W ziemniaku najwyższe zapotrzebowanie na wodę (praktycznie rozumiane jako największa wrażliwość na niedobór wody oraz okres największego wpływu na plon) występuje w fazie zawiązywania i formowania bulw. To wtedy roślina przechodzi z budowy aparatu asymilacyjnego do intensywnego kierowania asymilatów do organu plonotwórczego, czyli bulw.
Dlaczego właśnie ten etap jest krytyczny?
- W czasie zawiązywania bulw ustala się w dużej mierze liczba bulw oraz tempo ich wzrostu.
- Niedobór wody ogranicza fotosyntezę (zamknięcie aparatów szparkowych), transport asymilatów i przyrost masy bulw.
- Skutkiem jest spadek plonu oraz pogorszenie wyrównania i jakości bulw; późniejsze nawodnienie często nie przywraca potencjału ustalonego wcześniej.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo odnoszą się do okresów, w których roślina albo dopiero się zakorzenia i buduje części nadziemne, albo jest już bliżej końca cyklu:
- "od sadzenia do końca wschodów" – to etap ważny dla równomiernych wschodów, ale zwykle nie jest uznawany za najbardziej krytyczny dla końcowego plonu w porównaniu z okresem tworzenia bulw.
- "od wschodów do kwitnienia" – w tym czasie roślina intensywnie rośnie, jednak kluczowy dla wielkości plonu jest moment rozpoczęcia bulwienia i ich przyrostu; samo kwitnienie bywa myląco postrzegane jako "szczyt potrzeb", choć nie musi nim być.
- "dojrzewania i zbioru bulw" – pod koniec wegetacji zapotrzebowanie na wodę oraz ryzyko nieodwracalnej redukcji plonu są zwykle mniejsze; dodatkowo nadmiar wody w tym czasie może sprzyjać problemom jakościowym i zdrowotnym.
Wskazówka egzaminacyjna: w wielu uprawach największą wagę ma faza, w której tworzy się organ plonotwórczy (ziarna, owoce, bulwy). Dla ziemniaka będzie to właśnie bulwienie i przyrost bulw.
