddzielnie materiały i przerób (robociznę, koszty wydziałowe), gdy ich zużycie nie jest proporcjonalne w czasie. Na egzaminie stosuj założenia podane w treści.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o produkcji w toku?
Najczęściej: (1) doliczanie kosztów ogólnego zarządu do kosztu wytworzenia, (2) brak jednostek ekwiwalentnych i liczenie sztuk "na sztuki", (3) mylenie kosztu pełnego wyrobu z kosztem produkcji w toku, (4) pomijanie kosztów wydziałowych, choć są kosztami pośrednimi produkcyjnymi.
Jak podejść do takiego zadania na egzaminie EKA.7 krok po kroku?
Krok 1: ustal jednostki ekwiwalentne (gotowe 100% + w toku × %).
Krok 2: wybierz koszty wytworzenia (bez kosztów okresu).
Krok 3: policz koszt na 1 j.e. (koszty / j.e.).
Krok 4: przemnóż przez stopień zaawansowania, aby dostać koszt jednostkowy produkcji w toku.
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Produkcję w toku przelicza się na jednostki ekwiwalentne: 180 szt."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 28 ust. 1, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120.
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości MSR 2 "Zapasy" (IAS 2 Inventories) – definicja i zakres kosztu wytworzenia zapasów.

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – część dotycząca wyceny aktywów i kosztu wytworzenia
  • MSR 2 Zapasy – fragmenty o koszcie wytworzenia i elementach kosztu
  • Podręczniki do rachunku kosztów (kalkulacja podziałowa, produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego