KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 26.
Na zdjęciu przedstawiono
Ilustracja przedstawia maszynę sterową, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maszyna sterowa to urządzenie układu sterowego, które przenosi energię napędu (często hydraulicznego) na mechanizm poruszający sterem. Nie jest elementem instalacji paliwowej (filtry) ani typową pompą śrubową do tłoczenia cieczy. Nie pełni też funkcji wciągarki do podnoszenia ładunków lub osprzętu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: maszyna sterowa.

Maszyna sterowa (steering gear) jest kluczowym urządzeniem układu sterowego statku. Jej zadaniem jest wytworzenie i przeniesienie odpowiedniego momentu/siły, aby poruszyć sterem i utrzymać zadany kąt wychylenia. W praktyce jest to zwykle zespół napędowy (np. hydrauliczny lub elektromechaniczny) współpracujący z mechanizmem wykonawczym, który oddziałuje na układ poruszania sterem. Rozpoznanie maszyny sterowej na zdjęciu wymaga kojarzenia jej z funkcją: sterowanie sterem, a nie transport cieczy czy podnoszenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pompa śrubowa jest maszyną przepływową do tłoczenia cieczy (np. oleju/paliwa). Typowo kojarzy się ją z korpusem pompy, króćcami ssawnym/tłocznym i pracą w instalacji rurociągowej. Jej funkcja to przepompowywanie medium, a nie bezpośrednie poruszanie sterem.
  • Filtry paliwa to elementy oczyszczania paliwa w instalacji zasilania silników. Zwykle występują jako obudowy filtracyjne (często w zestawie), z odpowietrzaniem i przyłączami, ale nie są zespołem napędu wykonawczego steru. Pytanie dotyczy rozpoznania urządzenia, a filtry nie spełniają roli aktuatora układu sterowego.
  • Wciągarka hydrauliczna służy do podnoszenia/ciągnięcia (liny/łańcucha) i jest kojarzona z bębnem, prowadzeniem liny oraz elementami typowymi dla urządzeń pokładowych. Mimo że może mieć napęd hydrauliczny, jej przeznaczenie jest transportowo-robocze, a nie sterowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się urządzenia "hydrauliczne" z różnych obszarów (sterowanie, pokład, instalacje), zawsze najpierw przypisz im funkcję w systemie: sterowanie kursem (maszyna sterowa) vs przepływ medium (pompa/filtry) vs prace pokładowe (wciągarka). To pomaga uniknąć mylenia po samym rodzaju napędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Maszyna sterowa to urządzenie układu sterowego, które wytwarza i przenosi siłę/moment potrzebny do wychylenia steru oraz utrzymania zadanego kąta. Najczęściej jest to zespół napędowy (często hydrauliczny) współpracujący z mechanizmem wykonawczym steru.
Zapewnia możliwość zmiany i utrzymania kursu poprzez sterowanie wychyleniem steru. W eksploatacji oznacza to m.in. sprawne manewrowanie, reakcję na polecenia z mostka i bezpieczne prowadzenie statku w różnych warunkach nawigacyjnych.
Wciągarka jest urządzeniem pokładowym do pracy z liną/łańcuchem (często ma bęben i prowadzenie). Maszyna sterowa jest elementem układu steru i nie jest zorientowana na nawijanie liny; jej budowa i osprzęt wskazują na napęd/wykonawstwo ruchu steru, a nie podnoszenie.
Pompa śrubowa służy do tłoczenia cieczy w rurociągach (np. oleju lub paliwa) i jest elementem instalacji przepływowej. Maszyna sterowa jest urządzeniem wykonawczym układu sterowego – jej zadaniem jest poruszenie sterem, a nie przepompowywanie medium jako cel sam w sobie.
Oznacza to, że do wytworzenia siły sterującej wykorzystuje się układ hydrauliczny (olej pod ciśnieniem), a ruch wykonawczy realizują elementy takie jak siłowniki hydrauliczne. To nie przesądza o funkcji "pokładowej" urządzenia – hydraulika jest tylko sposobem napędu.
Często mylone są: filtry paliwa, separatory i pompy, bo bywają montowane blisko siebie i mają podobne przyłącza. Klucz to funkcja: elementy paliwowe pracują w obiegu rurociągów paliwa/oleju, a nie w mechanizmie wychylania steru.
Najczęściej: zgadywanie po jednym detalu, mylenie urządzeń o podobnym napędzie (np. "hydrauliczne"), oraz brak powiązania urządzenia z systemem okrętowym (sterowanie, paliwo, pokład). Pomaga krótkie pytanie kontrolne: "do czego to służy w systemie?".
Podczas obchodów maszynowni, kontroli układu sterowego, prób manewrowych, zgłoszeń usterek sterowania oraz czynności obsługowych. Poprawna identyfikacja urządzenia przyspiesza diagnozę i właściwą komunikację z oficerami i obsługą mostka.
Pytania typu "Na zdjęciu przedstawiono" opierają się na cechach konstrukcyjnych widocznych na fotografii. Jeśli ujęcie jest nieostre lub pokazuje tylko fragment, rośnie ryzyko pomyłki między urządzeniami o podobnym wyglądzie. Dobre ujęcie powinno pokazywać charakterystyczne elementy.
Najlepiej uczyć się z albumów zdjęć i schematów oraz łączyć wygląd z funkcją w systemie (ster, paliwo, hydraulika, pokład). Dobrą metodą jest własna "mapa skojarzeń": urządzenie → rola → typowe cechy → typowe miejsce montażu.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że maszyna sterowa to urządzenie układu sterowego, które przenosi energię napędu (często hydraulicznego) na mechanizm poruszający sterem.

Źródła:

  • Wikipedia: "Steering gear" (opis funkcji i przeznaczenia urządzenia), https://en.wikipedia.org/wiki/Steering_gear - accessed 2026-02-18
  • Marine Insight: "Steering Gear System on Ships – Types, Components, Working" (omówienie układu sterowego i maszyny sterowej), https://www.marineinsight.com/marine-navigation/steering-gear-system-on-ships/ - accessed 2026-02-18
  • Kongsberg Maritime (materiały produktowe/techniczne dot. steering gear – opis przeznaczenia i zastosowań), https://www.kongsberg.com/maritime/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "maszyn i urządzeń okrętowych" (działy: układ sterowy, hydraulika okrętowa)
  • Instrukcje/opracowania producentów maszyn sterowych (opis zespołów, schematy blokowe)
  • Materiały szkolne z rozpoznawania urządzeń w maszynowni (album zdjęć + opisy funkcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego