KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 17.
Na zdjęciu przedstawiono postać dorosłą i żerującą larwę szkodnika. Jest to
Ilustracja przedstawia dwa owady na liściu rośliny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na fotografii rozpoznaje się typowy zestaw: chrząszcz i żerująca larwa stonki ziemniaczanej, szkodnika liści ziemniaka i innych psiankowatych.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych gatunków (rzepak, pędraki w glebie) i nie pasują do takiego ujęcia imago + larwa na roślinie.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "stonka ziemniaczana" jest właściwa, ponieważ w zadaniu wskazano, że na zdjęciu jednocześnie pokazano postać dorosłą oraz żerującą larwę tego samego szkodnika. W praktyce dydaktycznej i diagnostycznej najczęściej w ten sposób prezentuje się właśnie stonkę ziemniaczaną (chrząszcz oraz larwy żerujące na liściach), bo oba stadia są łatwo obserwowalne na roślinach i odpowiadają za znaczną część uszkodzeń aparatu asymilacyjnego.

Rozpoznanie fotograficzne opiera się na tym, że:

  • stonka to chrząszcz związany z roślinami psiankowatymi, a jego larwy typowo żerują na liściach,
  • w pytaniu mowa o larwie "żerującej" (czyli pokazanej w miejscu żerowania, zwykle na nadziemnych częściach roślin),
  • zestawienie "imago + larwa" jest charakterystycznym sposobem prezentacji tego gatunku w materiałach szkoleniowych.

Odpowiedź "słodyszek rzepakowy" nie pasuje, ponieważ jest to szkodnik kojarzony głównie z uprawami rzepaku, a jego typowe miejsce żerowania i kontekst uprawowy są inne niż w klasycznych materiałach o stonce ziemniaczanej.

Odpowiedź "chrabąszcz majowy" wprowadza częsty błąd: jego larwy to pędraki, które przede wszystkim bytują i żerują w glebie na korzeniach, więc zwykle nie przedstawia się ich jako "żerujących" na liściu obok postaci dorosłej w jednym ujęciu dotyczącym rośliny uprawnej.

Odpowiedź "chowacz brukwiaczek" dotyczy innej grupy szkodników i innych roślin żywicielskich; także tu typowy kontekst rozpoznania i szkody nie odpowiadają ujęciu "dorosły osobnik + larwa żerująca" charakterystycznemu dla stonki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się jednocześnie imago i larwa, warto najpierw dopasować typ uprawy oraz miejsce żerowania (liście vs gleba vs pąki), a dopiero potem wybierać nazwę szkodnika z listy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stonka ziemniaczana to chrząszcz, którego larwy i postacie dorosłe żerują na liściach, powodując silną defoliację. W uprawie ziemniaka może szybko obniżać plon, bo uszkadza aparat asymilacyjny roślin. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i lustracja plantacji.
Larwy stonki zwykle spotyka się na roślinie (na liściach), gdzie aktywnie żerują, a pędraki chrabąszcza żyją głównie w glebie i uszkadzają korzenie. Na egzaminie zwracaj uwagę na kontekst zdjęcia: miejsce występowania i rodzaj żerowania często rozstrzygają.
Bo w praktyce ochrony roślin szkodliwość może powodować kilka stadiów rozwojowych, a rozpoznanie ułatwia dobór terminu zwalczania. Widok "dorosły osobnik + żerująca larwa" pomaga połączyć cykl rozwojowy z realnymi stratami w uprawie.
Najczęściej kojarzy się ją z ziemniakiem, ale występuje też na innych roślinach z tej samej grupy botanicznej (psiankowate), zależnie od warunków i rejonu. Na egzaminie wystarczy pamiętać, że to typowy szkodnik plantacji ziemniaka i żeruje na liściach.
Lustracje wykonuje się regularnie w sezonie wegetacyjnym, szczególnie gdy rośliny mają rozwinięte liście i pojawiają się pierwsze osobniki dorosłe lub larwy. Celem jest wczesne wykrycie ognisk i ocena nasilenia, zanim dojdzie do silnej defoliacji.
Najczęściej myli się kontekst uprawy i mechanicznie wybiera nazwę "znaną z teorii", bez sprawdzenia, czy pasuje do miejsca żerowania (liście, pąki, gleba). Pomaga strategia: najpierw ustal, czy szkodnik jest liściowy czy glebowy, a potem dopasuj gatunek.
Może pojawiać się w różnych środowiskach, ale w zadaniach egzaminacyjnych jest przede wszystkim kojarzony z uprawami rzepaku i żerowaniem w innych organach roślin niż typowe ujęcia stonki na liściach ziemniaka. Dlatego przy zdjęciu "imago + larwa na liściu" zwykle nie pasuje.
Najbardziej typowe są ubytki blaszki liściowej i postępująca defoliacja, co ogranicza fotosyntezę. Przy silnym nasileniu rośliny słabiej rosną i gorzej zawiązują plon. W praktyce ważne jest szybkie rozpoznanie stadium i ocena liczebności na plantacji.
W integrowanej ochronie łączy się monitoring i progi szkodliwości, metody agrotechniczne (np. płodozmian) oraz dobór środka ochrony roślin tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione. Na egzaminie liczy się głównie poprawna diagnostyka, bo od niej zależy dobór metody.
Ucz się na zestawach zdjęć: imago, larwy i typowe uszkodzenia roślin. Łącz nazwę szkodnika z rośliną żywicielską i miejscem żerowania (liść, pęd, korzeń). Skuteczne są fiszki z trzema elementami: wygląd, uprawa, szkody.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • EPPO Global Database – Leptinotarsa decemlineata (Colorado potato beetle): https://gd.eppo.int/taxon/LPTNDE (dostęp 2026-03-01)
  • CABI Compendium – Leptinotarsa decemlineata (Colorado potato beetle) datasheet: https://www.cabi.org/isc/datasheet/30355 (dostęp 2026-03-01)
  • Integrowana Ochrona Roślin (serwis MRiRW/IOR-PIB) – materiały o agrofagach i ochronie roślin (wyszukiwarka agrofagów): https://www.inhort.pl/ lub powiązane zasoby IOR-PIB dotyczące rozpoznawania szkodników (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Atlasy i klucze do rozpoznawania szkodników roślin uprawnych (część: chrząszcze i ich larwy)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (IOMP) dla upraw warzywnych
  • Karty charakterystyki/agrofagi w bazach EPPO lub CABI (opisy i zdjęcia stadiów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego