KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Na zamieszczonym rysunku przedstawiono wynik pomiaru grubości tarczy hamulcowej koła lewego.
Dla koła prawego w wyniku przeprowadzonego pomiaru uzyskano wynik 12,6 mm. Na podstawie tych informacji ustal, jakie powinno być dalsze postępowanie warsztatu z pojazdem.
kryterium grubości.
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe, używane do dokładnego mierzenia grubości różnych obiektów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli pomiar grubości tarczy na jednej stronie osi wskazuje niespełnienie kryterium (poniżej wartości dopuszczalnej), dalsza eksploatacja jest niedopuszczalna.
W praktyce tarcze na tej samej osi wymienia się parami, aby zachować równomierne hamowanie i podobne warunki pracy klocków.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena stanu tarcz hamulcowych opiera się na porównaniu zmierzonej grubości z minimalną dopuszczalną grubością (kryterium zużycia). Jeżeli choć jedna tarcza na kontrolowanej osi nie spełnia tego kryterium, warsztat nie powinien dopuścić pojazdu do dalszej eksploatacji w tym stanie, ponieważ pogarsza to bezpieczeństwo hamowania (wydłużenie drogi hamowania, większe ryzyko przegrzewania oraz pogorszenie stabilności).

Poprawne postępowanie to wymiana obu tarcz na tej samej osi. Wynika to z praktyki serwisowej: tarcze i klocki na osi powinny pracować w zbliżonych warunkach i mieć możliwie podobne parametry. Wymiana tylko jednej tarczy mogłaby spowodować różnice w skuteczności hamowania lewej i prawej strony, a także nierównomierne docieranie klocków.

Odpowiedź sugerująca wymianę tylko jednej tarczy jest błędna, bo pomija zasadę utrzymania symetrii hamowania na osi. Stwierdzenie, że pojazd można eksploatować aż do zużycia okładzin, jest błędne, ponieważ kryterium dotyczy tarczy, a nie tylko klocków; przekroczenie granicy zużycia tarczy może prowadzić do spadku skuteczności i przegrzewania. Opcja wymiany kompletu tarcz na obu osiach jest zbyt daleko idąca: bez dodatkowych przesłanek diagnostycznych (pomiary drugiej osi) nie uzasadnia się wymiany elementów, których stan nie został wskazany jako niezgodny z kryterium.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel w głowie trzy kroki: (1) odczyt wyniku, (2) porównanie z kryterium dopuszczalności, (3) decyzja serwisowa. W zadaniach o tarczach niemal zawsze kluczowe jest słowo "oś" i zasada wymiany parami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To minimalna dopuszczalna grubość tarczy, poniżej której tarcza jest uznawana za zużytą i nie powinna być dalej używana. Wartość ta wynika z danych producenta tarczy/pojazdu i służy do oceny bezpieczeństwa oraz skuteczności hamowania.
Ponieważ lewa i prawa strona osi muszą hamować możliwie równomiernie. Nowa tarcza po jednej stronie i zużyta po drugiej mogą powodować różnice w skuteczności hamowania, nierówne docieranie klocków oraz pogorszenie stabilności podczas hamowania.
Pomiar wykonuje się narzędziem pomiarowym (np. mikromierzem) w kilku miejscach obwodu tarczy, omijając rant zużycia. Ważne jest, aby powierzchnia była czysta, a wynik odnieść do minimalnej grubości podanej przez producenta.
W praktyce nie zaleca się tego na jednej osi. Nawet jeśli druga tarcza spełnia kryterium, różnice w stanie elementów po lewej i prawej stronie mogą pogorszyć równomierność hamowania. Standardem jest wymiana obu tarcz na osi.
Gdy pomiar wykaże, że grubość tarczy jest poniżej wartości dopuszczalnej albo gdy tarcza ma wady wpływające na bezpieczeństwo (np. pęknięcia). Wtedy dalsza eksploatacja jest ryzykowna i właściwym działaniem jest naprawa przed wydaniem pojazdu.
Nie. Sama liczba w mm ma sens dopiero po porównaniu z kryterium, czyli minimalną dopuszczalną grubością dla danej tarczy/pojazdu. Bez tego odniesienia nie da się rzetelnie stwierdzić, czy tarcza jest jeszcze zdatna do użytku.
Zbyt cienka tarcza gorzej odprowadza ciepło i szybciej się przegrzewa, co może obniżać skuteczność hamowania. Może też wzrosnąć ryzyko uszkodzeń mechanicznych oraz nierównomiernej pracy klocków, co pogarsza bezpieczeństwo.
Najczęściej stosuje się mikromierz, ponieważ pozwala na dokładny pomiar grubości. Czasem używa się też suwmiarki, ale trzeba uważać na rant zużycia i geometrię szczęk. Kluczowe jest wykonanie kilku pomiarów w różnych miejscach tarczy.
Często tak się robi, bo klocki są dopasowane do zużytej powierzchni tarczy i na nowej mogą pracować gorzej. Jednak decyzja zależy od stanu klocków i zaleceń serwisowych. Na egzaminie zwykle bada się zasadę wymiany tarcz parami na osi.
Ćwicz schemat: odczyt pomiaru → porównanie z kryterium → decyzja serwisowa. Zapamiętaj też zasadę symetrii na osi (wymiana parami). Warto rozumieć, że kryteria są podawane przez producenta i nie wynikają "z intuicji".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook" (hasło/rozdział dotyczący układu hamulcowego i zużycia elementów ciernych) – szczegółowe dane zależne od wydania.

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (dane: minimalna grubość tarczy, procedura pomiaru)
  • Podręczniki z zakresu budowy i diagnostyki układów hamulcowych
  • Materiały szkoleniowe producentów części hamulcowych (zasady wymiany tarcz i klocków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego