KWALIFIKACJA BPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 22.
Najmniej korzystna pozycja podczas przenoszenia ładunku została przedstawiona na fotografii
Ilustracja przedstawia cztery fotografie osoby w kombinezonie roboczym, która przenosi ładunek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najmniej korzystna postawa przy przenoszeniu to taka, która maksymalnie zwiększa obciążenie odcinka lędźwiowego: mocne pochylenie tułowia, zaokrąglone (zgarbione) plecy oraz ładunek trzymany daleko od ciała. Taki układ zwiększa ramię dźwigni i moment siły działający na kręgosłup.

Pełne wyjaśnienie:

W ręcznych pracach transportowych najważniejsze dla bezpieczeństwa kręgosłupa jest ograniczanie obciążenia odcinka lędźwiowego. O wielkości obciążenia nie decyduje wyłącznie masa ładunku, ale także kąt pochylenia tułowia oraz odległość ładunku od osi ciała. Im dalej ładunek znajduje się od tułowia, tym większe jest ramię dźwigni, a więc i moment siły działający na kręgosłup.

Pozycja B jest najmniej korzystna, ponieważ łączy trzy czynniki ryzyka naraz:

  • mocne pochylenie do przodu (zwiększa obciążenie struktur w dolnym odcinku pleców),
  • zaokrąglone, zgarbione plecy (pogarszają warunki pracy krążków międzykręgowych i rozkład sił),
  • ładunek daleko od ciała (największy moment siły i największe przeciążenie).

Dlaczego pozostałe fotografie nie są "najmniej korzystne":

  • A – tułów jest wyprostowany, a ładunek trzymany blisko tułowia, co minimalizuje ramię dźwigni i obciążenie kręgosłupa. To wzorzec najbardziej pożądany.
  • C – tułów pozostaje wyprostowany, ale ładunek jest odsunięty od ciała (wyciągnięte ręce). To pogarsza sytuację względem A (większa dźwignia), jednak bez zgarbienia i dużego pochylenia zwykle jest mniej niekorzystne niż wariant B.
  • D – widoczne jest pochylenie z ładunkiem nisko, ale nie ma tak wyraźnego zaokrąglenia pleców jak w B; z perspektywy biomechaniki to nadal postawa ryzykowna, jednak nie stanowi najgorszej kombinacji czynników w porównaniu z B.

W praktyce (np. podczas kontroli BHP) warto zapamiętać zasadę: plecy możliwie neutralnie + ładunek blisko ciała + praca nogami (ugięte kolana). Najczęstsza pomyłka na egzaminie polega na uznaniu, że "każde pochylenie jest takie samo", podczas gdy kluczowe są zgarbienie i odległość ładunku od tułowia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To postawa, która najbardziej obciąża kręgosłup: duże pochylenie tułowia, zaokrąglone (zgarbione) plecy oraz trzymanie ładunku daleko od ciała. Taki układ zwiększa ramię dźwigni i moment siły działający na odcinek lędźwiowy.
Zaokrąglenie pleców zmienia rozkład sił w kręgosłupie i zwykle zwiększa obciążenie krążków międzykręgowych, szczególnie w odcinku lędźwiowym. Gdy dojdzie do tego pochylenie i ładunek daleko od tułowia, ryzyko przeciążenia rośnie najbardziej.
Im dalej ładunek jest od tułowia, tym większe jest ramię dźwigni, a więc i moment siły, który musi "zrównoważyć" kręgosłup i mięśnie. Dlatego nawet umiarkowanie ciężki przedmiot trzymany na wyciągniętych rękach może mocno przeciążać plecy.
Szukaj jednocześnie trzech cech: (1) mocne pochylenie do przodu, (2) wyraźne zgarbienie/zaokrąglenie pleców, (3) ładunek nisko i daleko od osi ciała. Taka kombinacja najczęściej oznacza maksymalnie niekorzystną biomechanikę.
Najbezpieczniej jest podejść blisko do ładunku, ugiąć kolana, utrzymać plecy możliwie neutralnie i chwycić ładunek tak, aby był blisko tułowia. Następnie wstać pracą nóg, bez "szarpania" i bez skrętu tułowia z obciążeniem.
Nie zawsze. Plecy neutralne to ważny element, ale liczy się też odległość ładunku od ciała oraz stabilna pozycja nóg. Gdy ładunek jest daleko (wyciągnięte ręce), obciążenie pleców rośnie mimo wyprostowanego tułowia.
Bo pochylenie wygląda podobnie na różnych ujęciach, a kluczowe różnice są subtelne: czy plecy są zaokrąglone, jak daleko jest ładunek i czy ciężar "wisi" na rękach. Ucz się oceniać te trzy elementy, a nie tylko sam kąt pochylenia.
Gdy pracownik jednocześnie pochyla tułów, garbi plecy i trzyma ładunek daleko od siebie (duża dźwignia). Ryzyko zwiększa też skręcanie tułowia z obciążeniem, brak stabilnego podparcia na nogach oraz praca w pośpiechu.
Skuteczne są: szkolenia i instruktaż stanowiskowy, organizacja miejsca pracy (ładunki na wysokości między kolanami a barkami), skracanie dystansu przenoszenia, stosowanie wózków/uchwytów oraz obserwacje i korygowanie nawyków pracowników w czasie pracy.
Zwykle najgorsza jest kombinacja pochylenia z zaokrąglonymi plecami i ładunkiem daleko od tułowia. Pochylenie z możliwie neutralnymi plecami bywa mniej niekorzystne, ale nadal może przeciążać, jeśli ładunek jest odsunięty lub podnoszony nisko.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Taki układ zwiększa ramię dźwigni i moment siły działający na kręgosłup."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych, Dz.U. 2000 nr 26 poz. 313

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dot. ręcznych prac transportowych (Dz.U. 2000 nr 26 poz. 313) – zasady organizacji i bezpieczeństwa prac
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy dotyczące ręcznego podnoszenia i przenoszenia ładunków
  • Podręczniki/opracowania z biomechaniki i ergonomii kręgosłupa w pracy fizycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego