KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 40.
Na wytworzenie 500 szt. wyrobów gotowych oraz 1 000 szt. produktów niezakończonych przetworzonych w 50% poniesiono następujące koszty: Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami produkcji, co sugeruje kontekst ekonomiczny, prawdopodobnie w ramach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosuje się metodę jednostek ekwiwalentnych.
Produkcja w toku: 1 000 szt. przetworzonych w 50% odpowiada 500 szt. ekwiwalentnym. Razem jednostek ekwiwalentnych jest więc 500 + 500. Jednostkowy koszt wytworzenia to suma kosztów z zadania podzielona przez tę liczbę, co daje 20,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o produkcji w toku nie wolno dzielić kosztów wyłącznie przez liczbę wyrobów gotowych. Część nakładów dotyczy także produktów niezakończonych, które są wyceniane według stopnia przetworzenia. Dlatego stosuje się jednostki (sztuki) ekwiwalentne.

Krok 1: ustal liczbę sztuk produkcji zakończonej: 500 szt. To daje 500 jednostek ekwiwalentnych (100% zaawansowania).

Krok 2: przelicz produkcję niezakończoną na jednostki ekwiwalentne. Skoro jest 1 000 szt. przetworzonych w 50%, to odpowiada to 1 000 × 50% = 500 jednostkom ekwiwalentnym (czyli tak, jakby "połowę pracy" wykonano dla 1 000 sztuk).

Krok 3: zsumuj jednostki ekwiwalentne: 500 (wyroby gotowe) + 500 (ekwiwalent produkcji w toku) = 1 000.

Krok 4: oblicz jednostkowy koszt wytworzenia: dzielisz całkowite koszty poniesione na tę partię (podane w zadaniu) przez 1 000 jednostek ekwiwalentnych. Otrzymujesz 20,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości takie jak 10,00 zł lub 12,00 zł zwykle wynikają z nieprawidłowego mianownika (np. podziału przez 1 500 sztuk fizycznych) albo z niepełnego ujęcia kosztów. Z kolei 17,00 zł jest typowe dla pomylenia stopnia przetworzenia lub nieuwzględnienia, że wyroby gotowe mają 100% zaawansowania. Weryfikuj zawsze: czy liczba jednostek ekwiwalentnych odzwierciedla realny nakład pracy i kosztów?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie produkcji niezakończonej na "równoważną" liczbę sztuk w 100% gotowych. Np. 1 000 sztuk przetworzonych w 50% to 500 jednostek ekwiwalentnych, bo wykonano połowę nakładu na każdą sztukę.
Najpierw liczysz jednostki ekwiwalentne: sztuki gotowe (100%) + sztuki w toku × stopień przetworzenia. Potem dzielisz łączne koszty poniesione na partię przez liczbę jednostek ekwiwalentnych. Wynik to koszt jednostkowy.
Bo część kosztów dotyczy także produktów niezakończonych (produkcji w toku). Gdyby dzielić wyłącznie przez wyroby gotowe, całość kosztów "przerzuciłabyś" na gotowe sztuki, zaniżając wartość produkcji w toku i zniekształcając wycenę zapasów.
Oznacza to, że średnio wykonano połowę nakładu niezbędnego do ukończenia tych sztuk. W praktyce jest to informacja do przeliczenia na jednostki ekwiwalentne. Nie znaczy to, że połowa sztuk jest gotowa, tylko że każda jest "w połowie" ukończona.
Najczęściej myli się stopień przetworzenia z ilością, pomija produkcję w toku w mianowniku albo dzieli koszty przez liczbę sztuk fizycznych zamiast ekwiwalentnych. Błąd daje wynik "zbyt niski" lub "zbyt wysoki" w porównaniu z odpowiedziami.
Gdy w treści pojawia się produkcja niezakończona i podany jest jej stopień zaawansowania (np. 30%, 50%, 80%). Procent służy do przeliczenia tej produkcji na jednostki ekwiwalentne, aby poprawnie rozliczyć koszty między wyroby gotowe i produkcję w toku.
Sprawdź mianownik: czy uwzględnia zarówno wyroby gotowe (100%), jak i produkcję w toku przeliczoną procentem. Następnie oceń logicznie: jeśli doliczasz produkcję w toku do mianownika, koszt jednostkowy zwykle spada względem dzielenia tylko przez sztuki gotowe.
W typowych zadaniach kalkulacyjnych tak, bo to najprostszy sposób uwzględnienia niepełnego zaawansowania. W praktyce mogą istnieć bardziej szczegółowe metody (oddzielnie materiały i przerób), ale na egzaminach często stosuje się jedną średnią informację o stopniu przetworzenia.
Kluczowe są: liczba wyrobów gotowych, liczba produktów niezakończonych oraz stopień ich przetworzenia, a także łączna kwota kosztów dotycząca tej partii. Bez tych elementów nie da się poprawnie ustalić liczby jednostek ekwiwalentnych i kosztu na 1 sztukę.
Ćwicz schemat: (1) jednostki ekwiwalentne, (2) podział kosztów, (3) koszt jednostkowy, (4) szybka kontrola wyniku. Rozwiązuj zadania z produkcją w toku o różnych procentach. Zwracaj uwagę, czy procent dotyczy całego kosztu czy tylko przerobu.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosuje się metodę jednostek ekwiwalentnych.Produkcja w toku: 1 000 szt.

Źródła:

  • International Accounting Standard (IAS) 2 Inventories, sections on cost of inventories and cost of conversion (IFRS Foundation) - https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z rachunku kosztów (kalkulacja podziałowa, produkcja w toku)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika rachunkowości z działu: kalkulacja kosztu wytworzenia
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości zarządczej dotyczące jednostek ekwiwalentnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego