KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 22.
W okresie sprawozdawczym przedsiębiorstwo wyprodukowało 400 sztuk wyrobów gotowych oraz 600 sztuk produktów niezakończonych o stopniu przetworzenia 50%. Liczba umownych jednostek kalkulacyjnych przyjęta do rozliczenia kosztów produkcji wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostki umowne (ekwiwalentne) obejmują wyroby gotowe w 100% oraz produkcję w toku przeliczoną według stopnia przetworzenia. Dla 400 szt. wyrobów gotowych i 600 szt. produkcji w toku na poziomie 50%: 400 + 600×0,5 = 700 jednostek umownych.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji produkcji procesowej/podziałowej często trzeba rozliczyć koszty na wyroby gotowe oraz produkcję w toku. Ponieważ produkcja w toku nie jest ukończona, nie można jej traktować jak pełnych sztuk – przelicza się ją na tzw. jednostki umowne (ekwiwalentne), czyli liczbę "pełnych" jednostek odpowiadającą faktycznemu zaawansowaniu prac.

W zadaniu podano:

  • 400 sztuk wyrobów gotowych (to zawsze 100% zaawansowania),
  • 600 sztuk produktów niezakończonych o stopniu przetworzenia 50%.

Produkcję w toku przelicza się przez stopień przetworzenia:

Jednostki ekwiwalentne produkcji w toku = 600 × 50% = 600 × 0,5 = 300.

Następnie dodaje się pełne jednostki wyrobów gotowych:

Łączna liczba jednostek umownych = 400 + 300 = 700.

Dlatego odpowiedź "700 sztuk." jest poprawna.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek:

  • "400 sztuk." – uwzględnia tylko wyroby gotowe i całkowicie pomija produkcję w toku.
  • "200 sztuk." – może wynikać z błędnego przeliczenia 50% z 600 (np. pomylenia procentów z ułamkiem lub mechanicznego "podzielenia przez 3").
  • "300 sztuk." – to sam ekwiwalent produkcji w toku (600×0,5), ale bez doliczenia wyrobów gotowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się stopień przetworzenia, niemal zawsze trzeba przeliczyć produkcję w toku na ekwiwalent i dopiero wtedy sumować.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To jednostki ekwiwalentne, czyli przeliczenie produkcji w toku na "pełne" sztuki według stopnia przetworzenia. Dzięki temu można porównać i rozliczyć koszty między wyroby gotowe (100%) a produkty niezakończone (np. 50%).
Mnożysz liczbę sztuk produkcji w toku przez stopień przetworzenia: 600 × 0,5 = 300. Otrzymujesz tyle "pełnych" jednostek, ile odpowiada wykonanej pracy, mimo że fizycznie jest 600 rozpoczętych sztuk.
Bo są ukończone, więc odpowiadają w całości pełnym jednostkom produkcji. Jedna sztuka wyrobu gotowego = jedna jednostka ekwiwalentna. Przeliczeń wymaga tylko produkcja w toku, która nie osiągnęła 100% zaawansowania.
Wykonaj dwa kroki: (1) przelicz produkcję w toku na jednostki ekwiwalentne (sztuki × % przetworzenia), (2) dodaj wyroby gotowe (zawsze 100%). Wynik to łączna liczba jednostek umownych.
Nie. Oznacza, że każda rozpoczęta sztuka ma "wartość produkcyjną" połowy pełnego wyrobu. Dlatego 600 sztuk przy 50% to 300 jednostek ekwiwalentnych, a nie "odrzucenie" 300 sztuk z ewidencji.
Najczęstsze błędy to: dodanie 400 + 600 bez przeliczenia procentu, policzenie tylko 600×50% i zapomnienie o wyrobach gotowych, albo pomylenie 50% z działaniem odwrotnym (np. dzielenie zamiast mnożenia).
Stosuje się je, gdy w tym samym okresie są jednocześnie wyroby gotowe i produkcja w toku o różnym stopniu zaawansowania. Umożliwiają wtedy rzetelne rozliczenie kosztów procesu na ukończoną produkcję i zapas produkcji w toku.
Sygnałem są sformułowania typu: "produkty niezakończone", "produkcja w toku", "stopień przetworzenia", "zaawansowanie prac" oraz prośba o "umowne/ekwiwalentne jednostki". Wtedy samo zliczenie sztuk jest błędem.
Nie. Liczba fizyczna mówi, ile jest rozpoczętych lub gotowych sztuk. Jednostki umowne przeliczają zaawansowanie produkcji na pełne jednostki pracy/kosztu. Mogą być mniejsze niż liczba sztuk w toku, gdy przetworzenie jest poniżej 100%.
Ćwicz schemat: produkcja w toku × % + wyroby gotowe. Rozwiązuj krótkie zadania z różnymi procentami (np. 30%, 70%) i sprawdzaj, czy zawsze dodajesz także jednostki wyrobów gotowych. To typowy temat w rachunku kosztów.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Jednostki umowne (ekwiwalentne) obejmują wyroby gotowe w 100% oraz produkcję w toku przeliczoną według stopnia przetworzenia."

Źródła:

  • OpenStax, Managerial Accounting, Chapter 5: Process Costing (Equivalent Units of Production) - https://openstax.org/details/books/managerial-accounting - accessed 2026-03-05
  • Wikipedia, Equivalent unit - https://en.wikipedia.org/wiki/Equivalent_unit - accessed 2026-03-05
  • IFRS Foundation, IAS 2 Inventories (standard text page) - https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ - accessed 2026-03-05

Materiały:

  • Rozdziały o kalkulacji podziałowej/procesowej w podręcznikach rachunku kosztów (jednostki ekwiwalentne)
  • Zadania rachunkowe z wyceny produkcji w toku i rozliczania kosztów produkcji (arkusze ćwiczeń)
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości zarządczej: process costing i equivalent units (przykłady liczbowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego