KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 16.
Najpłytszy system korzeniowy ma
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cebula ma zwykle płytki, słabiej rozbudowany system korzeniowy, skoncentrowany w wierzchniej warstwie gleby. Dla porównania marchew wytwarza korzeń palowy sięgający głębiej, a rośliny strączkowe (fasola, groch) korzenią się przeciętnie głębiej niż cebula, więc nie są najpłytsze.

Pełne wyjaśnienie:

Wśród podanych roślin najpłytszy system korzeniowy ma cebula. Wynika to z jej morfologii: cebula tworzy zgrubiałą część spichrzową (cebulę) oraz liczne, cienkie korzenie przybyszowe, które zwykle koncentrują się blisko powierzchni gleby. Taki układ sprawia, że roślina szybciej reaguje na przesuszenie wierzchniej warstwy i często wymaga bardziej regularnego nawadniania niż gatunki głębiej korzeniące się.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Marchew – to klasyczny przykład rośliny o korzeniu palowym. Część jadalna jest właśnie przekształconym korzeniem, który rośnie w głąb profilu glebowego. Z tego powodu marchew nie może być uznana za roślinę o najpłytszym systemie korzeniowym w tym zestawie.
  • Fasola – roślina strączkowa, zwykle wytwarza system korzeniowy bardziej sięgający w głąb niż cebula. Dodatkowo, jako bobowata, może współżyć z bakteriami brodawkowymi, co wiąże się z funkcjonowaniem korzeni w określonej strefie gleby, nie ograniczając ich wyłącznie do bardzo płytkiej warstwy.
  • Groch – podobnie jak fasola, należy do roślin strączkowych i przeciętnie korzeni się głębiej niż cebula. Nie jest więc najlepszą odpowiedzią, jeśli pytanie dotyczy "najpłytszego" systemu korzeniowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się marchew (warzywo korzeniowe) i cebula (warzywo cebulowe), często testowana jest różnica: marchew = korzeń palowy i głębiej, cebula = płytsze korzenie przybyszowe. Tę regułę warto kojarzyć także z praktyką nawadniania i pielęgnacji upraw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płytki system korzeniowy oznacza, że większość aktywnych korzeni znajduje się blisko powierzchni gleby. Taka roślina szybciej odczuwa przesuszenie wierzchniej warstwy i zwykle wymaga częstszego podlewania, a także ostrożniejszych zabiegów pielęgnacyjnych, by nie uszkodzić korzeni.
Cebula tworzy głównie cienkie korzenie przybyszowe wyrastające z piętki, które zwykle nie penetrują głęboko profilu glebowego. W praktyce oznacza to, że cebula korzysta głównie z wody i składników z wierzchniej warstwy, dlatego jest bardziej wrażliwa na krótkie okresy suszy.
Najczęstsze skutki to większa wrażliwość na przesuszenie, potrzeba utrzymania równomiernej wilgotności oraz ryzyko uszkodzeń korzeni podczas pielenia i spulchniania. W praktyce ważne jest łagodne odchwaszczanie oraz rozsądne nawadnianie, aby nie doprowadzić do stresu wodnego.
Marchew wytwarza korzeń palowy, który rośnie w głąb i stanowi część jadalną (korzeń spichrzowy). Cebula natomiast ma liczne, cienkie korzenie przybyszowe i część spichrzową w postaci cebuli (zmodyfikowanego pędu). To zwykle przekłada się na płytsze korzenienie cebuli.
Zwykle nie. Rośliny strączkowe (fasola, groch) przeciętnie rozwijają system korzeniowy sięgający głębiej niż typowo u cebuli. Na egzaminie warto pamiętać, że cebula często jest wskazywana jako gatunek bardziej "powierzchniowy", a marchew jako wyraźnie głębiej korzeniąca się.
Częsty błąd to utożsamianie organu jadalnego z "dużym korzeniem" bez rozróżnienia, czy to korzeń, pęd czy cebula. Drugi błąd to myślenie, że im większa roślina nad ziemią, tym głębiej się korzeni. Warto porównywać typy: palowy vs wiązkowy/przybyszowy.
Pomaga skojarzenie grup: warzywa korzeniowe (np. marchew) zwykle mają silniej rozwinięty korzeń główny, a część cebulowa (cebula) ma korzenie bardziej płytkie. Następnie porównaj z roślinami strączkowymi, które często korzenią się głębiej niż cebula. Szukaj słowa "najpłytszy".
Jest problemem szczególnie podczas upałów i suszy, na glebach lekkich oraz przy nieregularnym podlewaniu. Rośliny płytko korzeniące się szybciej więdną i gorzej pobierają wodę z głębszych warstw. Wtedy kluczowe są częstsze, mniejsze dawki wody i utrzymanie wilgotnej warstwy wierzchniej.
Rozmieszczenie korzeni decyduje, z jakiej strefy gleby roślina pobiera składniki. Przy płytkich korzeniach większe znaczenie ma jakość i zasobność wierzchniej warstwy oraz sposób aplikacji nawozu (np. równomiernie w strefie korzeni). Przy głębszych korzeniach roślina lepiej wykorzystuje zasoby z niższych warstw profilu.
Ucz się roślinami: porównuj po 3–4 gatunki i zapisuj typ korzenia (palowy, wiązkowy, przybyszowy) oraz konsekwencje w uprawie (podlewanie, uprawa roli). Dobrą metodą są krótkie fiszki: gatunek → typ korzeni → praktyczne skutki. To często pojawia się w zadaniach testowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Cebula ma zwykle płytki, słabiej rozbudowany system korzeniowy, skoncentrowany w wierzchniej warstwie gleby."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "onion" (opis rośliny i budowy) https://www.britannica.com/plant/onion - accessed 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "carrot" (opis rośliny i korzenia spichrzowego) https://www.britannica.com/plant/carrot - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z warzywnictwa (działy: cebula, rośliny strączkowe, marchew)
  • Materiały dydaktyczne z botaniki roślin uprawnych (typy systemów korzeniowych)
  • Ćwiczenia praktyczne: obserwacja i porównanie wykopanych roślin na zagonie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego