W 1. roku życia tempo zmian w organizmie i sprawności ruchowej dziecka jest największe w całym wczesnym dzieciństwie. Dotyczy to zarówno rozwoju motorycznego, jak i rozwoju fizycznego (wzrastania).
Dlaczego 1. rok życia?
W zakresie motoryki duże znaczenie ma szybkie dojrzewanie układu nerwowego i rosnąca kontrola nad ciałem. W typowym przebiegu niemowlę stopniowo osiąga kolejne kamienie milowe: najpierw stabilizuje głowę i tułów, następnie uczy się obracać, siadać (początkowo z podparciem), później samodzielnie siedzieć i przemieszczać się (raczkowanie), aż w końcu wstawać przy podporze i podejmować pierwsze kroki. Skala zmiany – od braku lokomocji do pionizacji i chodu – jest wyjątkowo duża.
Równolegle rozwój fizyczny jest bardzo dynamiczny: w 1. roku życia obserwuje się najszybsze przyrosty masy i długości ciała. W praktyce opiekuńczej jest to okres, w którym różnice między "początkiem" i "końcem" roku są najbardziej widoczne.
Dlaczego pozostałe lata (2., 3., 4.) nie są najlepszą odpowiedzią?
- W 2. roku dziecko nadal intensywnie się rozwija, ale tempo wzrastania i "przyrost" nowych umiejętności motoryki dużej zwykle nie jest tak gwałtowny jak w niemowlęctwie.
- W 3. roku dominują udoskonalenia (koordynacja, sprawność, samodzielność), a nie tak duży skok jakościowy jak przejście do pionizacji i chodu.
- W 4. roku rozwój jest wyraźny, lecz bardziej stabilny; zmiany mają charakter doskonalenia i różnicowania umiejętności.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najbardziej intensywnego" rozwoju motorycznego i fizycznego, najczęściej chodzi o niemowlęctwo (0–12 miesięcy), bo łączy ono najszybsze wzrastanie z największym skokiem w motoryce dużej.
