KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 1.
Nadmiar pracowników reprezentujących określone zawody wynikający z ograniczenia produkcji lub zaniechania działalności gospodarczej w pewnych dziedzinach określany jest bezrobociem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy sytuacji, gdy w wyniku ograniczenia produkcji lub likwidacji działalności w danej branży powstaje nadwyżka pracowników o określonych kwalifikacjach. Taki problem wynika ze zmian struktury gospodarki i niedopasowania podaży pracy do popytu, więc jest to bezrobocie strukturalne.

Pełne wyjaśnienie:

Bezrobocie strukturalne występuje wtedy, gdy na rynku pracy powstaje trwałe niedopasowanie między tym, jakich pracowników poszukują pracodawcy, a tym, jakie kwalifikacje i zawody mają osoby pozostające bez pracy. W pytaniu kluczowe jest sformułowanie o nadmiarze pracowników reprezentujących określone zawody, wynikającym z ograniczenia produkcji lub zaniechania działalności gospodarczej w pewnych dziedzinach. To typowy skutek restrukturyzacji gospodarki: jedne branże kurczą się lub znikają, a inne rosną, więc część pracowników musi się przekwalifikować lub zmienić miejsce pracy.

Odpowiedź "cyklicznym" nie pasuje, ponieważ bezrobocie cykliczne wiąże się głównie z wahaniami koniunktury w cyklu gospodarczym (spadek popytu w recesji, wzrost w ożywieniu), a nie z trwałą zmianą struktury branż i zawodów. Odpowiedź "sezonowym" dotyczy wahań zatrudnienia wynikających z pór roku (np. rolnictwo, turystyka), czyli jest okresowe i przewidywalne, a nie związane z trwałym ograniczeniem lub zamknięciem działalności w danej dziedzinie. Odpowiedź "frykcyjnym" odnosi się do krótkotrwałego bezrobocia w czasie zmiany pracy lub wejścia na rynek pracy (poszukiwanie lepszego zatrudnienia, przeprowadzka), czyli jest naturalnym elementem mobilności, a nie konsekwencją likwidacji branży.

W praktyce rozpoznanie bezrobocia strukturalnego pomaga dobrać właściwe działania: nacisk kładzie się na szkolenia, przekwalifikowanie, doradztwo zawodowe i wspieranie mobilności, bo problemem jest niedopasowanie kwalifikacji, a nie tylko chwilowy spadek popytu lub sezonowość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bezrobocie strukturalne to bezrobocie wynikające ze zmian w strukturze gospodarki (np. upadek branży, restrukturyzacja), przez co część pracowników ma kwalifikacje lub zawody, na które spada popyt. Często wymaga przekwalifikowania, zmiany zawodu lub miejsca pracy.
Gdy dana dziedzina działalności się kurczy lub znika, rośnie liczba pracowników o konkretnych kwalifikacjach, których rynek już nie potrzebuje. Problemem jest wtedy niedopasowanie podaży pracy do popytu, a nie tylko chwilowy spadek zatrudnienia.
Strukturalne wynika ze zmian branż i zawodów (trwałe niedopasowanie kwalifikacji). Cykliczne wynika z wahań koniunktury w gospodarce (recesja/ożywienie). W cyklicznym często pomaga poprawa koniunktury, a w strukturalnym potrzebne są zmiany kompetencji.
Sezonowe pojawia się okresowo w związku z porą roku lub sezonem (np. turystyka, rolnictwo) i zwykle ustępuje, gdy sezon wraca. Strukturalne ma źródło w długotrwałych zmianach gospodarczych, np. zamknięciu zakładów lub spadku znaczenia branży.
Bezrobocie frykcyjne to krótkotrwałe pozostawanie bez pracy podczas zmiany zatrudnienia (szukanie lepszej oferty, przeprowadzka, wejście na rynek). W opisie z pytania chodzi o nadmiar pracowników w konkretnych zawodach po ograniczeniu produkcji, czyli o problem struktury gospodarki.
Szukaj słów i sensu: restrukturyzacja, upadek branży, zamykanie zakładów, zmiana technologii, nadmiar pracowników o określonych kwalifikacjach, niedopasowanie kompetencji. To sygnały, że źródłem problemu są zmiany struktury popytu na pracę.
Najczęściej pomagają: szkolenia, przekwalifikowanie, doradztwo zawodowe, wsparcie mobilności (np. dojazdy, relokacja), dostosowanie edukacji do potrzeb rynku oraz rozwój nowych branż w regionie. Sama poprawa koniunktury może nie wystarczyć, jeśli brakuje dopasowania kwalifikacji.
Zwykle rośnie w okresie spowolnienia gospodarczego, gdy spada popyt na towary i usługi, firmy ograniczają produkcję i wstrzymują rekrutacje. Jest powiązane z fazami cyklu koniunkturalnego i może maleć wraz z ożywieniem gospodarczym.
Częste pomyłki to wybór "sezonowego" tylko dlatego, że kojarzy się z branżami, lub wybór "cyklicznego" dla każdej redukcji zatrudnienia. Warto zawsze sprawdzić, czy opis mówi o wahaniach okresowych, o koniunkturze, czy o trwałej zmianie branży i niedopasowaniu kwalifikacji.
Ucz się definicji przez porównania: strukturalne = zmiana branż/kwalifikacji, cykliczne = koniunktura, sezonowe = pora roku, frykcyjne = zmiana pracy. Rozwiązuj krótkie testy i podkreślaj w treści słowa-klucze, które wskazują przyczynę bezrobocia.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis dotyczy sytuacji, gdy w wyniku ograniczenia produkcji lub likwidacji działalności w danej branży powstaje nadwyżka pracowników o określonych kwalifikacjach."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło: "bezrobocie strukturalne" (definicja i charakterystyka), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bezrobocie-strukturalne;3880446.html - dostęp 2026-02-28
  • NBP – Portal edukacyjny (edukacja) – materiał o rynku pracy i rodzajach bezrobocia, https://www.nbportal.pl/ - dział tematyczny: rynek pracy/bezrobocie (dostęp 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – hasło: "Bezrobocie" (sekcja: rodzaje bezrobocia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezrobocie - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki podstaw ekonomii (działy: rynek pracy, bezrobocie)
  • Materiały edukacyjne NBP dotyczące rynku pracy i bezrobocia
  • Słowniki/encyklopedie ekonomiczne (hasła: bezrobocie strukturalne, frykcyjne, cykliczne, sezonowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego