Koszty wydziałowe (pośrednie koszty produkcji) nie są przypisywane bezpośrednio do pojedynczego wyrobu lub zlecenia, dlatego trzeba je rozliczyć przy użyciu ustalonego klucza. W zadaniu kluczem są płace bezpośrednie, co oznacza, że zlecenie o większych płacach bezpośrednich powinno otrzymać większą część kosztów wydziałowych.
Postępowanie jest zawsze takie samo:
- Krok 1: ustal bazę rozliczeniową dla każdego zlecenia (płace bezpośrednie X i płace bezpośrednie Y) oraz ich sumę.
- Krok 2: oblicz udział każdego zlecenia w sumie bazy: udział = (baza zlecenia / suma baz).
- Krok 3: pomnóż koszt wydziałowy ogółem przez wyliczony udział, aby uzyskać koszt wydziałowy przypadający na dane zlecenie.
- Krok 4 (kontrola): sprawdź, czy suma rozliczonych kosztów równa się 240 000,00 zł (w granicach ewentualnych zaokrągleń).
W tym zadaniu poprawny podział kosztów wydziałowych to 105 000,00 zł dla zlecenia X oraz 135 000,00 zł dla zlecenia Y. To odpowiada proporcji 105 000 : 135 000, czyli 7 : 9. W praktyce znaczy to, że płace bezpośrednie (baza) w zleceniu Y stanowiły większą część sumy płac, więc i rozliczone koszty wydziałowe są tam większe.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą kusić, ale są błędne?
- Wyniki dzielące koszty "po równo" sugerują pominięcie informacji o rozliczeniu proporcjonalnym i zastosowanie nieuprawnionego uproszczenia.
- Wyniki, których suma nie daje 240 000,00 zł, wskazują na brak kontroli arytmetycznej lub błąd w obliczaniu udziałów procentowych.
- Wyniki, w których większą kwotę dostaje zlecenie o mniejszej bazie (płacach), typowo wynikają z odwrócenia proporcji (dzielenie w złej kolejności).
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach rozliczeniowych zawsze wykonaj szybki test sumy: rozliczone części muszą zsumować się do kwoty kosztów do rozliczenia (tu 240 000,00 zł). To prosta kontrola, która eliminuje większość błędów.
